Ethereum đề xuất Khu Kinh tế chung EEZ để giải bài toán phân mảnh layer-2. Ảnh: Blockworks
Một nhóm dự án lớn trong hệ sinh thái Ethereum vừa công bố sáng kiến mới mang tên Ethereum Economic Zone (EEZ), tạm dịch là Khu Kinh tế chung, với mục tiêu giải quyết bài toán hệ sinh thái Ethereum đang bị phân mảnh bởi quá nhiều mạng layer-2.
Welcome to the Ethereum Economic Zone (EEZ), a framework for synchronously composable rollups.
— The Ethereum Economic Zone (@etheconomiczone) March 29, 2026
What does that mean?
One deployment. Shared liquidity. Single transactions across L1 & L2. Identity verified anywhere. Smart wallets connected everywhere. No additional trust… https://t.co/Fuf8G0xwA4 pic.twitter.com/KeMLIisN8S
Sáng kiến được công bố tại hội nghị Ethereum Community Conference ở Cannes, do Gnosis, Zisk và Ethereum Foundation (EF) phối hợp phát triển. Mục tiêu của EEZ là khiến các mạng mở rộng của Ethereum - vốn đang vận hành như những “ốc đảo” riêng biệt - hoạt động thành một khối thống nhất.
Trong nhiều năm qua, Ethereum chủ yếu dựa vào các layer-2 để tăng khả năng xử lý giao dịch và giảm chi phí. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng tạo ra một hệ sinh thái bị chia tách. Người dùng thường phải chuyển tài sản giữa các mạng bằng bridge, quy trình vốn chậm, tốn phí và tiềm ẩn rủi ro bảo mật. Với các nhà phát triển, việc mỗi mạng có hạ tầng riêng khiến họ phải xây dựng lại cùng một bộ công cụ nhiều lần.
EEZ được thiết kế để khắc phục vấn đề này. Theo mô hình đề xuất, các ứng dụng và giao dịch trên nhiều mạng Ethereum có thể tương tác gần như ngay lập tức mà không cần bridge, trong khi vẫn thừa hưởng lớp bảo mật của mạng chính Ethereum.
Một trong những mục tiêu cốt lõi của EEZ là tạo ra thanh khoản chung cho toàn bộ hệ sinh thái layer-2, giúp dòng vốn di chuyển tự do giữa các mạng. Hệ thống cũng hướng tới việc đơn giản hóa hạ tầng cho nhà phát triển, cho phép ứng dụng trên các mạng khác nhau tương tác trực tiếp và mang lại trải nghiệm liền mạch hơn cho người dùng.
EEZ vẫn duy trì ETH làm token thanh toán phí giao dịch chính, chứ không phát hành thêm token mới.
Dự án cũng đang xây dựng một liên minh phát triển ban đầu với sự tham gia của nhiều giao thức trong hệ sinh thái DeFi và token hóa tài sản, nhằm thiết lập các tiêu chuẩn tương thích giữa các rollup.
Về mặt công nghệ, EEZ tận dụng các tiến bộ trong zero-knowledge proof, đặc biệt là hệ thống chứng minh từ Zisk. Công nghệ này cho phép xác minh block Ethereum gần như theo thời gian thực, mở đường cho khả năng tương tác đồng bộ giữa các smart contract trên nhiều rollup, yếu tố then chốt để loại bỏ nhu cầu sử dụng bridge.
Sáng kiến EEZ xuất hiện trong bối cảnh chiến lược mở rộng dựa trên layer-2 của Ethereum đang vấp phải nhiều tranh luận. Đồng sáng lập Vitalik Buterin gần đây cho rằng hệ sinh thái có thể cần xem xét lại một phần lộ trình phụ thuộc quá nhiều vào layer-2, khi các vấn đề về phân mảnh thanh khoản và trải nghiệm người dùng ngày càng bộc lộ.
Thực tế, hệ sinh thái Ethereum hiện đã có hơn 20 mạng layer-2 đang hoạt động, với hàng chục tỷ USD tài sản bị chia nhỏ giữa các mạng. Trong khi đó, Ethereum vẫn là trung tâm của thị trường tài sản token hóa, chiếm hơn 60% tổng giá trị toàn ngành.
Xếp hạng các layer-2 theo TVL. Nguồn: L2Beat (30/03/2026)
Theo bà Friederike Ernst, đồng sáng lập Gnosis, vấn đề của Ethereum không nằm ở khả năng mở rộng.
“Ethereum không thiếu khả năng mở rộng. Vấn đề là sự phân mảnh. Mỗi layer-2 mới lại trở thành một silo riêng, khiến việc mở rộng giá trị trở lại mạng chính trở nên khó khăn hơn. EEZ được thiết kế để làm điều ngược lại.” - Bà Friederike cho biết.
Song song với các nỗ lực cải thiện hạ tầng, Ethereum Foundation cũng đang điều chỉnh ngân quỹ của mình. Tổ chức này gần đây đã stake khoảng 46 triệu USD ETH nhằm tạo nguồn lãi suất ổn định đồng thời tăng cường bảo mật mạng lưới. Cách đây không lâu, Ethereum Foundation cũng bán 5.000 ETH thông qua giao dịch OTC cho BitMine, thu về hơn 10 triệu USD để tài trợ cho các hoạt động nghiên cứu, phát triển giao thức và hỗ trợ hệ sinh thái. Bên cạnh đó, quỹ còn thành lập nhóm chuyên trách DeFi để thúc đẩy các ứng dụng tài chính phi tập trung trên Ethereum.
Thống kê tài sản trong cụm ví của Ethereum Foundation tính đến chiều ngày 30/03/2026. Nguồn: Arkham
Coin68 tổng hợp
