Đảng viên thao túng chứng khoán có thể bị cách chức, tiếp tay sàn tiền số trái phép sẽ bị khai trừ

Đảng viên thao túng chứng khoán có thể bị cách chức, tiếp tay sàn tiền số trái phép sẽ bị khai trừ

Quy định 212-QĐ/TW lần đầu mở rộng riêng chế tài kỷ luật Đảng sang lĩnh vực chứng khoán, tài sản mã hóa và tài sản số. Đảng viên giao dịch nội gián có thể bị khiển trách; thao túng thị trường có thể bị cách chức; còn tiếp tay cho sàn tiền ảo trái phép hoặc cung cấp tài khoản, ví điện tử phục vụ hoạt động bất hợp pháp có thể bị khai trừ khỏi Đảng.

Quy định do Bộ Chính trị ban hành ngày 17/08/2026, có hiệu lực ngay từ ngày ký, thay thế Quy định 69-QĐ/TW năm 2022 cùng Quy định 264-QĐ/TW năm 2025. Văn bản gồm 60 điều, áp dụng cả với tổ chức đảng đã kết thúc hoạt động và đảng viên ở nước ngoài.

Điều 42 chia vi phạm trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và chứng khoán thành ba cấp độ kỷ luật: khiển trách, cảnh cáo hoặc cách chức, khai trừ.

Ở mức nhẹ nhất, đảng viên gây hậu quả ít nghiêm trọng có thể bị khiển trách nếu sử dụng thông tin nội bộ để mua, bán chứng khoán cho mình hoặc người khác; tiết lộ, cung cấp thông tin nội bộ; hoặc tư vấn giao dịch dựa trên thông tin chưa công bố. Cho người khác mượn tài khoản giao dịch, đứng tên sở hữu chứng khoán hộ và dẫn đến thao túng giá cũng thuộc nhóm này.

Mức khiển trách còn áp dụng với hàng loạt sai phạm gây hậu quả ít nghiêm trọng trong hoạt động tài chính, ngân hàng, bao gồm:

• Quản lý, sử dụng sai tiền và tài sản của Đảng, Nhà nước; vi phạm quy định về thu, trả lãi, phí, lệ phí, thù lao và tiền phạt.

• Thiếu trách nhiệm kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay; không lưu đủ hồ sơ tín dụng; gia hạn nợ quá thời gian hoặc số lần cho phép; không đảm bảo đầy đủ điều kiện cho vay.

• Bảo lãnh, tái bảo lãnh hoặc mở thư tín dụng trả chậm sai điều kiện; không trích lập đủ mức ký quỹ bảo lãnh.

• Quản lý, sử dụng ngân sách, vốn, tài sản, đảng phí và tài chính của cấp ủy, tổ chức đảng sai quy định.

• Hủy hoại tiền hoặc từ chối nhận, lưu hành đồng tiền vẫn đủ tiêu chuẩn lưu thông.

Đảng viên đã bị khiển trách mà tái phạm, vi phạm lần đầu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc trực tiếp thực hiện các hành vi có mức độ nặng hơn sẽ bị cảnh cáo hoặc cách chức nếu đang giữ chức vụ.

Nhóm này bao gồm huy động và cho vay vốn sai quy định; cho vay ưu đãi sai đối tượng; không thu hồi vốn khi phát hiện bên vay sử dụng sai mục đích; hùn vốn, liên doanh, mua bán cổ phần và sử dụng quỹ trái phép; lập quỹ ngoài quy định; để tài sản ngoài sổ sách; lập báo cáo tài chính không trung thực hoặc hủy chứng từ kế toán.

Các sai phạm nghiêm trọng về thế chấp, cầm cố, bảo lãnh, ngoại hối, kiều hối, kinh doanh vàng bạc và đá quý cũng có thể dẫn đến cảnh cáo hoặc cách chức. Cùng mức kỷ luật là vi phạm lãi suất huy động, nhận tiền gửi, phí dịch vụ, sản phẩm phái sinh, tỷ lệ an toàn của tổ chức tín dụng hoặc thiếu trách nhiệm trong thanh tra, giám sát ngân hàng gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong lĩnh vực chứng khoán, chế tài này áp dụng với hành vi gian lận, lừa đảo, làm giả tài liệu, dựng hoặc công bố thông tin sai lệch, che giấu hay bỏ sót dữ kiện cần thiết khiến nhà đầu tư hiểu nhầm nghiêm trọng. Phạm vi bao trùm hoạt động chào bán, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư và cung cấp dịch vụ chứng khoán.

Hành vi thao túng thị trường chứng khoán được quy định trực tiếp ở nhóm cảnh cáo hoặc cách chức, không phụ thuộc việc đảng viên có trực tiếp đứng tên tài khoản giao dịch hay không.

Tiếp tay sàn tiền ảo trái phép có thể bị khai trừ

Mức kỷ luật cao nhất được áp dụng khi các hành vi thuộc hai nhóm trên gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đảng viên thực hiện những vi phạm đặc biệt được liệt kê tại khoản 3 Điều 42.

Trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính, đảng viên có thể bị khai trừ nếu:

• Giả mạo, khai man, tẩy xóa tài liệu kế toán; ép buộc người khác xác nhận số liệu sai sự thật.

