Việt Nam ra mắt nền tảng truy xuất nguồn gốc nông sản qua blockchain. Ảnh: danviet
Hoàn thiện hệ sinh thái số cho nông sản
Ngày 21/03, Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP.HCM (HCMC C4IR) đã phối hợp với Công ty CP Đầu tư và Công nghệ Exabyte ra mắt nền tảng truy xuất nguồn gốc nông sản ứng dụng blockchain mang tên Agrichain.
Theo ông Nguyễn Hoàng Nhật, Tổng giám đốc Exabyte, điểm khác biệt của layer-1 "Make in Vietnam" này nằm ở việc 100% dữ liệu được ghi trực tiếp lên blockchain (on-chain). Thông qua một mã QR, toàn bộ thông tin liên quan đến sản phẩm - từ nguồn gốc hạt giống, quy trình canh tác, thu hoạch đến chế biến và vận chuyển - đều có thể được truy xuất minh bạch.
Khi dữ liệu được ghi lên blockchain, thông tin trở nên bất biến và không thể chỉnh sửa, qua đó nâng cao độ tin cậy của dữ liệu và củng cố niềm tin của thị trường đối với nông sản Việt. Nền tảng cũng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm hỗ trợ dự báo thời tiết, phát hiện sâu bệnh và tối ưu quy trình sản xuất, từ đó giảm chi phí đầu vào cho nông dân.
Ngoài ra, hệ thống còn hướng tới phân hạng chất lượng nông sản ngay tại vùng trồng dựa trên các tiêu chí như kích cỡ, độ ngọt, độ tươi và các chỉ số kiểm soát, giúp sản phẩm được định giá rõ ràng hơn thay vì bị gom chung vào một nhóm.
Theo ông Lê Viết Bình, Phó Chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách phía Nam, việc doanh nghiệp phát triển các giải pháp blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc là hướng đi phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong nông nghiệp, đặc biệt khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn minh bạch và truy xuất dữ liệu.
Minh bạch chuỗi cung ứng - động lực mới của nông nghiệp Việt
Agrichain xuất hiện trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch từ tư duy sản xuất sang kinh tế nông nghiệp, với trọng tâm là gia tăng giá trị thay vì chỉ mở rộng sản lượng.
Năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước và vượt mục tiêu 65 tỷ USD do Chính phủ đề ra, đồng thời là mức cao nhất từ trước tới nay. Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò “trụ cột” của ngành trong cán cân thương mại quốc gia.
Tuy nhiên, chuỗi giá trị nông nghiệp vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn như sản xuất nhỏ lẻ, xuất khẩu thô và thiếu hệ thống truy xuất đáng tin cậy. Khi xảy ra sự cố chất lượng, việc truy vết thường khó khăn, dễ làm suy giảm niềm tin của thị trường.
Theo ông Bình, tăng trưởng của ngành trong giai đoạn tới sẽ không còn phụ thuộc vào việc mở rộng diện tích hay sản lượng thuần túy. Thay vào đó, động lực chính sẽ đến từ việc nâng cao giá trị thông qua minh bạch hóa sản phẩm và chuỗi cung ứng.
Ngành nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 100 tỷ USD vào năm 2030, còn năm 2026 hướng tới khoảng 75 tỷ USD. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng blockchain và AI trong quản lý chuỗi giá trị được xem là một trong những công cụ quan trọng để đạt mục tiêu này.
Blockchain đã bắt đầu được triển khai trong các hệ thống số của Chính phủ từ cuối năm 2025. Công nghệ này đã được tích hợp vào ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID, đánh dấu bước tiến trong việc đưa blockchain vào quản lý dữ liệu và dịch vụ công. Giải pháp này hiện được ứng dụng trong quản lý và truy xuất thông tin tiền chất, hóa chất, giúp nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát dữ liệu.
Hạ tầng công nghệ đứng sau là Mạng dịch vụ đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN), nền tảng blockchain dùng chung cấp quốc gia. Từ điểm neo là VNeID, hệ sinh thái ứng dụng blockchain đang được mở rộng sang nhiều lĩnh vực như xác thực dữ liệu, định danh số và truy xuất nguồn gốc.
Mặt khác, Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn bản lề trong việc xây dựng hạ tầng cho thị trường tài sản số. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP nhằm triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong vòng 5 năm, với mục tiêu xây dựng khung pháp lý cho hoạt động phát hành, giao dịch và cung cấp dịch vụ tài sản số dưới cơ chế quản lý có kiểm soát.
Hàng loạt doanh nghiệp tài chính và công nghệ lớn trong nước đã bắt đầu chuẩn bị hạ tầng để tham gia vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa. Theo thông tin mới nhất từ Bộ Tài chính, quá trình tiếp nhận và rà soát hồ sơ đã bước sang giai đoạn sàng lọc ban đầu. Hiện có 5 hồ sơ được đánh giá hợp lệ để tiếp tục thẩm định sâu hơn, gồm các doanh nghiệp liên quan đến ba ngân hàng tư nhân lớn là Techcombank, VPBank, LPBank, cùng với Chứng khoán VIX và Tập đoàn Sun Group.
Như đã công bố, rào cản gia nhập thị trường khá khắt khe, trong đó doanh nghiệp phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng và có sự tham gia của các tổ chức tài chính lớn như ngân hàng, công ty chứng khoán hoặc quỹ đầu tư. Theo dữ liệu Chainalysis, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có hoạt động tiền mã hóa sôi động nhất thế giới, với quy mô thị trường ước tính hơn 220 tỷ USD và tốc độ tăng trưởng khoảng 55% trong giai đoạn 2024-2025.
Theo báo Tuổi Trẻ
