Vitalik cho rằng ETH nên được nhìn nhận như một tài sản lưu trữ giá trị, thay vì phụ thuộc vào cơ chế đốt phí giao dịch để duy trì sức hút với nhà đầu tư.
Vitalik Buterin: Giá trị của ETH không phụ thuộc vào lượng coin bị đốt
Trong bài đăng trên X ngày 08/11, đồng sáng lập của Ethereum là Vitalik Buterin cho rằng cộng đồng cần thay đổi cách nhìn nhận về giá trị của ETH. Thay vì tập trung vào lượng coin bị đốt thông qua phí giao dịch, ông muốn Ethereum phát triển thành một mạng lưới an toàn và đáng tin cậy để trở thành nơi lưu trữ tài sản cho người dùng trong thời gian dài.
Expanding on why I believe "ETH as store of value (SoV)" makes much more sense to focus on than "ETH as fee-burning token".
— vitalik.eth (@VitalikButerin) November 8, 2026
Three primary reasons:
1. ETH as fee-burning token never was as strong as it seemed
2. Optimizing for ETH as fee-burning token would demand Ethereum and…
Lượng ETH bị đốt giảm mạnh, câu chuyện "ultrasound money" dần suy yếu
Quan điểm này đánh dấu sự thay đổi so với câu chuyện "ultrasound money" từng được cộng đồng Ethereum ủng hộ mạnh mẽ từ năm 2021. Khi đó, Ethereum công bố cơ chế đốt ETH thông qua EIP-1559, giúp kiểm soát lạm phát và thậm chí biến ETH thành một tài sản giảm phát trong giai đoạn mạng lưới hoạt động mạnh.
Cơ chế này yêu cầu tất cả ETH dùng để thanh toán phí giao dịch cơ bản phải bị đốt thay vì chuyển về tay các thợ đào hay nhà xác thực node. Tại những thời điểm nhu cầu sử dụng cao, lượng ETH bị đốt có thể vượt mức ETH phát hành, khiến nguồn cung giảm và tạo ra động lực tăng giá.
Tuy nhiên, thực trạng hiện nay hoàn toàn ngược lại. Khi nhu cầu sử dụng mạng Ethereum giảm sút, lượng ETH bị đốt cũng lao dốc, khiến nguồn cung ETH quay trở lại trạng thái lạm phát.
Dữ liệu từ Ultrasound.money cho thấy với tốc độ đốt ETH trong 7 ngày qua, nguồn cung ETH dự kiến sẽ tăng 0,88% mỗi năm, thay vì giảm như trước đây. Điều này có thể làm suy yếu mô hình kinh tế mà Ethereum hướng tới trong dài hạn.
Theo dữ liệu từ The Block, Ethereum đã đốt khoảng 1,48 triệu ETH, trị giá 3,6 tỷ USD trong năm 2022, nhưng từ đầu năm 2026 đến thời điểm thống kê, con số này chỉ còn khoảng 19.200 ETH, tương đương 43 triệu USD.
Thống kê lượng ETH được đốt hàng ngày kể từ EIP-1559. Nguồn: The Block (09/11/2026)
Đáng chú ý, lượng ETH bị đốt giảm không có nghĩa là mạng lưới ít được sử dụng hơn. Từ tháng 1 đến tháng 10/2026, phí giao dịch trung vị trên Ethereum giảm tới 90%, từ 0,35 USD xuống 0,035 USD, trong khi số giao dịch hằng ngày lại tăng hơn 50%. Điều này cho thấy Ethereum đang ngày càng được sử dụng nhiều hơn, nhưng lượng ETH bị đốt từ phí giao dịch lại giảm xuống.
Chính thực tế này khiến Vitalik đặt câu hỏi về việc lấy lượng ETH bị đốt làm thước đo giá trị của đồng tiền này. Ông lấy ví dụ một dự án crypto đốt lượng token trị giá 1 tỷ USD mỗi năm. Nếu giả định mức đốt này được duy trì mãi mãi và áp dụng tỷ lệ chiết khấu 4%, giá trị lý thuyết của dự án có thể lên tới 25 tỷ USD.
