Pearl là gì? Tìm hiểu về layer-1 kết hợp hoạt động mining với tính toán AI

Pearl là blockchain layer-1 kết hợp hoạt động mining với tính toán AI thông qua cơ chế Proof-of-Useful-Work. Thay vì chỉ thực hiện các phép băm để tạo khối, Pearl cho phép GPU tạo bằng chứng công việc từ phép nhân ma trận, một thành phần cốt lõi của quá trình huấn luyện và suy luận AI. Dự án phát triển cả mạng lưới blockchain lẫn nền tảng cung cấp mô hình AI, hướng tới sử dụng phần thưởng mining để giảm chi phí inference. Hãy cùng Coin68 tìm hiểu về dự án này trong bài viết dưới đây.

Pearl là gì? Tìm hiểu về layer-1 kết hợp hoạt động mining với tính toán AI

Pearl là gì?

Pearl là nền tảng blockchain layer-1 được phát triển bởi Pearl Research Labs, ứng dụng cơ chế Proof-of-Useful-Work (PoUW) nhằm tạo ra bằng chứng công việc thông qua các bài toán có tính ứng dụng thực tiễn. Đối với Pearl, các phép tính này chính là phép nhân ma trận, nhiệm vụ mà các thiết bị GPU phải thực hiện liên tục trong suốt quá trình vận hành mô hình AI.

Pearl là gì?

Thông qua mô hình này, một lượt tính toán duy nhất của Pearl có thể vừa cung cấp dữ liệu đầu ra cho các mô hình AI, vừa tạo bằng chứng hợp lệ để khai thác mạng lưới. Nhờ đó, phần thưởng khối là token PRL sẽ đóng vai trò như một khoản doanh thu bổ sung cho các đơn vị cung cấp hạ tầng tính toán, giúp họ tối ưu hóa phần cứng hiện có thay vì phải vận hành một hệ thống riêng biệt chỉ để đào coin.

Điểm nổi bật của Pearl

Kết hợp bảo mật blockchain với tính toán AI

Bằng cách thay thế hàm băm truyền thống của blockchain bằng các phép nhân ma trận trong mô hình ngôn ngữ lớn, Pearl cho phép tận dụng năng lực xử lý của GPU để sinh bằng chứng đào coin. Phương pháp này nhằm liên kết nguồn lực bảo mật của mạng lưới blockchain trực tiếp với quá trình huấn luyện và suy luận AI, thay vì vận hành hai hệ thống tính toán riêng biệt.

Mô hình kinh tế "2 trong 1"

Các nhà vận hành GPU có thể tối ưu hóa doanh thu bằng cách kết hợp khoản thu từ dịch vụ AI với phần thưởng khối blockchain khi tạo khối thành công. Nguồn thu kép này được Pearl kỳ vọng sẽ giúp giảm chi phí dịch vụ API. Thực tế, thông qua hợp tác với Together AI, dự án đã triển khai mô hình Gemma trên một endpoint với mức chi phí thấp hơn 25% so với mức giá tiêu chuẩn vào thời điểm ra mắt.

Giá của mô hình Gemma 4 31B rẻ hơn 25% khi dùng qua Pearl. Nguồn: Together AI

Xây dựng giải pháp AI và giao thức toàn diện

Bên cạnh hệ sinh thái ví và ứng dụng mining, Pearl Research Labs còn phát triển nền tảng suy luận dành cho các mô hình mã nguồn mở. Tùy thuộc vào mô hình vận hành, người dùng có thể linh hoạt chọn phương thức trả phí theo lượng token tiêu thụ, đăng ký trước công suất xử lý hoặc tích hợp trực tiếp vào hạ tầng nội bộ.

Sản phẩm và dịch vụ của Pearl

Pearl Inference

Pearl Inference hỗ trợ doanh nghiệp và các nhà phát triển triển khai mô hình AI một cách đơn giản, tối ưu chi phí mà không tốn công sức tự quản lý cụm GPU. Giải pháp này cho phép kết nối đa dạng các mô hình như DeepSeek V4 Pro, DeepSeek V4.1 Flash, Gemma 4, Qwen3.8 hay GLM-5.3 thông qua API tương thích với OpenAI. Nhiều tính năng cao cấp cũng được hỗ trợ như xử lý đa phương thức, gọi công cụ, xuất dữ liệu chuẩn JSON và cửa sổ ngữ cảnh 1 triệu token, giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển chatbot thông minh, trợ lý coding hay các AI agent chuyên phân tích tài liệu phức tạp.

