AI vật lý (Physical AI) và các hệ thống tự hành cần dữ liệu không gian được cập nhật liên tục từ thế giới thực để vận hành chính xác. Vangrid xây dựng một mạng lưới hạ tầng vật lý phi tập trung (DePIN) chuyên thu thập dữ liệu không gian từ thiết bị biên, xác minh on-chain và phân phối qua API cho doanh nghiệp. Vậy điểm đặc biệt của Vangrid là gì? Hãy cùng Coin68 tìm hiểu về dự án này qua bài viết dưới đây.
Vangrid là gì? Hạ tầng dữ liệu không gian phi tập trung cho Physical AI
Vangrid là gì?
Vangrid là mạng lưới DePIN chuyên thu thập dữ liệu không gian (spatial data), cung cấp dữ liệu thực tế (ground truth) theo thời gian thực cho Physical AI, mô hình thế giới thật và các hệ thống tự hành.
Trang chủ của Vangrid
Dự án tận dụng các thiết bị biên phân tán như smartphone để hình thành một mạng lưới cảm biến quy mô lớn, ghi nhận trạng thái của thế giới vật lý mà tổ chức không cần tự triển khai toàn bộ cơ sở hạ tầng thu thập dữ liệu.
Vangrid hướng đến các ứng dụng như AI có cơ thể vật lý, logistics tự hành, hạ tầng trọng yếu và quốc phòng chủ quyền. Dự án được Khalid Benrafik thành lập vào tháng 7/2025, đặt trụ sở tại Amsterdam. Robert Brighton gia nhập với vai trò đồng sáng lập và CEO vào tháng 5/2026.
Điểm đặc biệt của Vangrid
Các công ty bản đồ truyền thống thường sử dụng đội xe và hệ thống cảm biến do mình sở hữu, dẫn đến chi phí triển khai cao. Trong khi đó, các mạng crowdsourcing có thể mở rộng nhanh hơn nhưng gặp khó khăn trong việc xác minh chất lượng và nguồn gốc dữ liệu.
Vangrid kết hợp mô hình thu thập dữ liệu phân tán với cơ chế xác minh on-chain và xử lý quyền riêng tư ngay trên thiết bị. Mạng lưới hoạt động theo mô hình demand-driven, nghĩa là dữ liệu được thu thập dựa trên nhu cầu thực tế. Người mua tạo yêu cầu tại các vị trí cụ thể và tài trợ bounty, trong khi người đóng góp nhận thù lao khi cung cấp dữ liệu đáp ứng yêu cầu và vượt qua quá trình xác minh.
Các điểm đặc biệt của Vangrid
Hạ tầng dữ liệu của Vangrid gồm bốn thành phần chính:
- Edge-Computed Privacy: Khuôn mặt và biển số được ẩn danh trước khi dữ liệu rời khỏi thiết bị.
- Cryptographic Provenance: Mỗi bản capture được gắn bằng chứng mật mã và xác minh on-chain để xác lập nguồn gốc.
- Multi-View Ingestion: Thu thập dữ liệu từ nhiều góc nhìn để phục vụ quá trình tái tạo không gian 3D.
- Enterprise Spatial API: Cung cấp dữ liệu không gian đã xác minh cho khách hàng doanh nghiệp thông qua API.
Kiến trúc và cách hoạt động của Vangrid
Vangrid chia người tham gia mạng lưới thành hai nhóm:
- Contributor: Thu thập và gửi dữ liệu để hoàn thành bounty.
- Requester: Đăng yêu cầu, tài trợ bounty, đánh giá và lựa chọn dữ liệu được gửi lên.
Người dùng truy cập mạng lưới thông qua ứng dụng của Vangrid, với Capture Data dành cho người đóng góp và Buy Data dành cho tổ chức mua dữ liệu. Quá trình xử lý kết hợp giữa hạ tầng off-chain và xác minh on-chain.
Người đóng góp sử dụng smartphone để ghi lại các video ngắn tại vị trí được yêu cầu. Vangrid xử lý dữ liệu này thành mô hình không gian 3D, đồng thời tạo bằng chứng về địa điểm, thời gian và nguồn gốc của bản ghi.
