Việt Nam tụt xuống vị trí 18 trong Chỉ số Tiếp nhận Crypto Toàn cầu 2026 của Chainalysis, sau nhiều năm liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới.
Việt Nam tụt 14 bậc về mức độ tiếp nhận crypto
Việt Nam bất ngờ tụt hạng
Theo báo cáo mới nhất của Chainalysis, Brazil đã vươn lên dẫn đầu thế giới về mức độ tiếp nhận tài sản mã hóa năm 2026, theo sau là Mỹ và Nigeria.
Châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là một trong những khu vực sôi động nhất khi đóng góp 9 trong 20 quốc gia dẫn đầu toàn cầu, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Indonesia, Australia, Việt Nam và Philippines.
Trong nhóm này, Việt Nam xếp thứ 18 thế giới, giảm 14 bậc so với vị trí thứ 4 năm 2025 và rời nhóm dẫn đầu mà thị trường từng duy trì trong nhiều năm. Tuy nhiên, hai thứ hạng không hoàn toàn có thể so sánh, bởi Chainalysis đã thay đổi đáng kể phương pháp xây dựng chỉ số trong năm nay.
Chỉ số Chấp nhận Tài sản mã hóa Toàn cầu 2026. Nguồn: Chainalysis
Năm 2025, Chainalysis xếp hạng dựa trên bốn cấu phần nặng về yếu tố tổ chức - gồm dòng tiền vào các nền tảng tập trung, dòng tiền nhỏ lẻ vào nền tảng tập trung, DeFi và dòng tiền tổ chức vào nền tảng tập trung. Sang năm 2026, bộ tiêu chí được thay mới sang hướng tập trung vào cơ sở (grassroots) hơn - sử dụng tiêu chí gồm dòng tiền vào các dịch vụ crypto, giao dịch trực tiếp giữa các ví cá nhân trong nước, dòng tiền xuyên biên giới và lượng tài sản đang được nắm giữ trên blockchain.
Sau khi điều chỉnh theo sức mua và chuẩn hóa dữ liệu, Chainalysis lấy trung bình nhân của cả bốn cấu phần để xác định thứ hạng cuối cùng. Cách tính này ưu tiên những quốc gia có mức độ tiếp nhận đồng đều, thay vì để thành tích vượt trội ở một tiêu chí che lấp điểm yếu ở các tiêu chí còn lại.
Theo cách tính mới, Việt Nam đứng thứ 7 thế giới về dòng tiền vào các dịch vụ crypto, nhưng chỉ xếp thứ 14 về giao dịch P2P trong nước, thứ 17 về dòng tiền xuyên biên giới và thứ 23 về lượng tài sản nắm giữ on-chain. Ngược lại, Brazil không dẫn đầu bất kỳ tiêu chí riêng lẻ nào nhưng lần lượt đứng thứ 3, 4, 3 và 2 ở bốn cấu phần, qua đó dẫn đầu bảng tổng hợp.
Kết quả năm nay được ghi nhận giữa một trong những giai đoạn giảm giá mạnh nhất lịch sử thị trường. Từ tháng 07/2025 đến tháng 06/2026, vốn hóa crypto toàn cầu có thời điểm giảm 50%, tương đương bốc hơi khoảng 2.100 tỷ USD, còn Bitcoin mất 67.000 USD tính từ đỉnh xuống đáy.
Dù vậy, quy mô nền kinh tế crypto toàn cầu chỉ giảm 1,6%, từ 9.500 tỷ USD xuống 9.400 tỷ USD. Để so sánh, giai đoạn suy giảm năm 2023 từng khiến hoạt động crypto co tới 23%, dù vốn hóa toàn thị trường khi ấy chỉ giảm khoảng 300 tỷ USD. Chainalysis cho rằng P2P, thanh toán và stablecoin đã giúp thị trường chống chịu tốt hơn trước đà lao dốc của giá tài sản.
Việt Nam vẫn ghi nhận 122,2 tỷ USD hoạt động crypto
Trong khi đó, theo báo cáo "The 2026 Geography of Crypto Report" được Chainalysis công bố ngày 30/09, giá trị hoạt động tài sản mã hóa tại Việt Nam đạt khoảng 122,2 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 07/2025 đến tháng 06/2026, đứng thứ 4 khu vực Trung và Đông Nam Á - châu Đại Dương (CSAO), sau Singapore (284,1 tỷ USD), Australia (173,1 tỷ USD) và Ấn Độ (135 tỷ USD).