Giá API của các mô hình AI trên Pearl Inference

Về chi phí, Pearl Inference áp dụng cơ chế thanh toán linh hoạt dựa trên số lượng token đầu vào và đầu ra thực tế thông qua số dư USD nạp trước. Người dùng có thể chủ động thử nghiệm mô hình trong khu vực Playground cũng như quản lý ngân sách và mức độ tiêu thụ tài nguyên trực tiếp trên bảng điều khiển mà không cần cam kết thuê GPU cố định.

Managed Inference

Giải pháp Managed Inference hướng tới các doanh nghiệp có nhu cầu vận hành ổn định với lưu lượng xử lý liên tục. Thông qua việc đăng ký trước năng lực phục vụ và định tuyến luồng dữ liệu riêng, khách hàng có thể chủ động triển khai các mô hình đã tinh chỉnh (fine-tune) hoặc áp dụng hệ trọng số tùy biến theo yêu cầu nghiệp vụ.

Mô hình này chú trọng vào quyền kiểm soát và tối ưu tài nguyên cho các ứng dụng chạy thường xuyên, khác biệt so với cơ chế dùng chung tính phí theo số lượng token. Trong mô hình hợp tác này, Pearl đảm nhận hạ tầng phục vụ mô hình, trong khi phía doanh nghiệp linh hoạt thiết lập cấu hình theo nhu cầu thực tế.

On Premise

On-Premise là giải pháp giúp Pearl triển khai toàn bộ hệ thống vận hành mô hình trực tiếp trong hạ tầng công nghệ của khách hàng. Nhờ đó, doanh nghiệp hoàn toàn làm chủ phần cứng cùng các chính sách bảo mật, đồng thời duy trì luồng xử lý suy luận khép kín trong mạng nội bộ thay vì phải chuyển qua các điểm truy cập công cộng.

Mô hình triển khai này là lựa chọn tối ưu cho những tổ chức đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe về vị trí lưu trữ và quản trị dữ liệu. Đồng thời, định hướng này giúp Pearl Research Labs mở rộng phạm vi hoạt động, chuyển mình từ một đơn vị cung cấp API thuần túy thành đối tác công nghệ chiến lược trong việc tối ưu hóa hạ tầng vận hành AI cho doanh nghiệp.

Công cụ vận hành mạng lưới

Là bộ công cụ mã nguồn mở của Pearl, bao gồm full node, ví Oyster, light client cùng phần mềm khai thác tích hợp vLLM, có khả năng đáp ứng trọn vẹn các vai trò kỹ thuật trong mạng lưới. Nhờ các thành phần này, người dùng có thể thực hiện lưu trữ và chuyển đổi PRL, xác thực trạng thái hệ thống, hoặc vận hành GPU để tham gia mining.

Bên cạnh đó, việc công khai kho mã nguồn giúp các nhà phát triển nắm rõ phương thức kết hợp giữa giao thức blockchain và phần mềm phục vụ mô hình. Đây đóng vai trò là nền tảng hạ tầng cốt lõi của hệ sinh thái, vận hành hoàn toàn độc lập với giao diện API thương mại dành cho khách hàng sử dụng dịch vụ inference.

Cơ chế hoạt động của Pearl

Tích hợp bằng chứng công việc vào phép nhân ma trận

Trong quá trình xử lý của mô hình AI, dữ liệu đầu vào được mã hóa thành dạng số để thực hiện các phép tính với trọng số (weight), trong đó phép nhân ma trận chiếm tỷ trọng chủ yếu. Pearl lồng ghép trực tiếp quy trình khai thác (mining) vào bước tính toán này thay vì áp dụng một thuật toán đào coin riêng biệt.

Để ngăn chặn việc thợ đào cố tình chọn các ma trận đơn giản nhằm gian lận tốc độ tính toán, Pearl chèn thêm yếu tố nhiễu dựa trên cam kết dữ liệu và trạng thái blockchain. Sự can thiệp này buộc thợ đào phải xử lý các đầu vào ngẫu nhiên, trong khi hệ thống vẫn đảm bảo khả năng hiệu chỉnh kết quả đầu ra theo đúng nhu cầu của mô hình AI.

