SEC “đạp phanh” 24 quỹ ETF gắn với prediction market. Ảnh: Decrypt
Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) bất ngờ trì hoãn việc niêm yết 24 quỹ ETF gắn với thị trường dự đoán (prediction market), chỉ vài ngày trước thời điểm dự kiến ra mắt.
Theo Reuters, quyết định này ảnh hưởng đến các hồ sơ do Bitwise, Roundhill và GraniteShares đệ trình từ tháng 2, vốn đang tiến sát mốc hoàn tất chu kỳ rà soát 75 ngày theo cơ chế tăng tốc mà SEC đã áp dụng từ tháng 09/2025, quy định cũ lên đến 240 ngày.
Được biết SEC đang đánh giá lại toàn bộ mô hình đóng gói dự đoán sự kiện thành công cụ tài chính đại chúng. Các quỹ này cho phép nhà đầu tư tiếp cận trực tiếp với kết quả của những biến số lớn như bầu cử Mỹ, sa thải trong ngành công nghệ hay xác suất suy thoái - tức biến các dự báo vĩ mô thành tài sản có thể giao dịch như cổ phiếu. Các nhà phân tích ETF nhận định việc trì hoãn nhiều khả năng chỉ mang tính tạm thời.
Khác với ETF truyền thống theo dõi tài sản như Bitcoin hay chỉ số S&P 500, các sản phẩm này được thiết kế vận hành tương tự hợp đồng “có/không” trên các nền tảng prediction market như Polymarket và Kalshi.
Về bản chất, đây là bước ETF hóa một thị trường vốn mang màu sắc cá cược. Nhà đầu tư không còn cần tài khoản crypto hay nền tảng chuyên biệt, mà có thể đặt cược vào tương lai trực tiếp qua tài khoản chứng khoán. Từ đó giúp hạ thấp rào cản tham gia, mở ra khả năng phổ cập quy mô lớn, song đồng thời cũng kéo theo rủi ro đáng kể.
Nhiều hồ sơ ETF thừa nhận nhà đầu tư có thể mất gần như toàn bộ vốn nếu kịch bản dự đoán không xảy ra. Thực tế vận hành của prediction market cũng cho thấy đây là một trò chơi có tính chất zero-sum - phần lớn lợi nhuận tập trung vào một nhóm nhỏ trader chuyên nghiệp, trong khi nhà đầu tư nhỏ lẻ chủ yếu đóng vai trò cung cấp thanh khoản.
Tuy vậy, dù gây tranh cãi, prediction market đang dần được Phố Wall xem như một công cụ đo lường kỳ vọng vĩ mô. Một số tổ chức tài chính đánh giá các thị trường này có thể phản ánh xác suất sự kiện (như suy thoái hay chính sách lãi suất) nhanh và trực diện hơn so với các chỉ báo truyền thống.
Mở mặt trận pháp lý, lĩnh vực này cũng đang gây không ít ý kiến trái chiều, thậm chí là gây ra xung đột pháp lý. Ủy ban Giao dịch Tài sản Kỳ hạn Hoa Kỳ (CFTC) đã khởi kiện nhiều bang, khẳng định các hợp đồng sự kiện thuộc thẩm quyền độc quyền của mình. Ngược lại, giới chức các bang coi đây là hình thức cờ bạc chưa được cấp phép.
Quỹ đầu tư Andreessen Horowitz (a16z) cảnh báo rằng nếu mỗi bang áp dụng quy định riêng, thị trường có thể bị phân mảnh nghiêm trọng, bóp nghẹt thanh khoản và hạn chế khả năng tiếp cận.
Song song đó, rủi ro giao dịch nội gián cũng đang rộ lên thành tâm điểm. Không còn là giả định lý thuyết, đã xuất hiện các trường hợp sử dụng thông tin chưa công bố - từ chính trị đến quân sự - để đặt cược trên prediction market. Thượng viện Mỹ vì vậy đã thúc đẩy lệnh cấm các nghị sĩ tham gia các nền tảng này.
Dù vậy, quy mô thị trường đang tăng trưởng quá nhanh để có thể bỏ qua. Hai nền tảng Polymarket và Kalshi đã ghi nhận tổng khối lượng giao dịch tích lũy lên tới 150 tỷ USD kể từ khi ra mắt, biến một thị trường ngách thành sân chơi quy mô lớn.
Tuy nhiên, đà tăng nóng này đã bắt đầu xuất hiện dấu hiệu chững lại. Sau chuỗi 7 tháng liên tiếp lập đỉnh, thị trường prediction market lần đầu tiên “đứt chuỗi” trong tháng 4 khi khối lượng giao dịch trên các nền tảng lớn đồng loạt suy giảm. Số lượng người dùng hoạt động trên Polymarket cũng giảm đáng kể.
Coin68 tổng hợp
