Thương vụ mua 6 triệu thùng dầu Venezuela với kỳ vọng bỏ túi hàng chục triệu USD lợi nhuận cuối cùng lại khiến tập đoàn dầu khí quốc doanh Ba Lan Orlen thiệt hại tới 424 triệu USD.
Stablecoin USDT bị dính vào vụ Ba Lan mất trắng tiền mua dầu Venezuela. Ảnh: The Week
Tập đoàn năng lượng quốc doanh Ba Lan Orlen đã thiệt hại đến 424 triệu USD trong một thương vụ mua dầu Venezuela qua các trung gian tại Dubai. Hàng trăm triệu USD được ứng trước, một phần đổi sang USDT và chuyển qua các ví crypto tại Caracas, song số dầu tương ứng lại không đến tay Orlen.
Mọi chuyện bắt đầu vào tháng 11/2023, khi ông Samer Awad, người đứng đầu Orlen Trading Switzerland (OTS), công ty con của Orlen tại Thụy Sĩ, hẹn gặp thương nhân Hong Kong 25 tuổi Kam Ho Alex Tse tại Dubai để tìm nguồn dầu thô cho OTS.
Lúc bấy giờ, Mỹ vừa tạm nới lỏng một phần trừng phạt đối với Venezuela trong 6 tháng nhằm thúc đẩy tiến trình bầu cử dân chủ tại quốc gia Nam Mỹ, mở cửa trở lại nguồn dầu giá rẻ và nhanh chóng thu hút giới giao dịch quốc tế.
Ngày 29/11/2023, OTS ký hợp đồng với công ty Hannon International của Tse để mua 6 triệu thùng dầu thô Merey 16 của Venezuela, trị giá 345 triệu USD. OTS kỳ vọng thương vụ sẽ mang lại lợi nhuận khoảng 25-30 triệu USD.
Hợp đồng yêu cầu thanh toán trước khoảng 2/3 giá trị. Chỉ trong vòng 5 ngày, OTS đã chuyển trước 230 triệu USD cho Hannon dù hai bên chưa từng giao dịch. Theo Reuters, OTS còn chuyển 100 triệu USD cho một trung gian khác tại Dubai là Horizon Global, nâng tổng số tiền chuyển cho hai công ty lên 330 triệu USD.
How Poland lost $230mn trying to buy Venezuelan oil with crypto https://t.co/Xo07JkYy1t
— Financial Times (@FT) September 15, 2026
Vấn đề nằm ở chỗ cả hai doanh nghiệp trung gian đều không phải khách hàng trực tiếp của PDVSA, tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela chịu trách nhiệm cung cấp dầu. Do PDVSA bị Mỹ trừng phạt và hạn chế tiếp cận hệ thống ngân hàng USD, một phần tiền của Orlen được các trung gian tại Dubai đổi sang stablecoin USDT để thanh toán cho dầu Venezuela.
Quá trình chuyển đổi nhanh chóng phát sinh vấn đề. Trong một giao dịch, Hannon chuyển 135 triệu USD cho một trung gian để đổi sang USDT nhưng chỉ nhận lại khoảng 85 triệu USDT. Khoản chênh lệch 50 triệu USD sau đó trở thành đối tượng tranh chấp tại UAE.
Đến đầu năm 2024, đại diện Hannon sang Caracas để tìm nguồn dầu. Nhân viên công ty đã mang theo USB chứa khóa truy cập hàng chục triệu USDT, lần lượt giao cho các nhà môi giới tại khách sạn và nhà hàng ở thủ đô Venezuela. Tuy nhiên, PDVSA khẳng định không nhận được khoản thanh toán nào từ các trung gian của Orlen, nên không phân bổ dầu cho thương vụ. Theo quy định của tập đoàn Venezuela, khách hàng phải thanh toán trước ít nhất 50% giá trị lô hàng mới được cấp lịch bốc dầu.
Trong lúc dòng tiền còn đang mắc kẹt, Orlen vẫn đưa tàu tới Venezuela chờ nhận dầu. Tổng cộng 6 tàu vận tải được huy động cho thương vụ. Nhiều tàu phải nằm chờ ngoài khơi Venezuela suốt nhiều tháng trước khi rời đi tay trắng hoặc chuyển sang phục vụ khách hàng khác. Riêng chi phí thuê và vận hành tàu đã lên tới 72 triệu USD.
Cuối cùng, OTS và Hannon chuyển sang đàm phán mua dầu nhiên liệu. Một chuyến tàu cuối cùng chỉ nhận được khoảng 500.000 thùng dầu nhiên liệu, tương đương một nửa khối lượng dự kiến theo hợp đồng và có giá trị khoảng 28,8 triệu USD.
OTS chính thức chấm dứt hợp đồng với Hannon vào cuối tháng đó. Tổng thiệt hại của Orlen từ thương vụ và các chi phí liên quan được Financial Times ước tính rơi vào khoảng 424 triệu USD.
Vụ việc sau đó được chính quyền Warsaw chuyển thành án hình sự. Vào đầu tháng 8, công tố viên Ba Lan đã truy tố ba cựu quản lý của Orlen và OTS, cáo buộc họ không giám sát và bảo vệ tài sản doanh nghiệp khi phê duyệt 3 ba hợp đồng mua dầu gây thiệt hại 378 triệu USD. Cả ba phủ nhận hành vi sai trái và có thể đối mặt mức án tối đa 25 năm tù nếu bị kết tội.
Orlen vẫn đang theo đuổi thủ tục pháp lý nhằm thu hồi khoản tiền ứng trước 230 triệu USD từ Hannon. Samer Awad, cựu lãnh đạo OTS và người trực tiếp mở đầu thương vụ, chưa nằm trong nhóm ba người bị truy tố. Ba Lan đang tìm cách dẫn độ ông từ UAE cho một vụ án riêng.
Coin68 tổng hợp