Quy trình vận hành GPU và xác minh mạng lưới

Hoạt động mining trên Pearl diễn ra qua bốn bước tuần tự:

1. Ghi nhận cam kết đầu vào: Thợ đào tạo cam kết mật mã cho các ma trận, gắn công việc tính toán với trạng thái blockchain nhằm ngăn chặn việc thay đổi dữ liệu hoặc tái sử dụng công việc cũ.
   
   
2. Thực thi phép tính ma trận: Chip GPU xử lý các phép nhân ma trận đã hiệu chỉnh, từ đó trích xuất các phần nhỏ của kết quả để làm ứng viên cho bằng chứng công việc.
   
   
3. Đánh giá ngưỡng độ khó: Hàm băm kiểm tra xem ứng viên có thỏa mãn độ khó của mạng lưới hay không. Chỉ những kết quả đạt chuẩn mới có khả năng tạo khối và mang lại phần thưởng.
   
   
4. Xác minh khối và phân phối phần thưởng: Toàn bộ mạng lưới kiểm tra bằng chứng cùng các giao dịch đi kèm. Thợ đào đóng góp khối hợp lệ sẽ nhận PRL mới phát hành cùng phí giao dịch.

Mạng lưới tích hợp thuật toán BLAKE3 cho hoạt động băm và cam kết dữ liệu. Đồng thời, kiến trúc này hỗ trợ giải pháp zero-knowledge proof, cho phép xác thực tính hợp lệ của phép tính mà không cần công khai toàn bộ dữ liệu đầu vào, phù hợp cho việc xử lý các ma trận chứa trọng số mô hình hoặc thông tin bảo mật.

Ví dụ thực tế, một ứng dụng chatbot tích hợp Pearl có thể tận dụng cùng một hạ tầng GPU để thực hiện phép nhân ma trận sinh câu trả lời cho người dùng, đồng thời trích xuất dữ liệu phục vụ đào coin theo giao thức Pearl. Khách hàng vẫn nhận kết quả liền mạch, trong khi đơn vị vận hành có cơ hội tích lũy thêm PRL từ công việc tính toán đó. Cần lưu ý rằng đây là mô hình minh họa luồng xử lý chứ không đảm bảo mọi truy vấn chatbot đều tạo thành công một khối mới.

Blockchain kế thừa mô hình của Bitcoin

Pearl được thiết kế dựa trên các công cụ mã nguồn mở từ hệ sinh thái Bitcoin, bao gồm btcd (đảm nhận vai trò full node) và btcwallet (dành cho ví). Hệ thống vận hành theo mô hình UTXO nhằm quản lý các đầu ra giao dịch chưa chi tiêu, đồng thời xác định chuỗi chính thông qua lượng công việc tích lũy.

Hệ thống mạng lưới của Pearl được thiết kế theo kiến trúc của Bitcoin. Nguồn: Datawallet

Điểm khác biệt của Pearl nằm ở quy trình tạo bằng chứng công việc và các thông số kỹ thuật. Mạng lưới thiết lập thời gian tạo khối mục tiêu là 194 giây, đi kèm cơ chế tự điều chỉnh độ khó linh hoạt theo biến động của năng lực khai thác. Do đó, Pearl hoạt động như một blockchain độc lập với thiết kế chịu ảnh hưởng từ Bitcoin, thay vì đóng vai trò là một giải pháp mở rộng layer-2.

Mô hình kinh tế của Pearl

Theo nghiên cứu The Economics of Proof-of-Useful-Work của Rafael Pass, có ba kịch bản vận hành tiềm năng:

• Khai thác truyền thống tiếp tục giữ vị thế chủ đạo.
  
  
• Mô hình tính toán kết hợp thay thế cách đào cũ nhưng chưa tạo ra sự tăng trưởng về hiệu suất tính toán hữu ích.
  
  
• Phần thưởng từ blockchain trợ giá hiệu quả cho dịch vụ suy luận và thúc đẩy nguồn cung.

