Terraform cáo buộc Jane Street giao dịch nội gián làm trầm trọng cú sập LUNA-UST. Ảnh: Bloomberg
Mắt xích mới trong bê bối LUNA-UST
Quản tài viên phụ trách quá trình thanh lý của Terraform Labs đã đệ đơn kiện Jane Street, cáo buộc gã khổng lồ này có hành vi giao dịch nội gián có hệ thống trước thời điểm hệ sinh thái Terra - Luna sụp đổ năm 2022, qua đó đẩy nhanh cú rơi lớn nhất lịch sử thị trường tiền số.
Theo hồ sơ khởi kiện được quản tài viên Todd Snyder đệ trình và được Wall Street Journal dẫn lại, bị đơn gồm Jane Street, đồng sáng lập Robert Granieri cùng hai nhân viên Bryce Pratt và Michael Huang. Ông Snyder cho rằng Jane Street đã tận dụng mạng lưới quan hệ nội bộ với Terraform để tiếp cận thông tin chưa công bố ra công chúng, sau đó front-run các giao dịch quan trọng liên quan đến thanh khoản của TerraUSD.
“Jane Street đã lạm dụng các mối quan hệ thị trường để thao túng diễn biến theo hướng có lợi cho mình trong một trong những sự kiện có tính bước ngoặt nhất lịch sử crypto”, ông Snyder tuyên bố. Ông cho biết nhóm thanh lý sẽ theo đuổi mọi biện pháp pháp lý nhằm vào những tổ chức bị cáo buộc thu lợi lớn từ lợi thế thông tin, gây thiệt hại trực tiếp cho chủ nợ của Terraform.
In short... https://t.co/4TZJPJiI4c pic.twitter.com/oA6Iltb9vY
— zerohedge (@zerohedge) February 24, 2026
Về phía mình, Jane Street bác bỏ cáo buộc, cho rằng sự sụp đổ của Terra - Luna xuất phát từ một vụ gian lận quy mô hàng tỷ USD do ban lãnh đạo Terraform gây ra. Công ty khẳng định sẽ phản biện mạnh mẽ những cáo buộc mang tính cơ hội.
Như Coin68 đã tường thuật, Terraform Labs sụp đổ năm 2022 khi stablecoin thuật toán UST mất chốt 1 USD, kéo theo đồng Luna lao dốc theo vòng xoáy tử thần. “Vết nhơ” ấy đã xoá sổ hơn 40 tỷ USD vốn hóa thị trường, kích hoạt hiệu ứng lây lan khiến hàng loạt nền tảng cho vay và quỹ đầu cơ crypto phá sản.
Sau nhiều nỗ lực tái cấu trúc bất thành, Terraform nộp đơn phá sản vào đầu năm 2024 và chấp thuận nộp phạt 4,47 tỷ USD cho Uỷ ban Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC). Đến tháng 12 năm ngoái, nhà sáng lập Do Kwon bị tuyên án 15 năm tù đối với hai cáo buộc hình sự.
Vụ kiện mới nhất chống lại Jane Street bổ sung thêm một mắt xích trong công cuộc truy vết các tổ chức giao dịch lớn bị nghi đã khai thác cú khủng hoảng để trục lợi.
Theo đơn kiện, Jane Street đã cử Bryce Pratt - cựu nhân viên Terraform - thiết lập các kênh liên lạc với đồng nghiệp cũ, gồm một kỹ sư phần mềm và trưởng bộ phận phát triển kinh doanh của Terraform. Nhóm trò chuyện này bị cho là được dùng làm đường ống truyền thông tin nội bộ từ Terraform sang Jane Street.
Từ những dữ liệu chưa công bố đó, Jane Street được cho là đã đặt lệnh giao dịch trước khi thị trường kịp phản ứng. Một ví dụ then chốt được nêu trong hồ sơ: ngày 07/05/2022, Terraform Labs rút 150 triệu TerraUSD khỏi Curve3pool mà không có thông báo công khai. Chỉ 10 phút sau, một ví điện tử bị nghi liên quan đến Jane Street rút thêm 85 triệu TerraUSD từ cùng pool thanh khoản. Thời điểm và quy mô giao dịch, theo nguyên đơn, không hề được công bố, cho thấy khả năng bên thứ ba đã biết trước động thái của Terraform.
