Quốc hội Ba Lan hỗn loạn vì crypto, đề xuất cấm toàn diện gây chấn động EU. Ảnh: Politico
Cuộc chiến quyền lực phía sau các dự luật crypto
Quốc hội Ba Lan đang đứng trước một trong những cuộc đối đầu chính trị gay gắt nhất liên quan đến thị trường tài sản số tại châu Âu. Cơ quan lập pháp nước này đang cùng lúc xem xét 4 dự luật crypto cạnh tranh nhau. Chưa dừng lại tại đó, đảng đối lập Luật pháp và Công lý (PiS) còn bất ngờ trình thêm đề xuất cấm hoàn toàn hoạt động crypto tại quốc gia Trung Âu này.
Theo Chủ tịch Hạ viện Ba Lan Włodzimierz Czarzasty, các cuộc tranh luận đã nhen nhóm sau khi Tổng thống Karol Nawrocki hai lần phủ quyết các dự luật trước đó liên quan đến lĩnh vực tài sản số.
Hiện quốc hội đang đồng thời cân nhắc các đề xuất đến từ chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk, văn phòng tổng thống, đảng Poland 2050 và liên minh cực hữu Confederation. Các phiên đọc thứ hai dự kiến sẽ diễn ra ngay trong tuần này.
Tranh cãi không còn đơn thuần xoay quanh vấn đề quản lý tài sản số, crypto tại Ba Lan đang dần trở thành điểm nóng giao thoa giữa khủng hoảng tài chính, đấu đá quyền lực và cả nghi vấn an ninh quốc gia.
Khác biệt lớn nhất giữa dự luật của chính phủ và đề xuất từ Tổng thống Nawrocki nằm ở phạm vi quyền lực dành cho Cơ quan Giám sát Tài chính Ba Lan (KNF), đặc biệt liên quan đến quyền phong tỏa tài khoản và mức xử phạt hành chính.
Trong khi dự luật dài 108 trang của Tổng thống Nawrocki giữ nguyên mức phạt tối đa 20 triệu PLN (khoảng 5,5 triệu USD) đối với hành vi cản trở hoạt động thanh tra, Bộ Tài chính Ba Lan muốn nâng trần xử phạt lên 25 triệu PLN (xấp xỉ 6,9 triệu USD).
Cùng với đó, hai dự luật khác từ Poland 2050 và Confederation cũng được đưa ra thảo luận lần đầu tại quốc hội, cho thấy Ba Lan hiện vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về cách tiếp cận đối với crypto, trong bối cảnh toàn Liên minh châu Âu đã bắt đầu triển khai khung pháp lý MiCA nhằm chuẩn hóa thị trường tài sản số.
Ba Lan là một trong số ít quốc gia EU vẫn chưa hoàn thiện đầy đủ cơ chế nội địa hóa MiCA do xung đột kéo dài giữa chính phủ và tổng thống, khiến nước này ngày càng tụt lại trong tiến trình đồng bộ hóa quy định tài chính số của châu Âu.
Trong lúc quốc hội còn chưa thống nhất được cách quản lý crypto, nhóm nghị sĩ PiS hôm 12/05 bất ngờ trình dự luật riêng nhằm cấm hoàn toàn hoạt động crypto tại Ba Lan. Động thái này diễn ra chỉ ít ngày sau khi bốn nghị sĩ PiS rút lại sự ủng hộ đối với một dự luật điều tiết thị trường mà chính họ từng đề xuất hồi tháng 4.
Chủ tịch Hạ viện Czarzasty khẳng định quốc hội sẽ chỉ xem xét đề xuất cấm crypto của PiS sau khi hoàn tất xử lý 4 dự luật chính, với điều kiện đảng này không tự rút hồ sơ.
Na rozpoczynającym się dziś posiedzeniu Sejmu będą procedowane cztery projekty ustaw regulujące rynek kryptoaktywów - poinformował na konferencji prasowej marszałek @wlodekczarzasty. Piąty projekt w tej sprawie zgłoszony przez klub parlamentarny Prawo i Sprawiedliwości został… pic.twitter.com/BPeLUDycjp
— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) May 12, 2026
Scandal zondacrypto đẩy thị trường vào thế khó
Một trong những nguyên nhân khiến lập trường chính trị tại Ba Lan trở nên cứng rắn hơn với crypto là bê bối liên quan đến sàn giao dịch zondacrypto.
Theo các nguồn tin điều tra gần đây, giới chức Ba Lan đang xem xét khoản thất thoát lên tới 350 triệu PLN (gần 96 triệu USD), với hơn 30.000 nhà đầu tư được cho là bị ảnh hưởng do không thể rút tài sản. Vụ việc nhanh chóng khiến crypto bị nhìn nhận như một rủi ro an ninh tài chính.
Nhiều chuyên gia đánh giá scandal này đang tạo ra hiệu ứng tương tự cú sập của FTX tại Mỹ, khi một vụ bê bối đơn lẻ bắt đầu làm thay đổi toàn bộ cách giới hoạch định chính sách nhìn nhận thị trường crypto.
Vụ việc hiện còn bị kéo sang yếu tố an ninh quốc gia. Chủ tịch Hạ viện Czarzasty mô tả toàn bộ tình hình crypto tại Ba Lan là “một điệu nhảy của quỷ dữ”, đồng thời công khai đặt câu hỏi về các dòng tiền liên quan đến zondacrypto và khả năng tồn tại hoạt động tài trợ chính trị.
Ông yêu cầu làm rõ liệu các sự kiện chính trị hoặc nghị sĩ nào đã nhận tài trợ từ các tổ chức crypto, đồng thời chất vấn lý do Tổng thống Nawrocki hai lần phủ quyết luật crypto và các chính trị gia đã can dự sâu đến mức nào trong vấn đề này.
Một số nguồn tin địa phương thậm chí cho biết giới chức Ba Lan đang mở rộng điều tra sang các dòng tiền xuyên biên giới, dấu hiệu rửa tiền và khả năng tồn tại liên hệ từ Nga trong mạng lưới tài chính liên quan đến scandal crypto này.
Dù vậy, nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng đề xuất cấm hoàn toàn crypto của PiS khó có khả năng triển khai trên thực tế, bởi điều này có thể xung đột trực tiếp với khung MiCA và nguyên tắc thị trường tài chính chung của EU.
Coin68 tổng hợp