• Làm, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả, vàng bạc, đá quý giả và giấy tờ có giá giả.

• Vi phạm nghiêm trọng quy định về thế chấp, cầm cố, bảo lãnh vay vốn.

• Cấp tín dụng trái quy định cho cổ đông lớn, cổ đông sáng lập; cho vay trên thị trường liên ngân hàng hoặc mua cổ phiếu nhằm thôn tính ngân hàng khác.

• Vì lợi ích cục bộ mà thôn tính ngân hàng thương mại; lập doanh nghiệp để vay tiền từ chính ngân hàng mình kiểm soát.

• Chỉ đạo hoặc thông đồng lập hồ sơ, chứng từ khống để chiếm đoạt tiền, tài sản của Nhà nước, tổ chức và công dân.

Quy định mới đồng thời đưa tài sản mã hóa, tài sản số và các hành vi tài chính trên không gian mạng vào diện xử lý trực tiếp. Đảng viên làm giả, lưu hành, trộm cắp, mua bán, thu thập hoặc trao đổi trái phép thông tin thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng, tài sản mã hóa hoặc tài sản số của người khác có thể bị khai trừ.

Mức kỷ luật này còn áp dụng với hành vi phát hành, cung cấp hoặc sử dụng trái phép phương tiện thanh toán; giả mạo giấy tờ của cơ quan, tổ chức; cho mượn, cho thuê hoặc mở hộ tài khoản ngân hàng, thẻ ngân hàng và ví điện tử để phục vụ mục đích bất hợp pháp.

Đảng viên trực tiếp tham gia hoặc vận động, lôi kéo người khác tham gia hoạt động đa cấp chưa được cấp phép, sàn giao dịch tài chính hoặc sàn tiền ảo trái pháp luật cũng đối mặt hình thức khai trừ.

Cần phân biệt rõ, Quy định 212 không quy định rằng mọi hoạt động mua bán tài sản số đều dẫn đến khai trừ. Chế tài này nhắm vào việc xâm phạm trái phép tài sản hoặc thông tin tài sản của người khác trên không gian mạng, cung cấp công cụ thanh toán cho mục đích bất hợp pháp và tham gia, lôi kéo người khác vào các sàn hoạt động trái pháp luật.

Khi quyết định mức kỷ luật, cơ quan có thẩm quyền vẫn phải xem xét động cơ, tính chất, hậu quả, hoàn cảnh, thái độ khắc phục cùng các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ. Thời hiệu đối với vi phạm đến mức khiển trách là 5 năm; cảnh cáo hoặc cách chức là 10 năm; riêng hành vi đến mức khai trừ không áp dụng thời hiệu.

Các chế tài trên là kỷ luật nội bộ Đảng. Nếu cùng hành vi vi phạm pháp luật về chứng khoán, ngân hàng, tài sản số hoặc có dấu hiệu tội phạm, người vi phạm còn có thể bị xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và buộc khắc phục hậu quả theo pháp luật tương ứng.

Việt Nam khép dần khoảng trống pháp lý với crypto

Quy định 212-QĐ/TW nối dài quá trình đưa thị trường tài sản mã hóa vào khuôn khổ quản lý tại Việt Nam. Chỉ trong hơn một năm qua, hành lang pháp lý đã mở rộng nhanh từ công nhận tài sản, thí điểm giao dịch đến cấp phép, thu thuế, xử phạt và chống rửa tiền:

• Luật Công nghiệp Công nghệ số tạo nền móng, lần đầu xác lập tài sản số và tài sản mã hóa trong pháp luật Việt Nam. Luật được thông qua tháng 06/2025 và có hiệu lực từ đầu năm 2026.

• Nghị quyết 05/2025/NQ-CP mở ra chương trình thí điểm kéo dài 5 năm, quy định từ phát hành, chào bán đến giao dịch, lưu ký và vận hành nền tảng tài sản mã hóa.

• Quyết định 96/QĐ-BTC đưa cơ chế cấp phép vào thực tế từ ngày 20/1/2026. Bộ Tài chính đã xác nhận 5 hồ sơ doanh nghiệp đầy đủ hợp lệ cho chương trình thí điểm.

• Các thông tư 15, 32 và 41 của Bộ Tài chính tiếp tục lấp khoảng trống về kế toán và thuế, xác định cách kê khai, khấu trừ và thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với hoạt động mua bán, chuyển nhượng tài sản mã hóa.

• Nghị định 284/2026/NĐ-CP bổ sung chế tài hành chính riêng từ ngày 01/09/2026, xử lý các hành vi vận hành dịch vụ không phép, vi phạm quy định thị trường và xâm phạm trái phép thông tin tài khoản.

• Quyết định 1413/QĐ-TTg đưa tài sản mã hóa vào chiến lược cải cách thị trường tài chính đến năm 2045, cùng các hướng thử nghiệm như chứng khoán số hóa, token hóa tài sản thực và tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương.

• Luật Phòng, chống rửa tiền sửa đổi thiết lập hàng rào giám sát dòng tiền từ ngày 01/12/2026, với 15 dấu hiệu đáng ngờ dành riêng cho giao dịch tài sản mã hóa.

Theo Thư viện Pháp luật