Israel miễn truy cứu người trốn thuế crypto, nhưng chẳng ai thèm tự thú. Ảnh: Decrypt
Israel từng tin rằng họ đã tìm ra cách đưa hàng tỷ shekel lợi nhuận crypto chưa khai báo trở lại hệ thống thuế.
Tháng 08/2025, cơ quan thuế nước này triển khai chương trình khai báo tự nguyện dành cho nhà đầu tư tiền mã hóa với lời đề nghị hấp dẫn: chủ động kê khai, nộp đủ thuế và được miễn truy cứu hình sự. Đổi lại, chính phủ kỳ vọng thu về hàng tỷ shekel từ nguồn thuế bị bỏ sót trong nhiều năm bùng nổ của thị trường crypto.
Nhưng gần một năm sau, kết quả thu được hoàn toàn gây thất vọng. Theo số liệu được truyền thông Israel công bố, cơ quan thuế chỉ mới tiếp nhận 289 hồ sơ kê khai tự nguyện với tổng giá trị tài sản gần 195 triệu USD. Số thuế phát sinh ước tính chỉ xấp xỉ 12 triệu USD, tức chưa đến 2% mục tiêu ban đầu.
Nhóm nhà đầu tư crypto, đối tượng mà chương trình nhắm tới ngay từ đầu, chỉ đóng góp 58 hồ sơ với tổng giá trị tài sản 42 triệu USD. Con số này đặc biệt nhỏ bé nếu đặt cạnh đánh giá trước đó của Kiểm toán Nhà nước Israel cho rằng thị trường crypto có thể đang tồn tại khoảng 1 tỷ USD tiền thuế chưa được thu hồi.
Trên lý thuyết, đây là một trong những đợt truy thu thuế crypto lớn nhất lịch sử Israel. Khác với các đợt ân xá thuế trước đây, Israel đã loại bỏ hoàn toàn cơ chế kê khai ẩn danh. Người tham gia không còn cơ hội thăm dò nghĩa vụ thuế hoặc thương lượng với cơ quan quản lý trước khi tiết lộ danh tính. Muốn được hưởng quyền miễn truy cứu, họ phải công khai toàn bộ thông tin cá nhân, lịch sử giao dịch và nguồn gốc tài sản ngay từ đầu.
Người tham gia còn phải chứng minh nguồn gốc tài sản, giải trình các giao dịch lớn và đáp ứng các yêu cầu liên quan đến chống rửa tiền. Trong một số trường hợp, nếu không chứng minh được tính hợp pháp của dòng tiền, nhà đầu tư thậm chí có thể đối mặt với nghĩa vụ thuế cao hơn dự kiến.
Chính Cơ quan Thuế Israel cũng từng bày tỏ lo ngại về việc loại bỏ cơ chế ẩn danh có thể khiến người dân không còn động lực tham gia. Dù vậy, Bộ Tư pháp Israel vẫn quyết định giữ nguyên lập trường với lý do người dân đã được trao nhiều cơ hội tương tự trong các chương trình trước đó.
Ngay cả khi đã hoàn tất nghĩa vụ với cơ quan thuế, các ngân hàng vẫn có thể yêu cầu giải trình chi tiết về nguồn gốc tài sản, lịch sử giao dịch hoặc thực hiện các quy trình kiểm tra kéo dài nhiều tháng. Trong một số trường hợp, dòng tiền liên quan đến crypto thậm chí có thể bị từ chối tiếp nhận.
Trước khi chương trình được triển khai, cơ quan thuế liên tục mở rộng các biện pháp truy thu đối với nhà đầu tư crypto. Cuối năm 2023, Israel thậm chí còn xây dựng cơ chế cho phép người dân nộp thuế trực tiếp từ nguồn lợi nhuận tiền mã hóa thông qua hệ thống ngân hàng trung ương, nhằm giải quyết tình trạng các ngân hàng thương mại từ chối tiếp nhận dòng tiền có nguồn gốc từ crypto.
Song, tình thế hiện tại có thể khiến Israel rơi vào thế khó trong vài năm tới. Từ 2026, nhiều quốc gia đã bắt đầu triển khai giai đoạn thu thập dữ liệu theo chuẩn Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) của OECD. Theo lộ trình, các đợt trao đổi dữ liệu xuyên biên giới đầu tiên giữa cơ quan thuế các nước dự kiến diễn ra từ năm 2027, cho phép thông tin giao dịch crypto được chia sẻ tự động trên phạm vi quốc tế.
Liên hệ với một số quốc gia khác, tại Đức, chính phủ đang cân nhắc bãi bỏ ưu đãi miễn thuế đối với các khoản lợi nhuận crypto phát sinh sau khi nắm giữ hơn một năm, chính sách từng giúp nước này trở thành một trong những điểm đến thân thiện nhất với nhà đầu tư tiền mã hóa tại châu Âu. Nếu được thông qua từ năm 2027, lợi nhuận crypto có thể bị đánh thuế tương tự cổ phiếu và các tài sản tài chính khác, giúp Berlin bổ sung thêm khoảng 2 tỷ euro cho ngân sách trong những năm tới.
Ở Úc, chính phủ đã đề xuất bãi bỏ cơ chế giảm 50% thuế lãi vốn đối với các tài sản nắm giữ trên 12 tháng, bao gồm cả Bitcoin và các loại tiền mã hóa khác. Nếu được triển khai đầy đủ từ tháng 07/2027, nhà đầu tư sẽ chuyển sang cơ chế tính thuế mới dựa trên phần lợi nhuận thực sau lạm phát và chịu mức thuế tối thiểu 30% đối với lãi vốn.
Trong khi đó, nhiều quốc gia đang chuyển từ giai đoạn tranh luận sang triển khai cơ chế thu thuế thực tế. Việt Nam từ năm 2026 đã áp dụng mức thuế 0,1% trên giá trị mỗi giao dịch tài sản mã hóa được thực hiện thông qua các nền tảng được cấp phép, tương tự cách đánh thuế giao dịch chứng khoán.
Coin68 tổng hợp
