Sau khi từ chối cấp phép cho Bitcoin ETF của anh em nhà Winklevoss, Uỷ ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) mới đây lại tiếp tục bác bỏ đề nghị đưa ra bởi Sàn Giao dịch Chứng Khoán New York (NYSE Arca), xin được niêm yết và giao dịch Bitcoin Trust của công ty SolidX. NYSE Arca là sàn giao dịch được điện tử hoá hoàn toàn đầu tiên tại nước Mỹ, trao đổi hơn 8000 loại cổ phiếu khác nhau. Phía bên kia Đại Tây Dương, tại châu Âu, nhiều diễn biến tương tự cũng đang diễn ra.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã công bố kết luận rằng Blockchain và sổ cái phân tán – hai loại công nghệ nền tảng mà Bitcoin hoạt động dựa trên – sẽ không được xem như một lựa chọn để có thể áp dụng vào bộ khung tài chính của EU. Liệu những lời từ chối từ các cơ quan điều phối trên có phải là đòn giáng nặng nề lên qua trình phát triển của Bitcoin và Blockchain?
“PHẢI ĐƯỢC QUẢN LÍ CHẶT CHẼ”
Lí do của SEC về việc không cho phép niêm yết Bitcoin Trust của SolidX cũng gần giống như những lập luận nó từng đưa ra trong trường hợp Bitcoin ETF của anh em Winklevoss.
Trong bản tuyên bố của mình, SEC nhấn mạnh:
“Ủy ban tin rằng, để có thể đáp ứng được tiêu chuẩn, một sàn giao dịch muốn niêm yết và trao đổi các loại cổ phiếu ETP bên cạnh việc tuân theo các qui định hiện hành thì còn phải thỏa mãn thêm hai điều kiện có liên quan nữa. Thứ nhất, sàn giao dịch phải có thỏa thuận chia sẻ giám sát các thị trường quan trọng chuyên kinh doanh hay dẫn xuất loại tài sản đó. Thứ hai, những thị trường ở trên phải được quản lí chặt chẽ.”
“CHƯA ĐỦ TRƯỞNG THÀNH”
Còn ở châu Âu, nguyên nhân đằng sau quyết định không tiếp nhận Blockchain vào bộ khung tài chính của khu vực sử dụng đồng tiền chung Euro đưa ra bởi ECB là:
“Có một lượng lớn các khía cạnh liên quan đến chức năng, hoạt động, kiểm soát và lĩnh vực pháp lí cần được cân nhắc kĩ lưỡng trước khi việc áp dụng ồ ạt một loại tiến bộ kĩ thuật mới có thể được diễn ra. ECB nhận thấy rằng ở giai đoạn phát triển hiện tại, công nghệ sổ cái phân tán chưa đủ trưởng thành và do vậy không thể được tích hợp vào cơ sở hạ tầng của thị trường tài chính EU.”
“CON GÀ” HAY “QUẢ TRỨNG”, CÁI NÀO CÓ TRƯỚC?
Thật là thú vị khi “sự thiếu quản lí” hay “chưa đủ trưởng thành” lại được các nhà điều phối đem làm lí do cho việc không cấp phép các sản phẩm tài chính dựa trên Bitcoin và sử dụng công nghệ Blockchain.
Điểm buồn cười ở đây là việc cũng chính các thể chế tài chính ấy ngay từ đầu đã từ chối quản lí những công nghệ nêu trên.
Mọi chuyện cơ bản là đang tương tự như câu hỏi “Con gà với quả trứng, cái nào có trước, cái nào có sau?” vậy, khiến chúng ta lâm vào một vòng luẩn quẩn, thứ mà chỉ có thể được phá vỡ bởi một hành động “nhắm mắt đưa chân”, cứ liều thử đi mà thôi.
Nếu các cơ quan không sẵn lòng quản lí hay tin tưởng loại công nghệ “chưa được quản lí này” thì mọi chuyện sẽ không thể nào khá lên được.
Bên cạnh đó, cũng cần lưu ý rằng không phải các nhà điều phối không xem trọng những lợi ích mà công nghệ sổ cái phân tán (DLT) mang lại.
Xin được trích một phần trong thông cáo của ECB:
“Nếu các cá nhân trong thị trường sử dụng DLT chủ yếu là để cải thiện mức độ hiệu quả nội bộ thì tác động lên hệ thống tài chính sẽ không bằng kịch bản khi cũng cùng công nghệ ấy nhưng lại được nhiều thành phần chủ chốt áp dụng. Lúc đó sẽ xuất hiện viễn cảnh mang tính cách mạng cho nền tài chính toàn cầu: thiết lập thành công một hệ thống giao dịch ngang hàng, loại bỏ hoàn toàn vai trò của trung gian.”
KHẢ NĂNG CÒN ĐỂ NGỎ
ECB và SEC dường như đang bình tĩnh chờ đợi để tìm ra phương hướng tiếp cận tốt nhất đối với Bitcoin và Blockchain.
SEC tiếp tục tuyên bố: “Ủy ban nhận thấy rằng Bitcoin vẫn đang trong giai đoạn phát triển sơ khởi và vì vậy, theo thời gian sẽ dần dần phát triển nhiều thị trường Bitcoin với kích thước đáng kể và được chính quyền quản lí. Nếu giả định như vậy xảy ra, Ủy ban sẽ cân nhắc lại là liệu một cổ phiếu ETP của Bitcoin, dựa trên hoàn cảnh và tình hình khi ấy, có đủ để áp ứng các yêu cầu của Đạo luật Giao dịch Chứng khoán hay không.”
Tuy quyết định trên cho ta một khả năng còn bỏ ngỏ, nhưng có thể khi ấy đã quá trễ đối với các nhà điều phối và các thể chế tài chính. Thế giới đã sẵn sàng chào đón một hệ thống tài chính mới, mang tính chất phân quyền và dân chủ hơn cái mà chúng ta đang có bây giờ. Đây là điều mà các nhà quản lí nên cân nhắc kĩ.
