Bộ Tài chính bắt đầu tiếp nhận hồ sơ thí điểm, hé lộ rào cản gia nhập cho doanh nghiệp Việt. Ảnh: VnEconomy
Rào cản gia nhập
Chiều ngày 20/01/2026, Bộ Tài chính Việt Nam chính thức công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa, triển khai Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa.
Theo Quyết định số 96/QĐ-BTC, từ hôm nay cơ quan quản lý bắt đầu tiếp nhận hồ sơ cấp phép, điều chỉnh và thu hồi giấy phép đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, “bật công tắc” pháp lý cho một lĩnh vực lâu nay vận hành trong vùng xám.
Việc chính thức mở nhận hồ sơ đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp trong nước có thể bắt đầu tham gia chương trình thí điểm, đưa hoạt động giao dịch tài sản mã hóa vào phạm vi giám sát trực tiếp của cơ quan quản lý tài chính. Nghị quyết 05 cho thấy cách tiếp cận thận trọng của Việt Nam khi đặt ra bộ tiêu chí mang đậm dấu ấn của thị trường tài chính truyền thống.
Theo đó, các điều kiện cốt lõi để được cấp phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa như sau:
-
Tư cách pháp lý: Doanh nghiệp Việt Nam, được thành lập và hoạt động tại Việt Nam theo Luật Doanh nghiệp, dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần, có đăng ký ngành, nghề kinh doanh dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa.
-
Năng lực tài chính: Vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng, toàn bộ bằng đồng Việt Nam (VND).
-
Cơ cấu cổ đông: Tối thiểu 65% vốn điều lệ do các cổ đông, thành viên là tổ chức nắm giữ; trong đó trên 35% đến từ ít nhất hai tổ chức thuộc nhóm ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ. Các tổ chức góp vốn phải có tư cách pháp nhân, kinh doanh có lãi trong hai năm liền trước, với báo cáo tài chính được kiểm toán và có ý kiến chấp thuận toàn phần. Mỗi tổ chức, cá nhân chỉ được góp vốn tại một đơn vị được cấp phép; tổng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 49% vốn điều lệ.
-
Trụ sở và hạ tầng: Có trụ sở làm việc hợp pháp, đầy đủ cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị và hệ thống công nghệ phù hợp với hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
-
Điều kiện nhân sự: Tổng giám đốc (Giám đốc) có tối thiểu hai năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm hoặc quản lý quỹ. Giám đốc công nghệ hoặc vị trí tương đương có ít nhất năm năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Doanh nghiệp phải có tối thiểu 10 nhân sự công nghệ có chứng chỉ an toàn thông tin mạng theo quy định pháp luật và ít nhất 10 nhân sự nghiệp vụ có chứng chỉ hành nghề chứng khoán.
Thị trường điểm mặt các ông lớn
Ngay sau khi Bộ Tài chính mở nhận hồ sơ, giới đầu tư bắt đầu điểm danh hàng loạt cái tên được cho là đủ năng lực tham gia thí điểm, bao gồm một số ngân hàng thương mại và công ty chứng khoán lớn như SSI, TCBS, VIX. Tuy nhiên, đến nay chưa có doanh nghiệp nào chính thức xác nhận đã nộp hồ sơ xin cấp phép.
Các bên tham gia thành lập sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam. Nguồn: VNExpress
Đáng chú ý, việc mở cửa cấp phép diễn ra song song với quá trình hoàn thiện khung quản lý. Bộ Tài chính đang xây dựng hướng dẫn kế toán riêng cho tài sản mã hóa nhằm làm rõ cách ghi nhận, hạch toán và trình bày trên báo cáo tài chính. Đồng thời, khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa cũng đang được hoàn thiện.
Trong bối cảnh nhà đầu tư Việt Nam vẫn giao dịch sôi động trên các sàn quốc tế do thiếu sân chơi trong nước, chương trình thí điểm được kỳ vọng sẽ từng bước đưa dòng hoạt động này trở lại khuôn khổ pháp lý chính thức. Tuy nhiên, với rào cản gia nhập cao và cơ chế giám sát chặt chẽ, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam nhiều khả năng sẽ phát triển theo mô hình ít người chơi nhưng kiểm soát cao, ít nhất trong giai đoạn thí điểm.
Động thái mở cửa cấp phép diễn ra trong bối cảnh khung chế tài đối với giao dịch crypto tại Việt Nam cũng đang được siết chặt song song. Gần đây, cơ quan chức năng đã đề xuất mở rộng biện pháp xử lý vi phạm, không chỉ dừng ở phạt tiền mà còn bao gồm tịch thu tài sản mã hóa, phương tiện vi phạm và xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi nghiêm trọng trong giao dịch tài sản số.
Theo CafeF