Mỗi capture ghi các thông tin gồm content hash, geohash thô, timestamp và device attestation lên Base, trong khi dữ liệu thô vẫn được lưu trữ ngoài chuỗi.
Vangrid sử dụng Ethereum Attestation Service để chứng thực các lô dữ liệu. Theo trình khám phá công khai của dự án, mạng lưới đã ghi nhận gần 100.000 capture được xác minh, khoảng 200.000 grid events và hơn 1.300 batch attestations.
Quá trình xác minh hiện gồm hai lớp đã được triển khai:
-
Ghi bằng chứng mật mã và thông tin nguồn gốc của capture lên blockchain.
-
Kiểm tra dữ liệu khi thu nạp dựa trên chất lượng, độ dài video, tính nhất quán giữa camera và vị trí, cùng khả năng phát hiện dữ liệu trùng lặp.
Ba lớp xác minh khác gồm xác thực thiết bị tại thời điểm capture, tương quan chéo giữa nhiều cảm biến và xác minh độc lập có thế chấp hiện chưa được triển khai.
Về quyền riêng tư, khuôn mặt và biển số được xử lý ẩn danh ngay trên thiết bị trước khi dữ liệu được gửi ra ngoài.
Sản phẩm của Vangrid
- Capture Data: Cho phép người đóng góp sử dụng smartphone để thu thập dữ liệu tại các vị trí đang có bounty.
- Buy Data: Cho phép tổ chức đăng yêu cầu thu thập dữ liệu, tài trợ bounty và lựa chọn dữ liệu phù hợp.
- 3D Spatial Reconstruction: Chuyển dữ liệu video từ nhiều góc nhìn thành mô hình không gian 3D.
- On-chain Verification: Ghi bằng chứng mật mã của từng capture lên Base và sử dụng Ethereum Attestation Service để chứng thực các lô dữ liệu.
- Enterprise Spatial API: Cho phép doanh nghiệp truy vấn dữ liệu không gian theo khu vực và khoảng thời gian.
- Regional Data Routing: Dữ liệu có thể được định tuyến tại các khu vực us-east-1, eu-west-1 và apac-1 tùy theo yêu cầu triển khai.
Token và tokenomics của Vangrid
Vangrid sử dụng ticker VAN trong tài liệu chính thức, trong đó token được mô tả là tài sản thế chấp và phương tiện settlement của mạng lưới. Tuy nhiên, tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, dự án chưa công bố hợp đồng token, tổng cung, cung lưu hành, tỷ lệ phân bổ hoặc lịch mở khóa. Coin68 sẽ cập nhật ngay
Lộ trình phát triển của Vangrid
Tính đến thời điểm hiện tại, dự án chưa công bố lộ trình phát triển chính thức. Coin68 sẽ cập nhật ngay nếu có thông tin chi tiết.
Đội ngũ của Vangrid
Khalid Benrafik
- Khalid Benrafik: Nhà sáng lập Vangrid, thành lập dự án vào tháng 7/2025.
- Robert Brighton: Đồng sáng lập và CEO Vangrid từ tháng 5/2026.
Nhà đầu tư của Vangrid
Vangrid huy động 9 triệu USD trong vòng Seed dưới dạng token round, với sự tham gia của HashKey Capital, Borderless Capital, Crypto.com Capital, Animoca Brands, Gate Labs và Mapleblock Capital. Vòng gọi vốn bắt đầu từ tháng 8/2025, hoàn tất vào tháng 1/2026 và được công bố vào tháng 8/2026. Dự án chưa công bố định giá; nguồn vốn được dùng để mở rộng mạng lưới dữ liệu không gian và phát triển các quan hệ đối tác phục vụ Physical AI.
Tổng kết
Qua bài viết trên của Coin68, Vangrid xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian phi tập trung, thu thập và xác minh on-chain dữ liệu thực tế từ thiết bị biên để phục vụ Physical AI, hệ thống tự hành và quốc phòng. Dù mạng lưới đã hoạt động với ứng dụng web và Android, dự án vẫn còn ở giai đoạn sớm về token và lộ trình mở rộng.
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Người đọc cần tự nghiên cứu và chịu trách nhiệm đối với các quyết định liên quan đến tài sản mã hóa.
