Web3 đã hết thời, ngành crypto còn lại gì? Ảnh: Bitcoin World
Giấc mơ Web3 nhường chỗ cho DeFi và DePIN
“Web3 đã chết, giờ chỉ còn lại DeFi và DePIN.” - Phát biểu ngắn gọn của Kyle Samani - đồng sáng lập quỹ đầu tư crypto hàng đầu Multicoin Capital - đang trở thành một trong những tuyên bố gây tranh cãi nhất về ngành tài sản số năm 2026.
Web3 is dead
— Kyle Samani (@KyleSamani) June 1, 2026
All we have is DeFi and depin
Điều đáng chú ý không nằm ở tính cực đoan của câu chữ, mà ở việc nhận định này phản ánh một sự thay đổi ngày càng rõ rệt trong thị trường crypto: những câu chuyện từng định nghĩa Web3 đang dần mất sức hút, trong khi dòng tiền ngày càng tập trung vào các lĩnh vực tạo ra doanh thu và giá trị thực tế.
Bình luận của Samani xuất hiện sau khi Eli Ben-Sasson, đồng sáng lập Starknet kiêm CEO StarkWare, nhận định ngành crypto đang đối mặt với một “khủng hoảng bản sắc”. Ben-Sasson cho biết nhiều OG crypto đang rời bỏ thị trường, trong khi các tổ chức tài chính truyền thống (TradFi) lại trở thành lực lượng mới đổ bộ vào lĩnh vực blockchain, chính những định chế mà crypto từng được tạo ra để thay thế hoặc thách thức.
Vậy thì, sau nhiều năm phát triển, liệu Web3 có thực sự tạo ra được một mô hình Internet mới, hay cuối cùng blockchain vẫn chỉ quay trở lại vai trò cốt lõi là hạ tầng tài chính mà thôi?
Trong giai đoạn 2021-2022, Web3 từng là narrative thống trị thị trường crypto. Các startup blockchain gọi vốn hàng trăm triệu USD để xây dựng metaverse, DAO, mạng xã hội phi tập trung, nền kinh tế creator hay GameFi. Lúc bấy giờ, nhiều người tin rằng blockchain sẽ tái định nghĩa cách Internet vận hành tương tự như đã từng thay đổi thế giới trong thập niên 2000.
Tuy nhiên sau nhiều năm phát triển, phần lớn các lĩnh vực này vẫn chưa chứng minh được khả năng giữ chân người dùng hoặc tạo ra mô hình kinh doanh bền vững. Rốt cuộc những mảng đang thu hút thanh khoản và doanh thu lớn nhất hiện nay lại là các lĩnh vực gắn trực tiếp với hạ tầng tài chính.
DeFi tiếp tục là nguồn tạo phí giao thức lớn nhất thị trường, đồng thời trở thành nền tảng cho stablecoin, token hóa tài sản thực (RWA), giao dịch phái sinh và thanh khoản on-chain. Song song đó, DePIN nổi lên như một trong những lĩnh vực hiếm hoi ngoài tài chính có khả năng tạo giá trị kinh tế rõ ràng, thông qua việc sử dụng token để điều phối các hạ tầng vật lý như mạng viễn thông, lưu trữ dữ liệu hay năng lực tính toán AI.
Lá cờ đầu của crypto cũng đang lung lay
Lĩnh vực được Samani xem là một trong hai phần còn lại của crypto cũng đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin riêng.
Cuối tháng 5, Manuel Aráoz - đồng sáng lập OpenZeppelin, công ty bảo mật đứng sau nhiều tiêu chuẩn smart contract phổ biến nhất Ethereum - từng gây chấn động khi tuyên bố ông hiện xem “toàn bộ DeFi đều không còn an toàn”.
Aráoz thậm chí còn khuyên bạn bè và người thân rút toàn bộ tài sản khỏi các giao thức DeFi, bao gồm cả những cái tên từng rất “sừng sỏ” như Aave, MakerDAO hay Compound. Theo ông, sự phát triển của các AI coding agent đang khiến cán cân bảo mật nghiêng hoàn toàn về phía hacker.
Đây là vấn đề bất đối xứng cố hữu trong bảo mật phần mềm, song AI đang khiến khoảng cách này ngày càng lớn hơn. Nếu trước đây hacker phải mất hàng tuần hoặc hàng tháng để tìm lỗ hổng, các mô hình AI hiện nay có thể quét hàng triệu dòng mã nguồn và phát hiện điểm yếu với tốc độ vượt xa con người.
Trong khi DeFi lại được xây dựng trên nền tảng hoàn toàn minh bạch. Toàn bộ mã nguồn smart contract đều công khai trên blockchain, vốn được xem là ưu điểm lớn nhất của lĩnh vực này. Tuy nhiên trong kỷ nguyên AI, chính tính minh bạch đó lại trở thành điểm yếu khi các hệ thống tự động có khả năng rà soát, phân tích và khai thác lỗ hổng nhanh hơn tốc độ vá lỗi của các đội ngũ phát triển.
Hơn 1,1 tỷ USD đã bị đánh cắp khỏi các giao thức DeFi trong vòng 12 tháng qua. Riêng tháng 04/2026 ghi nhận kỷ lục hàng chục cuộc tấn công lớn, trong đó riêng vụ Kelp DAO gây thiệt hại gần 300 triệu USD. Tổng giá trị tài sản khóa (TVL) của DeFi cũng đã giảm hơn 20 tỷ USD kể từ đầu năm.
Trên các diễn đàn cộng đồng, tâm lý nhà đầu tư cũng đang thay đổi rõ rệt. Nếu giai đoạn mùa hè DeFi 2020 xoay quanh việc săn tìm lợi suất (yield farming), thì năm 2026 lại tập trung vào bảo toàn vốn và quản trị rủi ro. Nhiều nhà đầu tư đồng tình rằng DeFi hiện không còn là cuộc chơi tìm kiếm APY cao nữa, mà là bài toán làm thế nào để không trở thành nạn nhân của các vụ hack, lỗi bridge hay xâm nhập smart contract.
Coin68 tổng hợp