# 1. ETH as fee-burning token never was as strong as it seemed
— vitalik.eth (@VitalikButerin) November 8, 2026
Let us re-cap the economic theory behind valuation of a fee-burning token. This is the "net present value" (NPV) theory.
Formula: market cap = fees burned / discount rate
Imagine you have a token of which $1…
Tuy nhiên, cách định giá này chỉ hợp lý nếu lượng ETH bị đốt có thể duy trì ổn định trong dài hạn, trong khi phí giao dịch lại phụ thuộc nhiều vào diễn biến thị trường. Phần lớn ETH bị đốt trong giai đoạn 2021–2023 đến từ các hoạt động đầu cơ, đặc biệt là cơn sốt NFT. Vitalik dẫn lại một đợt bán NFT từng khiến Ethereum đốt lượng ETH trị giá khoảng 180 triệu USD chỉ trong một ngày, nhưng những khoản phí lớn như vậy khó có thể lặp lại khi thị trường hạ nhiệt.
Vì vậy, ông cho rằng việc dựa vào lượng ETH bị đốt để định giá đồng tiền này có thể tạo ra những kỳ vọng thiếu bền vững. Các hoạt động kinh tế thực như giao dịch tài sản token hóa (RWA) có thể mang lại nhu cầu sử dụng ổn định hơn, dù không tạo ra nguồn phí đột biến như thời kỳ NFT bùng nổ.
Không chỉ vậy, việc cố gắng tăng lượng ETH bị đốt còn có thể đi ngược lại lợi ích của người dùng. Bởi muốn đốt nhiều ETH hơn, mạng lưới phải thu được nhiều phí giao dịch hơn, trong khi Ethereum lại đang hướng đến việc giảm chi phí để thu hút thêm người sử dụng.
Vitalik cũng cảnh báo rằng nếu quá tập trung vào doanh thu, Ethereum có thể dần vận hành giống một tập đoàn công nghệ, liên tục đầu tư và điều chỉnh hoạt động để duy trì tăng trưởng. Với vốn hóa ETH khoảng 270 tỷ USD, ông ước tính cách tiếp cận này có thể đòi hỏi khoảng 700.000 ETH mỗi năm để phát triển giao thức, tương đương hai phần ba thu nhập của các validator.
2. Optimizing for ETH as fee-burning token would demand compromising decentralization and capture resistance
— vitalik.eth (@VitalikButerin) November 8, 2026
If we decide we actually want to optimize ETH for burning fees to justify a present-day ~$270B market cap, then Ethereum would essentially be functioning as a world-scale…
Đáng lo ngại hơn, việc liên tục thay đổi giao thức để tối đa hóa doanh thu có thể khiến quyền quyết định tập trung vào một nhóm người, đi ngược lại mục tiêu phi tập trung của Ethereum. Với Vitalik, một mạng lưới phải phụ thuộc vào những quyết định điều hành để duy trì lợi nhuận sẽ khó giữ được tính độc lập và khả năng hoạt động bền vững trong dài hạn.
Vitalik muốn ETH trở thành tài sản lưu trữ giá trị
Thay vì phải chạy theo doanh thu, Vitalik bày tỏ mong muốn ETH được nhìn nhận như một tài sản lưu trữ giá trị (Store of Value), tương tự cách nhiều người nắm giữ vàng hoặc Bitcoin trong dài hạn. Để làm được điều này, Ethereum trước hết phải chứng minh rằng mạng lưới có thể tồn tại bền vững, bảo vệ tài sản của người dùng và tiếp tục hoạt động ngay cả khi môi trường công nghệ hoặc kinh tế thay đổi.
3. Optimizing for ETH as SoV is aligned with decentralization and CROPS
— vitalik.eth (@VitalikButerin) November 8, 2026
Whenever I ask what people appreciate the most about Ethereum (as opposed to either other blockchains, or anything outside the blockchain world), the most common answer is: decentralization and CROPS…
Vitalik gọi những đặc tính quan trọng này là CROPS, bao gồm khả năng chống kiểm duyệt và chống bị chi phối, mã nguồn mở, quyền riêng tư và bảo mật. Nói đơn giản, người dùng cần có thể tự quản lý tài sản, thực hiện giao dịch mà không dễ bị ngăn chặn và không phải phụ thuộc hoàn toàn vào một công ty hay tổ chức trung gian.