Mô hình thứ 3 chính là mục tiêu cốt lõi mà Pearl đang hướng tới. Để duy trì hoạt động, một nhà cung cấp dịch vụ AI truyền thống cần nguồn doanh thu đủ để bù đắp các khoản chi phí cho GPU, điện năng và vận hành hệ thống. Với định hướng của Pearl, doanh thu từ việc trả phí dịch vụ AI của người dùng có thể được hỗ trợ thêm nhờ khoản bù đắp từ  PRL thu được qua hoạt động đào coin.

Trong môi trường cạnh tranh giữa các đơn vị cung cấp, nguồn thu nhập bổ sung này giúp hạ mức chi phí suy luận cho khách hàng. Nhờ đó, các doanh nghiệp sử dụng AI có thể tiếp cận mức giá tối ưu hơn mà không cần tìm hiểu sâu về blockchain hay tự tham gia khai thác PRL. Mô hình này kết nối giữa những thợ đào chú trọng đến phần thưởng từ mạng lưới và các doanh nghiệp AI ưu tiên chi phí trên mỗi truy vấn và chất lượng đầu ra.

Nghiên cứu cho thấy hiệu quả của mô hình không chỉ đến từ việc mở rộng quy mô GPU, mà còn phụ thuộc chặt chẽ vào thị trường AI, chi phí vận hành và nhu cầu sử dụng token. Trong đó, doanh thu từ dịch vụ suy luận AI đóng vai trò là nền tảng cốt lõi, còn phần thưởng từ blockchain chỉ mang tính chất hỗ trợ. Khi nhu cầu đủ lớn, nhà cung cấp có thể duy trì hoạt động ổn định, đồng thời tận dụng PRL để thu hút thêm GPU và tối ưu chi phí. Trái lại, nếu nhu cầu thị trường suy yếu, nguồn thu của thợ đào sẽ phụ thuộc phần lớn vào biến động giá token, làm suy giảm lợi thế về chi phí. Do đó, việc phát triển các sản phẩm AI chất lượng để kích cầu thực tế là yếu tố then chốt đối với Pearl.

Tokenomics

Thông tin token

Cơ chế phát hành

Toàn bộ nguồn cung PRL được phát hành qua phần thưởng khối từ việc mining, với tốc độ giảm dần theo đường cong đa thức thay vì giảm một nửa tại các mốc halving như Bitcoin. Thiết kế đặt mục tiêu phân phối khoảng 50% tổng cung sau bốn năm, sau đó phần thưởng sẽ tiếp tục giảm liên tục.

Công dụng của token

PRL được dùng để:

• Phần thưởng mining: Khuyến khích người tham gia cung cấp công việc tính toán và tạo khối hợp lệ.
  
  
• Phí giao dịch: Dùng để trả chi phí giao dịch trên blockchain Pearl.
  
  
• Hỗ trợ chi phí API: Giá trị PRL tạo ra từ công việc tích hợp mining có thể bù một phần chi phí phục vụ AI.

Đội ngũ phát triển

Omri Weinstein, Co-founder & CEO của Pearl Research Labs

Pearl được vận hành và phát triển bởi Pearl Research Labs, phòng nghiên cứu do Omri Weinstein giữ vai trò CEO kiêm đồng sáng lập. Bên cạnh đó, ông cũng là đồng tác giả của công trình Proofs of Useful Work from Arbitrary Matrix Multiplication (hợp tác cùng Ilan Komargodski), nghiên cứu nền tảng cho việc ứng dụng phép nhân ma trận vào cơ chế tạo bằng chứng mining.

Nhà đầu tư

Thông tin gọi vốn của Pearl không được công bố trong các nguồn chính thức đã đối chiếu. Coin68 sẽ cập nhật thêm khi có thông báo mới nhất từ phía dự án.

Tổng kết

Trên đây là toàn bộ thông tin cơ bản về dự án Pearl, Coin68 hy vọng bạn đọc sẽ nắm được những thông tin tổng quan để hiểu rõ hơn về dự án và cách hoạt động của nó. Chúc bạn có thêm nhiều kiến thức hữu ích!

Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức và tổng hợp thông tin công khai về dự án, không phải lời khuyên đầu tư. Coin68 không chịu trách nhiệm về bất kỳ quyết định tài chính nào của bạn.