Ethereum lập đỉnh giao dịch nhưng… phí gas lại chạm đáy? Ảnh: Decrypt
Ethereum (ETH) đang bước vào một giai đoạn hiếm thấy trong lịch sử phát triển của mạng lưới. Khối lượng giao dịch đạt mức cao kỷ lục trong khi phí gas lại rơi xuống mức thấp nhất từ trước đến nay.
Theo dữ liệu từ The Block, trung bình động 7 ngày của số giao dịch hàng ngày trên Ethereum đang tiến sát 2,5 triệu, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Trong những ngày cao điểm gần đây, số giao dịch thậm chí vượt 2,8 triệu mỗi ngày, thiết lập mức đỉnh mới cho mạng lưới. Đà tăng bắt đầu từ giữa tháng 12, đảo chiều xu hướng suy giảm kéo dài từ giữa năm 2025.
Thống kê số lượng giao dịch trên mạng lưới Ethereum. Nguồn: The Block (19/01/2026)
Thông thường, mức độ hoạt động cao như vậy sẽ kéo theo phí giao dịch tăng mạnh. Tuy nhiên, điều ngược lại đang xảy ra. Chi phí trung bình cho mỗi giao dịch trên Ethereum hiện chỉ khoảng 0,15 USD, mức thấp nhất trong lịch sử hiện đại của mạng lưới. Dữ liệu từ Etherscan cho thấy một số giao dịch swap thậm chí chỉ tiêu tốn khoảng 0,04 USD, mức phí từng được xem là không tưởng đối với Ethereum trong các chu kỳ trước.
Phí giao dịch trung bình trên mạng lưới Ethereum. Nguồn: Etherscan (19/01/2026)
Các dữ liệu on-chain mới nhất cho thấy đợt tăng trưởng lần này không đơn thuần đến từ người dùng hiện hữu hay hoạt động của bot, mà phản ánh sự gia nhập thực sự của người dùng mới. Theo thống kê từ Glassnode, số lượng địa chỉ ví mới được tạo trên Ethereum đã tăng lên mức cao kỷ lục, với trung bình hơn 300.000 ví mới mỗi ngày, có thời điểm tiệm cận 400.000.
Quan trọng hơn, các chỉ số về mức độ giữ chân người dùng cũng tăng mạnh. Lượng địa chỉ hoạt động không chỉ tăng về số lượng, mà còn duy trì hoạt động đều đặn hơn.
Động lực lớn nhất đằng sau sự gia tăng hoạt động đến từ stablecoin - lớp ứng dụng đang ngày càng đóng vai trò hạ tầng thanh toán trên Ethereum. Ngân hàng Standard Chartered gần đây ước tính rằng các giao dịch stablecoin hiện chiếm khoảng 35-40% tổng số giao dịch trên mạng.
Bên cạnh stablecoin, DeFi và NFT cũng đang đóng góp đáng kể vào mức tăng trưởng giao dịch. Hoạt động trên các giao thức lending, DEX và các nền tảng NFT ghi nhận sự phục hồi rõ rệt, trong bối cảnh chi phí thấp giúp các giao dịch có giá trị nhỏ trở nên khả thi trở lại.
Làn sóng adoption diễn ra trong bối cảnh Ethereum vừa hoàn tất hard fork Fusaka, đưa PeerDAS vào hoạt động và chính thức, để giảm tải băng thông xử lý dữ liệu và chi phí vận hành. Những nâng cấp này, bên cạnh các điều chỉnh khác như tăng giới hạn gas và thúc đẩy tiếp nhận zkEVM, giúp Ethereum giảm đáng kể phí giao dịch và hạn chế những giai đoạn phí tăng đột ngột vào các thời gian cao điểm, thúc đẩy lộ trình tập trung vào layer-2.
Song song đó, giới hạn gas mỗi block trên mainnet đã được nâng từ 45 triệu lên 60 triệu vào cuối tháng 11, tương đương mức tăng 100% so với đầu năm 2025. Khi phần lớn hoạt động thực thi được chuyển sang các mạng Layer 2, nhu cầu blockspace trên mainnet giảm xuống, kéo phí gas đi xuống ngay cả khi tổng hoạt động toàn hệ sinh thái tiếp tục tăng.
Niềm tin vào Ethereum cũng thể hiện rõ qua hoạt động staking. Theo dữ liệu từ ValidatorQueue, hơn 36 triệu ETH hiện đang bị khóa trong các hợp đồng staking, tương đương khoảng 30% nguồn cung lưu hành. Hàng chờ tham gia staking đã tăng lên hơn 2,5 triệu ETH, mức cao nhất kể từ tháng 08/2023, trong khi hàng chờ rút ra gần như bằng không.
Hàng chờ staking ETH. Nguồn: ValidatorQueue (19/01/2026)
Trong bối cảnh đó, đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin gần đây nhấn mạnh rằng 2026 sẽ là năm cộng đồng Ethereum tái khẳng định giá trị cốt lõi, đặc biệt là quyền riêng tư và quyền tự chủ cá nhân, những yếu tố mà ông cho rằng không thể bị đánh đổi để chạy theo việc được chấp nhận đại trà.
“Mọi sự thỏa hiệp về giá trị mà Ethereum từng chấp nhận trong quá khứ - những thời điểm người ta tự hỏi liệu có đáng phải pha loãng bản sắc để đổi lấy sự phổ cập rộng rãi hay không - sẽ không còn tiếp diễn nữa”, Vitalik chia sẻ trên X.
Song song với lập trường về giá trị, Buterin cũng cho rằng Ethereum đã tiến gần hơn bao giờ hết tới việc giải quyết bài toán tam đề blockchain - thách thức kéo dài nhiều thập kỷ của ngành, vốn cho rằng một mạng lưới không thể đồng thời đạt được phi tập trung, bảo mật và khả năng mở rộng ở quy mô lớn. Theo quan điểm này, việc tách execution sang Layer-2 trong khi vẫn duy trì bảo mật và tính phi tập trung ở Layer-1 đã giúp Ethereum vượt qua giới hạn từng được xem là không thể.
Xét về giá, ETH có một năm 2025 kém hiệu quả và biến động mạnh, dù nền tảng hệ sinh thái cốt lõi vẫn giữ được sự ổn định.
Biến động giá ETH trong 1 năm qua, ảnh chụp màn hình CoinGecko vào 02:20 PM ngày 19/01/2026
Coin68 tổng hợp