Việt Nam siết chặt giao dịch ngoại tệ, phạt tới 100 triệu đồng với mua bán cá nhân
Chính phủ Việt Nam đang tăng cường kiểm soát thị trường ngoại hối với một khung xử phạt cứng rắn hơn, nhằm thu hẹp các giao dịch ngoài hệ thống ngân hàng và các điểm thu đổi được cấp phép. Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 09/02/2026, cá nhân mua bán ngoại tệ với nhau có thể bị phạt lên đến 100 triệu đồng, đồng thời bị tịch thu toàn bộ số tiền vi phạm.
Nghị định quy định mức phạt theo giá trị giao dịch. Ở mức thấp nhất, hành vi mua bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau hoặc tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ, nếu giá trị giao dịch dưới 1.000 USD (hoặc ngoại tệ tương đương), sẽ bị phạt cảnh cáo. Quy định tương tự áp dụng với việc thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ không đúng quy định ở ngưỡng giá trị này.
Mức phạt tăng lên 10-20 triệu đồng nếu giá trị giao dịch từ 1.000 đến dưới 10.000 USD, hoặc dưới 1.000 USD nhưng tái phạm, vi phạm nhiều lần. Với các giao dịch có giá trị từ 10.000 đến dưới 100.000 USD, mức phạt được nâng lên 20-30 triệu đồng. Cùng nhóm xử phạt này còn bao gồm các vi phạm về niêm yết tỷ giá - không niêm yết, hoặc niêm yết không rõ ràng, gây nhầm lẫn cho khách hàng tại địa điểm giao dịch.
Đáng chú ý, các giao dịch có giá trị từ 100.000 USD trở lên sẽ đối diện khung phạt 80-100 triệu đồng. Nhóm này bao gồm mua bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau; mua bán tại tổ chức không được phép thu đổi; hoặc thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ không đúng quy định. Ngoài tiền phạt, hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu ngoại tệ và đồng Việt Nam được áp dụng đối với các hành vi mua bán ngoại tệ trái phép.
Ở mức độ nghiêm trọng hơn, Nghị định đặt trần phạt cao nhất 200-250 triệu đồng cho các hành vi như kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh về ngoại hối không đúng quy định, hay xuất nhập khẩu ngoại tệ tiền mặt và tiền đồng không tuân thủ pháp luật.
Theo các nhà hoạch định chính sách, việc siết chặt giao dịch ngoại tệ ngoài hệ thống nhằm bảo vệ dự trữ ngoại hối quốc gia, ổn định tỷ giá, đồng thời ngăn chặn rửa tiền, tài trợ khủng bố và trốn thuế. Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng tăng cường kỷ luật thị trường tài chính trong bối cảnh dòng vốn và thanh toán xuyên biên giới ngày càng phức tạp.
Động thái với ngoại hối cũng được xem là tín hiệu định hướng cho các lĩnh vực tài sản mới. Nghị quyết về tài sản mã hóa sắp ban hành dự kiến yêu cầu các giao dịch crypto phải thực hiện qua đơn vị được cấp phép. Tức nghĩa là, khả năng cao giao dịch VNĐ-USDT/USDC trong tương lai sẽ chịu cơ chế quản lý tương tự, nhằm siết hoạt động OTC không chính thống và đưa dòng giao dịch về khuôn khổ được giám sát.
Mặt khác, Việt Nam đang đặt nền móng pháp lý lịch sử cho thị trường tài sản số. Quốc hội đã thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số hồi tháng 6, chính thức công nhận tài sản số và tài sản mã hóa là loại tài sản hợp pháp theo pháp luật dân sự, có hiệu lực từ 01/01/2026, mở đường cho phát triển hạ tầng blockchain và các dịch vụ liên quan dưới khung pháp lý kiểm soát rõ ràng.
Tháng 9/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết 05 về thí điểm thị trường tài sản mã hóa với thời gian thực hiện 5 năm. Theo đó, nhà đầu tư được phép giữ tài sản mã hóa trong ví riêng mà không bị xử lý, nhưng sau 6 tháng kể từ khi có tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép, mọi giao dịch ngoài hệ thống chính thức có thể bị phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bên cạnh đó, từ 2026 Việt Nam sẽ áp dụng mức thuế 0,1% đối với mỗi giao dịch tài sản số, tương tự cơ chế đánh thuế trên thị trường chứng khoán, nhằm khuyến khích chuyển dịch giao dịch crypto từ các sàn nước ngoài sang các sàn được cấp phép trong nước. Nguồn thu ngân sách từ tài sản số ước tính có thể đạt hàng trăm triệu USD nếu thị trường tiếp tục duy trì quy mô hiện tại.
Theo CafeF
