CFTC muốn đưa các sàn cung cấp giao dịch crypto có đòn bẩy, ký quỹ và vốn vay vào một khung giám sát thống nhất trên toàn nước Mỹ. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn chưa thể trực tiếp quản lý phần lớn thị trường spot Bitcoin và Ethereum nếu Quốc hội không trao thêm quyền.
CFTC đề xuất khung quản lý mới cho sàn crypto Mỹ. Ảnh: CryptoSlate
CFTC chia sàn crypto thành ba tầng
Ngày 05/10, Ủy ban Giao dịch Tài sản Kỳ hạn Mỹ (CFTC) vừa khởi động quá trình xây dựng bộ quy tắc mới cho thị trường crypto, tận dụng quyền lực hiện có sau khi dự luật Clarity Act bị mắc kẹt tại Thượng viện.
Hai đề xuất mang tên Regulation Crypto Asset Transactions (CTX) và Regulation Crypto Asset Markets (CAM), tập trung vào các sàn cho phép nhà đầu tư cá nhân giao dịch crypto đòn bẩy, ký quỹ hoặc vốn vay. CFTC đồng thời muốn tạo ra một loại hình đăng ký mới dành riêng cho nhóm nền tảng này.
Trong bài phát biểu cùng ngày, Chủ tịch CFTC Michael Selig mô tả thị trường crypto Mỹ như một chiếc thang ba bậc để làm rõ ranh giới quản lý.
- Tầng đầu tiên là các sàn spot thông thường, nơi khách hàng dùng tiền của mình để mua bán Bitcoin, Ethereum và các tài sản số khác mà không sử dụng đòn bẩy. CFTC hiện chỉ có quyền xử lý gian lận và thao túng tại đây, trong khi hoạt động của các nền tảng chủ yếu vẫn chịu hệ thống giấy phép chuyển tiền ở từng bang.
- Tầng thứ hai là các sàn ngoài giao dịch spot còn cho khách hàng cá nhân vay tiền, ký quỹ hoặc sử dụng đòn bẩy để tăng quy mô vị thế. Đây chính là nhóm CFTC muốn đưa vào CTX và CAM.
- Tầng cuối cùng gồm những nền tảng cung cấp hợp đồng tương lai, quyền chọn, hợp đồng vĩnh cửu và các sản phẩm phái sinh khác. Nhóm này vốn đã thuộc phạm vi quản lý trực tiếp của CFTC và phải đăng ký dưới chuẩn Designated Contract Market (DCM).
Với tầng thứ hai, CFTC muốn tạo thêm loại hình Crypto Asset Market (CAM), một nhánh đăng ký được thiết kế riêng cho sàn crypto có đòn bẩy. Doanh nghiệp có thể lựa chọn trở thành CAM thay vì phải xin giấy phép DCM đầy đủ nếu chỉ muốn cung cấp các giao dịch thuộc CTX.
Những sàn đã có giấy phép DCM cũng có thể bổ sung CTX theo bộ quy tắc riêng. Coinbase, Crypto.com và Bitnomial nằm trong số các doanh nghiệp crypto đã có thực thể đăng ký DCM tại Mỹ.
Mô hình này tạo cho doanh nghiệp một lựa chọn khác ngoài mạng lưới giấy phép cấp bang. Một sàn muốn cung cấp giao dịch crypto có đòn bẩy trên toàn nước Mỹ có thể bước vào hệ thống giám sát thống nhất của CFTC thay vì tiếp tục dựa hoàn toàn vào hàng loạt quy định khác nhau giữa các bang.
Đổi lại, tiêu chuẩn quản lý sẽ gắt gao hơn. CFTC dự kiến áp dụng yêu cầu chống thao túng, kiểm soát các sản phẩm được niêm yết và yêu cầu chứng minh dự trữ đối với những nền tảng giữ chung tài sản của khách hàng. Giao dịch còn phải có sự tham gia của các tổ chức trung gian đã đăng ký, kéo hoạt động này vào phạm vi kiểm soát chống rửa tiền theo Bank Secrecy Act.
Selig cho biết cách tiếp cận mới nhằm chuyển CFTC từ xử lý vi phạm sang ngăn ngừa rủi ro từ trước. Ông lấy FTX làm ví dụ cho loại vụ việc mà cơ quan muốn ngăn chặn thay vì chỉ truy cứu sau khi thiệt hại đã xảy ra.
Thị trường spot vẫn là khoảng trống
Quyền lực mới mà CFTC lại không bao trùm phần lớn giao dịch spot thông thường. Nếu một nhà đầu tư bỏ 1.000 USD tiền của mình để mua Bitcoin, không vay từ sàn, không ký quỹ và không sử dụng đòn bẩy, giao dịch đó vẫn nằm ngoài phạm vi giám sát toàn diện của CFTC. Cơ quan có thể can thiệp nếu xuất hiện gian lận hoặc thao túng, song chưa thể buộc sàn phải đăng ký và hoạt động dưới hệ thống liên bang của mình.
Selig thừa nhận CFTC không có quyền buộc crypto phải được giao dịch trên các nền tảng do cơ quan quản lý nếu Quốc hội không hành động. Vì vậy, CAM chỉ tạo thêm một con đường liên bang cho doanh nghiệp muốn cung cấp sản phẩm có đòn bẩy, chứ không thay thế toàn bộ hệ thống sàn spot hiện nay.
Đây là khác biệt lớn giữa kế hoạch của CFTC và Clarity Act. Dự luật từng được kỳ vọng trao cho CFTC quyền quản lý rộng hơn đối với thị trường spot của các tài sản số được xem là hàng hóa, đồng thời phân định ranh giới với SEC.
Clarity Act đã không thể vượt qua được cuộc bỏ phiếu thủ tục tại Thượng viện hồi tháng 9. Sau thất bại này, SEC và CFTC bắt đầu đẩy nhanh những thay đổi có thể thực hiện bằng thẩm quyền sẵn có.
Tuần trước, SEC đã tung ra cơ chế miễn trừ đổi mới để mở đường cho chứng khoán token hóa, đồng thời đề xuất khung pháp lý mới về lưu ký crypto cho các công ty đầu tư. CFTC cũng từng đưa kế hoạch xây dựng quy định crypto lên Nhà Trắng.
Hai cơ quan thực tế đã bắt đầu phân định sân chơi từ tháng 3. Trong hướng dẫn chung được ban hành khi ấy, SEC và CFTC chia tài sản số thành 5 nhóm và làm rõ cách luật chứng khoán được áp dụng, trong đó Bitcoin và Ether nằm trong nhóm hàng hóa số thay vì chứng khoán. Project Crypto cũng được mở rộng thành nỗ lực chung giữa hai cơ quan nhằm hài hòa cách Washington quản lý thị trường tài sản số.
CFTC còn muốn tháo một nút thắt khác đối với giới phát triển phần mềm. Theo Selig, một lập trình viên chỉ viết và phát hành mã nguồn, không nhận lệnh, chào mời giao dịch hay giữ tiền khách hàng, không nên bị buộc đăng ký như một đơn vị môi giới.
CTX và CAM hiện chỉ mới ở giai đoạn lấy ý kiến. Nếu được hoàn thiện, hành lang pháp lý mới sẽ lần đầu tạo một con đường liên bang riêng cho mảng giao dịch crypto có đòn bẩy tại Mỹ.
Coin68 tổng hợp