Các nguồn tin tài chính gần đây nhấn mạnh rằng cáo buộc không dừng ở một giao dịch đơn lẻ, mà là chuỗi hành vi front-run xoay quanh các quyết định thanh khoản trọng yếu trong những ngày TerraUSD bắt đầu mất peg. Nếu đây là sự thật, điều này có thể cấu thành mô hình giao dịch nội gián kéo dài, chứ không chỉ là trùng hợp về thời điểm.
Bóng dáng Jump Trading và mạng lưới các quỹ lớn
Song, đây không phải là lần đầu ông Snyder nhắm tới các hãng giao dịch định lượng. Tháng 12 năm ngoái, ông đã kiện Jump Trading và các lãnh đạo cấp cao, cáo buộc công ty này chủ động khai thác hệ sinh thái Terraform thông qua một thỏa thuận ngầm nhằm thổi phồng giá trị TerraUSD trước khi đồng stablecoin này sụp đổ. Mức bồi thường yêu cầu khi ấy lên tới 4 tỷ USD.
Trong đơn kiện mới nhất, Jump Trading tiếp tục bị réo tên. Ông Snyder cho rằng một phần thông tin không công khai về Terraform đã bị rò rỉ sang Jane Street thông qua Jump.
Ngày 09/05/2022, khi UST bắt đầu trượt khỏi mốc 1 USD, Bryce Pratt được cho là đã mở nhóm chat với Do Kwon và đại diện Jane Street để bày tỏ sự quan tâm tới việc mua Luna hoặc Bitcoin. Do Kwon trả lời rằng đồng sáng lập Jump, Bill DiSomma, lẽ ra đã liên hệ với Terraform về việc huy động vốn, chi tiết mà phía nguyên đơn coi là bằng chứng về dòng chảy thông tin giữa nhiều quỹ giao dịch lớn.
Một số nguồn tin thị trường cho biết các kênh liên lạc giữa Jane Street, Jump Trading và những tổ chức giao dịch khác - trong đó từng có tên Alameda Research trong các cuộc điều tra liên quan TerraUSD - đã lọt vào tầm ngắm của công tố viên liên bang Mỹ, dù chưa dẫn đến cáo buộc hình sự cụ thể đối với Jane Street.
Tác động pháp lý vượt ngoài vụ Terra
Các chuyên gia pháp lý nhận định vụ kiện có thể trở thành phép thử quan trọng đối với việc áp dụng khái niệm giao dịch nội gián trong thị trường tài sản số, nơi ranh giới giữa thông tin công khai và thông tin riêng tư thường mờ nhạt hơn so với chứng khoán truyền thống.
Nếu tòa án chấp nhận lập luận của ông Snyder, phán quyết có thể:
-
Làm rõ trách nhiệm pháp lý của các hãng tạo lập thị trường trong hệ sinh thái crypto.
-
Tạo tiền lệ về việc coi các hành vi khai thác thông tin chưa công bố trong DeFi là vi phạm tương tự insider trading trên Phố Wall.
-
Gia tăng áp lực giám sát đối với các tổ chức giao dịch định lượng đang giữ vai trò trung tâm trong thanh khoản thị trường tiền số toàn cầu.
Đối với các chủ nợ của Terraform Labs, vụ kiện được xem là một trong những nỗ lực cuối cùng nhằm thu hồi giá trị còn sót lại từ thảm họa Terra-Luna. Với ngành crypto nói chung, đây là bước đi cho thấy hậu quả pháp lý của cú sập năm 2022 vẫn tiếp tục lan rộng, nhiều năm sau khi hơn 40 tỷ USD vốn hóa đã bị xóa sổ chỉ trong vài ngày.
Coin68 tổng hợp
