Hơn 100 dự án crypto đã đóng cửa, phá sản hoặc biến mất hoàn toàn trong năm 2026. Thị trường tài sản số đang bước vào một trong những đợt thanh lọc khắc nghiệt nhất lịch sử.
Hơn 100 dự án crypto biến mất trong năm 2026. Ảnh: Rootdata
Theo dữ liệu RootData, tính đến đầu tháng 08/2026, đã có hơn nhất 120 dự án tiền mã hóa thông báo ngừng hoạt động, và xu hướng này vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Làn sóng thoái lui không còn giới hạn ở những startup non trẻ. Từ sàn giao dịch, ví, giao thức DeFi, nền tảng dữ liệu cho tới hạ tầng blockchain và layer-1, ngày càng nhiều cái tên phải đóng cửa khi vốn cạn kiệt, doanh thu không đủ bù chi phí và người dùng không còn lý do để ở lại.
Chỉ trong những ngày cuối tháng 7, thị trường đã chứng kiến hàng loạt cái tên lớn bị khai tử như BitMEX, BitMart, Movement Labs hay Storj Labs. Riêng BitMart viện dẫn tình hình tài chính, điều kiện thị trường và định hướng chiến lược cho quyết định rút khỏi mảng sàn giao dịch, kéo theo token BMX lao dốc hơn 20% chỉ trong một ngày và khoảng 80% sau một tuần.
Danh sách các dự án crypto giải thể trong năm 2026. Nguồn: Rootdata (10/08/2026)
Sau nhiều năm chạy đua mở rộng bằng vốn đầu tư, token và các chương trình khuyến khích, crypto đang bị kéo trở lại với những thước đo cơ bản nhất của một doanh nghiệp, thị trường đang buộc từng cái tên phải chứng minh thực lực của mình.
Nick Puckrin, nhà sáng lập Coin Bureau, nhận định cứ mỗi dự án được công khai thông tin đóng cửa thì có thể còn khoảng 10 dự án khác đang âm thầm đi đến kết cục tương tự. Theo ông, đây có thể là một dạng đào thải mang tính sáng tạo, mở đường cho một chu kỳ tăng trưởng mới.
For every crypto project that you hear about shutting down, there are perhaps another 10 silently doing the same.
— Nic (@puckrin) July 27, 2026
Creative destruction for the next cycle perhaps.
Ethereum layer-2 là một trong những khu vực phơi bày rõ nhất tình trạng dư thừa của thị trường. Sau khi công nghệ rollup giúp giảm mạnh chi phí giao dịch, layer-2 mọc lên như nấm trong giai đoạn 2023-2025. Việc triển khai một blockchain ngày càng đơn giản khiến nguồn cung chain tăng nhanh hơn nhu cầu thực tế, tạo ra một thị trường chật kín những mạng lưới có tính năng, người dùng mục tiêu và câu chuyện tăng trưởng gần như giống nhau.
Ben Fisch, CEO Espresso Systems, cho rằng vấn đề không nằm ở layer-2 nói chung, mà ở việc thị trường có quá nhiều chain tổng quát cùng giải quyết một bài toán tương tự.
Moonbeam là một ví dụ điển hình. Parachain của Polkadot đã dừng hoạt động từ ngày 31/07/2026, đồng thời yêu cầu người dùng di chuyển tài sản và rút tiền trước thời hạn. Một blockchain từng được xây dựng với kỳ vọng trở thành mảnh ghép quan trọng của hệ sinh thái Polkadot cuối cùng cũng không thể thoát khỏi bài toán khốc liệt nhất của thị trường.
Dư thừa chain mới chỉ là phần nổi, vấn đề cốt lõi nằm ở chính mô hình tài chính mà nhiều dự án crypto đã sử dụng trong nhiều năm. Không ít giao thức trả lương bằng token, thưởng thanh khoản bằng token, tài trợ hệ sinh thái bằng token và thậm chí định giá ngân quỹ bằng chính token của mình. Khi giá tăng, mô hình này tạo ra một vòng xoáy tăng trưởng gần như tự vận hành. Nhưng khi thị trường đảo chiều, toàn bộ cấu trúc lập tức bị đảo ngược: token mất giá, ngân sách teo tóp, trong khi chi phí vận hành vẫn giữ nguyên và doanh thu thực tế không đủ để bù đắp.
Đến đây phải nhắc đến trường hợp của Tally. Nền tảng hạ tầng quản trị từng phục vụ hàng trăm DAO, trong đó có những tên tuổi lớn như Uniswap, Arbitrum và ENS, xử lý lượng giao dịch trị giá hàng tỷ USD nhưng rốt cục vẫn phải đóng cửa vì không tìm được mô hình kinh doanh đủ bền vững. Sau khi Tally dừng hoạt động, cộng đồng Uniswap thậm chí phải thảo luận phương án duy trì phiên bản mã nguồn mở Tally Zero nhằm tránh làm gián đoạn hệ thống governance.