Để củng cố những đặc tính trên, Ethereum đang chú trọng các công nghệ bảo mật trước nguy cơ từ máy tính lượng tử, ví đa chữ ký, giải pháp quyền riêng tư Kohaku và cơ chế chống kiểm duyệt FOCIL. Vitalik cũng ủng hộ việc đơn giản hóa giao thức và giảm yêu cầu phần cứng, giúp nhiều người có thể tự vận hành node để kiểm tra hoạt động của mạng lưới.
Bên cạnh yếu tố bảo mật, sự phát triển của thị trường RWA cũng có thể giúp ETH trở nên hữu ích hơn. Khi ngày càng nhiều tài sản như trái phiếu, vàng hoặc các sản phẩm tài chính được đưa lên Ethereum, người nắm giữ ETH có thể sử dụng chúng làm tài sản thế chấp hoặc trao đổi với những tài sản khác ngay trên blockchain, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào các tổ chức trung gian.
Dù muốn thay đổi cách thị trường đánh giá ETH, Vitalik không đề xuất loại bỏ cơ chế đốt phí EIP-1559. Ông cho rằng ngay cả khi lượng ETH bị đốt chỉ bù đắp chưa đến 10% số coin được phát hành mới trong thời gian dài, đó cũng không nhất thiết là thất bại. Với ông, khả năng bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động của Ethereum quan trọng hơn việc cố gắng khiến nguồn cung ETH liên tục giảm.
Cộng đồng crypto tranh cãi về định hướng mới của Ethereum
Quan điểm này nhanh chóng tạo ra những phản ứng trái chiều trong cộng đồng crypto. Đồng sáng lập Solana Anatoly Yakovenko đồng tình rằng blockchain không nên xem phí giao dịch là nguồn giá trị cốt lõi, trong khi luật sư Gabriel Shapiro của MetaLeX đánh giá tích cực việc Ethereum tập trung trở lại vào những đặc tính nền tảng.
Vitalik is absolutely right that you can’t focus on fees as the product. That’s absolutely meaningless. You need to pick a product, the thing that brings value to people, and do that really well. https://t.co/ljsytHPheI
— toly 🇺🇸 (@toly) November 8, 2026
Ở chiều ngược lại, Dan Held, nhà sáng lập Held Media và là người ủng hộ Bitcoin, cho rằng Ethereum đang chuyển sang câu chuyện lưu trữ giá trị vốn gắn liền với BTC sau khi kế hoạch làm giảm phát coin từ cơ chế đốt phí dần suy yếu. Ông cũng đặt câu hỏi liệu ETH có thể trở thành một tài sản lưu trữ giá trị đáng tin cậy hay không khi chính sách phát hành của token này từng có nhiều lần thay đổi.
Những hoài nghi này càng đáng chú ý khi chỉ khoảng một tháng trước, đề xuất EIP-8363 nhằm tăng lượng ETH bị đốt bằng cách sử dụng một phần phần thưởng của validator khi tỷ lệ staking tăng cao đã bị rút khỏi kế hoạch nâng cấp Hegota do vấp phải sự phản đối từ cộng đồng.
Trong bối cảnh đó, quan điểm của Vitalik cho thấy một hướng đi khác: thay vì tìm cách khiến ETH ngày càng khan hiếm, ông muốn giá trị của đồng tiền này được xây dựng trên chính những gì Ethereum có thể mang lại cho người dùng. Bởi xét về dài hạn, một tài sản lưu trữ giá trị không chỉ cần nguồn cung hạn chế, mà còn phải được hỗ trợ bởi một mạng lưới đủ an toàn, phi tập trung và đáng tin cậy để người dùng sẵn sàng nắm giữ qua nhiều biến động của thị trường.
Tại thời điểm viết bài, giá ETH đang dao động quanh mức 2.130 USD, ghi nhận mức giảm hơn 4,5% trong 24 giờ qua.
Biến động giá ETH trong 24 giờ qua, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko lúc 01:10 PM ngày 09/11/2026
Coin68 tổng hợp
