Trump muốn đổi tên gọi AI thành “siêu trí tuệ”. Ảnh: Reuters
“Nhân tạo” khiến AI nghe như đồ giả
Chỉ sau một ngày Tổng thống Donald Trump muốn đổi tên trí tuệ nhân tạo (AI) thành “siêu trí tuệ” (Super Intelligence - SI), Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu sử dụng thuật ngữ mới trong tài liệu, phát biểu và nội dung truyền thông.
Yêu cầu được Michael Drager, Phó trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Cục Các vấn đề Tổ chức Quốc tế, gửi tới nhân viên ngay sau bài phát biểu của ông Trump tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 22/09.
Theo email mang tiêu đề “Change in Nomenclature AI to SI”, toàn bộ cách gọi Artificial Intelligence trong tài liệu và lập trường của đơn vị này phải được đổi thành Super Intelligence, viết tắt là SI. Cục Các vấn đề Tổ chức Quốc tế phụ trách các phái bộ ngoại giao Mỹ tại Liên Hợp Quốc và các tổ chức đa phương trên thế giới.
Phạm vi áp dụng hiện chưa rõ. Chưa có xác nhận rằng các đơn vị khác thuộc Bộ Ngoại giao hay toàn bộ chính phủ liên bang đã nhận chỉ thị tương tự.
Tại Liên Hợp Quốc, ông Trump lý giải chữ artificial khiến AI nghe như một thứ “giả tạo”, trong khi công nghệ này theo ông là thực sự tuyệt vời. Tổng thống Mỹ tuyên bố các tài liệu của chính phủ sẽ chuyển sang siêu trí tuệ và hy vọng thế giới cũng làm theo. Ông thừa nhận chưa biết tên gọi mới có được hưởng ứng hay không: “Hãy xem SI có thành công không... Hãy xem tôi có quyền lực đến mức nào.”
Nếu chỉ thị được áp dụng rộng hơn, hàng loạt tên gọi hiện hành có thể phải sửa đổi, trong đó có AI Force - lực lượng mới được ông Trump công bố để xử lý các vấn đề liên quan đến công nghệ này.
Song, siêu trí tuệ vốn đã mang một hàm ý khác trong giới nghiên cứu. Thuật ngữ này thường chỉ một dạng trí tuệ giả định vượt xa năng lực con người trên hầu hết hoặc toàn bộ lĩnh vực nhận thức. Việc đánh đồng SI với AI có nguy cơ làm nhập nhằng hai khái niệm này.
Simon Coghlan, giảng viên đạo đức kỹ thuật số tại Đại học Melbourne, cho rằng cách gọi mới dễ gây hiểu lầm và phóng đại năng lực của AI hiện tại. Ben Leong, giảng viên khoa học máy tính tại Đại học Quốc gia Singapore, cũng nhận định giới chuyên môn nhiều khả năng vẫn dành khái niệm siêu trí tuệ cho một cấp độ công nghệ cao hơn.
Cuộc đua AI Mỹ - Trung
Màn đổi tên diễn ra giữa lúc chính quyền Trump muốn đẩy nhanh phát triển AI. Tổng thống Mỹ phản đối những đề xuất hãm tốc vì lo ngại an toàn, coi việc giữ lợi thế trước Bắc Kinh là ưu tiên chiến lược.
Tại Liên Hợp Quốc, ông Trump tuyên bố bên chiến thắng trong cuộc đua SI sẽ giành lợi thế quyết định, khẳng định Mỹ đang dẫn trước Trung Quốc. Ông còn dự báo công nghệ này có thể tạo ra sức ảnh hưởng lớn hơn cả Cách mạng Công nghiệp hay Internet, nhấn mạnh Washington sẽ không tự kìm hãm tốc độ phát triển.
Lập trường này trái ngược với làn sóng cảnh báo từ giới công nghệ và nghiên cứu về nguy cơ AI bị lạm dụng cho tấn công mạng hoặc tiến tới mức độ tự chủ khó kiểm soát.
Sức ép từ Trung Quốc cũng ngày càng lớn. Cuộc đối đầu giữa hai nền kinh tế đã vượt khỏi phạm vi chip, lan sang năng lực tính toán, mô hình nền tảng, trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng. Huawei mới đây trình làng hệ thống Atlas 960 SuperPoD, còn Alibaba công bố chip AI Zhenwu V900 cùng kế hoạch phát triển mô hình lên tới 10.000 tỷ tham số.
Washington cũng vừa cáo buộc các công ty Trung Quốc sử dụng kỹ thuật “chưng cất” để khai thác năng lực từ những mô hình AI tiên tiến của Mỹ. Phương pháp này lấy đầu ra của một mô hình mạnh làm dữ liệu huấn luyện cho mô hình khác, qua đó rút ngắn thời gian và giảm mạnh chi phí phát triển.
Dù phản đối các khuôn khổ quản lý có thể cản trở cuộc đua công nghệ, Washington vẫn đang tìm kiếm một số lan can an toàn với Bắc Kinh. Trong cuộc gặp cuối tuần qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đề xuất với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong thiết lập cơ chế thông báo các sự cố AI có mức độ nghiêm trọng liên quan đến an ninh quốc gia. Hai bên cũng thảo luận khả năng hình thành một kênh đối thoại riêng về AI.
AI vì thế tiếp tục là một trong những chủ đề đáng chú ý trong chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong ba ngày tới.
Coin68 tổng hợp