Everclear lại phơi bày một nghịch lý khác - có người dùng và volume vẫn chưa chắc bền vững. Giao thức settlement cross-chain từng đạt khoảng 500 triệu USD giao dịch hàng tháng nhưng vẫn cạn tiền vì phân khúc solver không tạo ra đủ chiều sâu thương mại, trong khi các đối tác doanh nghiệp mất nhiều thời gian hơn dự kiến để triển khai.
Galaxy Research ghi nhận crypto startup chỉ đón nhận khoảng 4 tỷ USD vốn đầu tư trong quý I/2026, giảm 50% so với quý trước, số thương vụ cũng giảm 16%. Số quỹ crypto mới huy động vốn cũng xuống mức thấp nhất kể từ quý III/2020.
Phân tích của CoinGecko và Tiger Research lại cho thấy crypto vẫn thu hút khoảng 13,3 tỷ USD trong nửa đầu năm, nhưng số vòng gọi vốn chỉ còn 435, giảm tới 78% so với đỉnh năm 2022. Stablecoin và thanh toán là một trong những phân khúc hút vốn mạnh nhất, với dòng tiền tăng vọt nhờ các thương vụ quy mô lớn như Mastercard thâu tóm BVNK 1,8 tỷ USD.
Nếu thiếu hụt doanh thu khiến nhiều dự án chết dần, thì các cuộc tấn công bảo mật có thể biến một cú sốc thanh khoản thành đòn kết liễu.
Theo TRM Labs, nửa đầu năm 2026 ghi nhận 207 vụ hack, cao nhất trong bất kỳ giai đoạn 6 tháng nào mà tổ chức này từng theo dõi. Tổng thiệt hại khoảng 972 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với 2,3 tỷ USD cùng kỳ 2025, nhưng số vụ tấn công lại tăng hơn gấp đôi, từ 83 lên 207.
Blockaid thậm chí ước tính tổng thiệt hại vượt 1 tỷ USD, biến H1/2026 thành nửa năm có số sự cố bảo mật cao nhất lịch sử. Trong đó, chỉ khoảng 15% số vụ tấn công xuất phát từ các cuộc xâm nhập hạ tầng và vận hành, song nhóm này chiếm tới khoảng 76% tổng giá trị bị đánh cắp. Trong khi đó, smart contract exploit tạo ra phần lớn số vụ nhưng thường gây thiệt hại nhỏ hơn.
Riêng hai vụ tấn công nhằm vào Drift và KelpDAO hồi tháng 4 đã cuốn phăng 577 triệu USD. TRM Labs quy trách nhiệm khoảng 643 triệu USD, tương đương 66% tổng tài sản bị đánh cắp trong H1/2026, cho các tác nhân có liên hệ với Triều Tiên.
Trong các chu kỳ trước, một dự án bị hack vẫn có thể hy vọng gọi thêm vốn, phát hành token hoặc trông chờ cộng đồng và nhà đầu tư bơm tiền để lấp đầy lỗ hổng. Bước sang năm 2026, cánh cửa này hẹp hơn rất nhiều. Step Finance có lẽ thấu hiểu vấn đề này hơn cả. Sau vụ xâm nhập vào thiết bị của đội ngũ điều hành khiến khoảng 40 triệu USD bay màu, dự án hầu như “bít cửa” không thể tìm được nguồn vốn hay thương vụ mua lại đủ khả thi và cuối cùng phải đóng cửa.
Tệ hơn nữa, nguy cơ còn kéo dài sau khi dự án đã “chết”. Smart contract vẫn tồn tại, các lỗ hổng chưa được vá vẫn có thể trở thành cửa ngõ cho một cuộc tấn công mới. Vụ tấn công Lazy Summer Protocol trị giá khoảng 6 triệu USD được truy ngược về những đoạn code liên quan đến Stream Finance - một giao thức đã sụp đổ từ cuối năm 2025, mở ra rủi ro mới mang tên “zombie protocol - giao thức không còn đội ngũ nhưng vẫn có tiền và hợp đồng đang hoạt động.
Vậy cuối cùng ai đang sống sót? Câu trả lời rõ ràng là những giao thức có dòng tiền thật, người dùng thật và nhu cầu thật.
Đơn cử là Hyperliquid đã vượt 1 tỷ USD phí tích lũy trong chưa đầy hai năm ra mắt, hoạt động giao dịch vẫn liên tục tăng ngay cả khi thị trường suy yếu. Aave tiếp tục duy trì quy mô tiền gửi hàng chục tỷ USD và nguồn thu từ hoạt động cho vay. Ether.fi lại mở rộng nguồn doanh thu sang thẻ thanh toán, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào restaking.
Khác với cú sập năm 2022, khi thị trường bị cuốn vào một chuỗi đổ vỡ liên kết bởi đòn bẩy từ Terra, Celsius đến FTX, năm nay không có một “tâm chấn” duy nhất. Thay vào đó là một quá trình đào thải âm thầm nhưng sâu rộng - chain dư thừa bị loại bỏ, startup không có doanh thu cạn vốn, giao thức yếu bị hack rồi biến mất và những mô hình sống nhờ token ngày càng khó tồn tại.
Coin68 tổng hợp