Riêng dòng tiền qua các sàn giao dịch tập trung (CEX) đạt gần 70 tỷ USD, tương đương 57% tổng quy mô hoạt động được ghi nhận. Việt Nam qua đó trở thành thị trường CEX lớn thứ tư khu vực, sau Ấn Độ (88,4 tỷ USD), Singapore (82,3 tỷ USD) và Australia (79,3 tỷ USD).
Cách người Việt sử dụng crypto cũng có sự thay đổi. Chỉ số phản ánh các hoạt động mang tính ứng dụng thực tế tại Việt Nam tăng 127% so với kỳ trước, trong khi nhóm hoạt động tài chính giảm khoảng 5%. Động lực chủ yếu đến từ giao dịch trực tiếp giữa người dùng và chuyển tiền xuyên biên giới, thay cho giao dịch, cho vay hay các nền tảng phục vụ dòng vốn tổ chức.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh P2P tăng mạnh trên toàn cầu. Trong kỳ báo cáo, dòng tiền vào các sàn, giao thức DeFi và dịch vụ crypto giảm 4,3% xuống 8.900 tỷ USD, nhưng giá trị chuyển trực tiếp giữa các ví cá nhân trong cùng một quốc gia lại tăng hơn 300%, từ 56,8 tỷ USD lên 228,7 tỷ USD.
Việt Nam, Thái Lan và Philippines là những thị trường P2P nổi bật nhất khu vực. Ba nước ghi nhận tổng cộng 5,4 triệu giao dịch P2P dưới 10.000 USD, chiếm 14,4% số giao dịch loại này trên toàn cầu dù chỉ đại diện khoảng 2,5% quy mô nền kinh tế crypto thế giới. Hơn 80% giao dịch P2P nội địa tại ba thị trường có giá trị dưới 1.000 USD, với quy mô bình quân chỉ 618 USD mỗi giao dịch, gần bằng một nửa mức 1.210 USD tại phần còn lại của thế giới.
Stablecoin thống lĩnh dòng tiền xuyên biên giới
Stablecoin là mắt xích chính của xu hướng này. Trên toàn cầu, stablecoin hiện chiếm khoảng 96% giá trị P2P, trong khi giá trị stablecoin chuyển qua biên giới tăng 77,5% lên 220,3 tỷ USD. Giá trị hàng tháng đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 11 tỷ USD vào tháng 01/2025 lên 24 tỷ USD tháng 06/2026.
Quy mô bình quân của một giao dịch stablecoin xuyên biên giới vào khoảng 3.000 USD, thấp hơn nhiều so với giao dịch tổ chức. Chainalysis cho rằng dữ liệu này phù hợp với các nhu cầu thực tế như thanh toán cho nhà cung cấp, gửi tiền về quê hay dịch chuyển tiền tiết kiệm khỏi những đồng tiền mất giá.
Tại Việt Nam, hoạt động stablecoin trong nước đạt khoảng 6,9 tỷ USD, trong khi dòng tiền xuyên biên giới lên tới 10,5 tỷ USD, cao hơn khoảng 50%. Đây cũng là xu hướng chung của khu vực khi tất cả thị trường được Chainalysis khảo sát đều ghi nhận stablecoin xuyên biên giới lớn hơn giao dịch nội địa; bình quân toàn CSAO chênh lệch khoảng 3,2 lần.
Theo Chainalysis, tại những quốc gia đã có hệ thống thanh toán nội địa nhanh và tương đối hiệu quả, nhu cầu sử dụng stablecoin cho thanh toán trong nước có thể thấp hơn. Lợi thế của stablecoin thể hiện rõ hơn ở thanh toán xuyên biên giới, nơi doanh nghiệp và cá nhân có thể tận dụng tốc độ thanh toán nhanh hơn và chi phí thấp hơn so với một số kênh truyền thống.
Sự dịch chuyển tại Việt Nam cũng khác với những trung tâm tài chính phát triển hơn trong khu vực. Nếu Việt Nam, Thái Lan và Philippines nổi bật nhờ P2P và các ứng dụng thực tế, thì Singapore và Australia đang tăng tốc ở mảng tổ chức. Các nền tảng dành cho tổ chức tại CSAO xử lý 152,3 tỷ USD, tăng 40% so với năm trước và chiếm 18,9% tổng hoạt động khu vực vào cuối quý II/2026.
Singapore là ví dụ rõ nhất khi quy mô nền kinh tế crypto đạt 284 tỷ USD, tăng 55,4%. Dòng tiền qua các nền tảng phục vụ tổ chức tăng tới 94% lên 60 tỷ USD, trong khi CEX tăng 30% và DEX tăng 69%.
Coin68 tổng hợp
