Mỹ thành lập lực lượng đặc nhiệm giám sát rủi ro AI siêu trí tuệ. Ảnh: City Journal
DOJ lập đội đặc nhiệm giám sát AI
Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) thành lập lực lượng đặc nhiệm chuyên giám sát việc lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến, tập trung vào các mối đe dọa từ chính phủ nước ngoài, tổ chức tội phạm và những đối tượng sử dụng AI để lừa đảo. Cơ quan đồng thời yêu cầu các nhà phát triển tăng cường kiểm soát nội bộ, bảo đảm hệ thống AI hoạt động đúng mục đích.
Được công bố ngày 05/11, lực lượng mới mang tên Super Intelligence Task Force (DOJ-SITF), do Phó Tổng chưởng lý Stanley Woodward và Phó Thứ trưởng Tư pháp Stephen Weiss đồng lãnh đạo.
Nhiệm vụ của DOJ-SITF là ngăn chặn các hành vi lợi dụng công nghệ siêu trí tuệ (Super Intelligence – SI) làm suy yếu vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI. Phạm vi giám sát bao gồm hoạt động của chính phủ nước ngoài và các tổ chức liên quan, mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia, doanh nghiệp và cá nhân sử dụng AI để thực hiện hành vi gian lận hoặc phạm pháp.
Theo bản ghi nhớ do Tổng chưởng lý ký ngày 13/10, DOJ-SITF không chỉ xử lý các vụ việc riêng lẻ mà còn đóng vai trò điều phối hoạt động thực thi pháp luật liên quan đến SI trên toàn bộ Bộ Tư pháp.
Lực lượng này có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động điều tra hình sự và tố tụng dân sự, phân định trách nhiệm giữa các đơn vị, đề xuất ưu tiên thực thi pháp luật và phối hợp với các cơ quan liên bang khác. DOJ-SITF cũng sẽ xây dựng hướng dẫn truy tố những hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến SI, đồng thời tham mưu các đề xuất lập pháp và quy định nhằm thúc đẩy đổi mới mà không tạo ra gánh nặng quản lý quá mức.
Lực lượng mới tiếp nhận toàn bộ công việc của AI Task Force được Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi thành lập ngày 09/01/2026. Nhóm đặc nhiệm cũ chấm dứt hoạt động độc lập, chuyển giao nhân sự, hồ sơ công việc và trách nhiệm báo cáo cho DOJ-SITF.
Thành phần của lực lượng mới còn có đại diện từ Cục Điều tra Liên bang (FBI), các đơn vị chống gian lận, an ninh quốc gia, hình sự, dân sự và chống độc quyền. Các văn phòng công tố liên bang cũng được yêu cầu thông báo cho DOJ-SITF khi chuẩn bị mở điều tra, truy tố hoặc hoàn tất xử lý những vụ việc liên quan đến SI, trừ trường hợp khẩn cấp cần hành động ngay.
Mỹ đồng loạt siết kiểm soát AI
Việc DOJ thành lập lực lượng đặc nhiệm diễn ra cùng thời điểm các cơ quan liên bang khác mở rộng giám sát AI. Thuật ngữ Super Intelligence (SI) đang được chính quyền Tổng thống Donald Trump sử dụng thay cho AI trong nhiều văn bản và hoạt động chính thức, sau sắc lệnh hành pháp ngày 29/09/2026.
Ngày 23/10, Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) bổ sung SI vào danh sách ưu tiên thanh tra trong năm tài khóa 2027. Cơ quan sẽ tập trung kiểm tra cách các tổ chức tài chính sử dụng AI trong giao dịch, vận hành, phát hiện gian lận và bảo vệ nhà đầu tư. SEC cũng chú ý đến nguy cơ tội phạm sử dụng AI tạo email lừa đảo, giả giọng nói và video để đánh cắp danh tính, chiếm quyền kiểm soát tài khoản.
Đến ngày 04/11, Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ (OCC) tiếp tục công bố khung hướng dẫn giám sát SI trong hệ thống ngân hàng, yêu cầu thanh tra viên đánh giá rủi ro dựa trên mục đích sử dụng, mức độ tự chủ và hậu quả có thể xảy ra nếu hệ thống gặp lỗi.
Thực tế, một số ngân hàng lớn tại Mỹ đã bắt đầu đối phó với rủi ro này. Reuters đưa tin ngày 22/10, JPMorgan Chase, Morgan Stanley và Charles Schwab đang tìm cách ngăn các công cụ AI bên thứ ba truy cập tài khoản khách hàng. Một số ngân hàng đã phát hiện và chặn giao dịch sau khi khách hàng chia sẻ thông tin đăng nhập với các tác nhân AI. Nguy cơ nằm ở khả năng những công cụ này tự thực hiện giao dịch vượt quá chỉ dẫn ban đầu, khiến tài khoản khách hàng đối mặt với rủi ro mất tiền.
Mặt khác, giới đầu tư đang đánh giá lại triển vọng ngành công nghệ sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua. Ngày 05/11, chứng khoán Mỹ chứng kiến đợt bán tháo mạnh, thổi bay gần 3.000 tỷ USD vốn hóa. Cổ phiếu công nghệ và bán dẫn chịu áp lực lớn khi thị trường lo ngại Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể thúc đẩy các quy định chặt chẽ hơn đối với ngành AI, ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư và mở rộng hạ tầng của các tập đoàn công nghệ.
Những lo ngại này càng gia tăng sau khi Hạ nghị sĩ Dân chủ Yassamin Ansari kêu gọi tạm dừng phát triển AI tiên tiến, siết quản lý ngành và cấm phát triển siêu trí tuệ nhân tạo. Tổng thống Trump vừa lên tiếng chỉ trích đảng Dân chủ trên Truth Social, cho rằng kết quả bầu cử đã góp phần khiến chứng khoán lao dốc, ảnh hưởng đến cả các khoản tiết kiệm hưu trí 401(k) của người dân Mỹ.
Áp lực bán tháo tiếp tục lan sang thị trường tiền mã hóa. Bitcoin có thời điểm rơi về 75.000 USD trong ngày 06/11, xóa sạch đà tăng sau bầu cử Mỹ.
Coin68 tổng hợp
