Từ ngày 18/12/2026, các sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam phải tuân thủ loạt yêu cầu mới về minh bạch dữ liệu giao dịch, công bố thông tin và báo cáo hoạt động.
Sàn crypto Việt Nam phải tuân thủ những quy định mới nào từ ngày 18/12/2026? Ảnh: Bloomberg
Sàn phải công khai dữ liệu sổ lệnh
Ngày 31/10/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 165/2026/TT-BTC, hướng dẫn chế độ báo cáo và công bố thông tin trên thị trường tài sản mã hóa được triển khai thí điểm theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Văn bản có hiệu lực từ ngày 18/12/2026, áp dụng đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức phát hành và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Theo Điều 7 Thông tư 165, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải thông báo trên website ít nhất 7 ngày trước khi chính thức đưa một tài sản vào giao dịch. Thời hạn tương tự áp dụng với quyết định hủy bỏ hoặc hạn chế giao dịch tài sản mã hóa.
Trong giờ giao dịch, sàn phải công khai tổng số loại tài sản được phép giao dịch, tình trạng của từng loại, giá và khối lượng khớp lệnh gần nhất, mức giá cao nhất, thấp nhất trong ngày cùng biên độ biến động.
Tổ chức vận hành phải hiển thị tối thiểu ba mức giá chào mua và ba mức giá chào bán tốt nhất còn lại sau khi khớp lệnh, kèm khối lượng tương ứng. Giá trị mua bán của nhà đầu tư nước ngoài cũng phải được công khai theo từng loại tài sản.
Dữ liệu về các mức giá chào mua, chào bán và khối lượng tương ứng giúp nhà đầu tư quan sát độ sâu sổ lệnh, đánh giá cung cầu và phần nào nhận diện thanh khoản thực tế của từng tài sản. Việc công khai giá trị giao dịch của khối ngoại cũng bổ sung một góc nhìn về dòng vốn tham gia thị trường.
Ngoài ra, sàn còn phải công bố thông tin giao dịch của ngày liền trước, bao gồm số lượng lệnh, khối lượng và giá trị đặt mua, đặt bán, tổng khối lượng và giá trị giao dịch của từng tài sản. Quy định này bao gồm cả giao dịch khớp lệnh và các phương thức giao dịch khác, nếu có.
Thông tư còn đặt ra yêu cầu công bố thông tin đối với tổ chức phát hành. Trước khi chào bán, đơn vị phát hành phải công khai bản cáo bạch trên website của mình và sàn giao dịch. Mọi sửa đổi, bổ sung bản cáo bạch phải được thông báo trong vòng 24 giờ.
Sau khi kết thúc đợt chào bán, kết quả phát hành phải được công bố trong vòng 7 ngày. Nếu quyết định thay đổi điều kiện hoặc đặc điểm của tài sản đã phát hành, tổ chức cũng có tối đa 24 giờ để thông báo. Sau đó, cứ 6 tháng, đơn vị phát hành phải cập nhật tình hình thực hiện các cam kết với nhà đầu tư cho đến khi hoàn thành.
Báo cáo sự cố trong 24 giờ, lưu dữ liệu trong 10 năm
Về nghĩa vụ báo cáo, Thông tư 165 thiết lập lịch báo cáo định kỳ với nhiều mốc thời gian cụ thể. Chậm nhất 15 giờ hàng ngày, tổ chức cung cấp dịch vụ phải gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) báo cáo về hoạt động giao dịch trong ngày liền trước.
Đến ngày 10 hàng tháng, các đơn vị phải báo cáo tình hình thị trường, những giao dịch có dấu hiệu vi phạm đã được xử lý, hoạt động tự doanh, tình hình lưu ký và các đợt phát hành tài sản mã hóa. Một số báo cáo còn phải được gửi thông tin cho Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước theo quy định tại Nghị quyết 05.
Đặc biệt, Điều 17 quy định tổ chức cung cấp dịch vụ phải báo cáo UBCKNN trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện sự cố công nghệ làm ảnh hưởng đến việc thực hiện giao dịch tài sản mã hóa của khách hàng. Báo cáo phải mô tả sự cố và phương án khắc phục.
Đối với hoạt động lưu ký, nghĩa vụ giám sát còn đi sâu vào cách thức quản lý tài sản khách hàng. Sàn phải gửi báo cáo dữ liệu lưu ký vào thứ Hai hàng tuần. Nếu thay đổi phương thức vận hành ảnh hưởng đến việc tách biệt tài sản khách hàng hoặc cơ chế phân bổ tài sản giữa ví nóng và ví lạnh, tổ chức phải báo cáo UBCKNN trước khi thực hiện, trừ trường hợp xử lý sự cố theo quy trình đã công bố.
Thành viên hội đồng quản trị, hội đồng thành viên, tổng giám đốc, giám đốc công nghệ và người có liên quan phải báo cáo sàn ít nhất 3 ngày trước khi giao dịch tài sản mã hóa được niêm yết tại chính sàn đó. Báo cáo phải nêu số lượng tài sản, thời gian và phương thức giao dịch dự kiến.
Trong khi đó, tổ chức phát hành phải thông báo cho đơn vị lưu ký ít nhất 7 ngày trước khi thực hiện mua lại tài sản mã hóa đã phát hành. Những yêu cầu này mở rộng phạm vi giám sát từ hoạt động giao dịch thông thường sang cả các giao dịch nội bộ và hoạt động quản lý tài sản.
Ngoài các nghĩa vụ trên, sàn phải báo cáo UBCKNN về việc đánh giá tuân thủ trong năm trước chậm nhất ngày 31/03 hàng năm. Các thay đổi nhân sự chủ chốt như tổng giám đốc, giám đốc công nghệ hoặc nhân sự tại bộ phận công nghệ cũng phải được báo cáo trong vòng 5 ngày kể từ khi phát sinh.
Về trách nhiệm công bố thông tin, Thông tư yêu cầu tổ chức cung cấp dịch vụ và tổ chức phát hành thực hiện đồng thời bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Nếu hai phiên bản có nội dung khác biệt hoặc cách hiểu không thống nhất, bản tiếng Việt được ưu tiên áp dụng.
Toàn bộ thông tin đã công bố, báo cáo và dữ liệu điện tử phải được lưu giữ tối thiểu 10 năm. Riêng thông tin công bố trên website phải được duy trì khả năng truy cập ít nhất 5 năm. Việc công bố cũng phải thông qua người đại diện theo pháp luật hoặc cá nhân được ủy quyền; người đại diện theo pháp luật vẫn chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác và kịp thời của thông tin.
Nghĩa vụ công bố thông tin theo Thông tư 165 không thay thế các yêu cầu báo cáo phục vụ quản lý thuế. Dữ liệu định danh, mã số thuế, nơi cư trú thuế, thông tin người kiểm soát và lịch sử giao dịch của từng người sử dụng thuộc phạm vi quản lý thuế theo Khuôn khổ báo cáo tài sản mã hóa, không mặc nhiên phải công khai trên website theo thông tư này.
Ngân hàng đề xuất siết KYC với giao dịch crypto từ 1.000 USD/ngày
Ở một diễn biến khác, Ngân hàng Nhà nước đang đề xuất bổ sung quy định xác minh danh tính khách hàng (KYC) đối với một số giao dịch tài sản mã hóa có giá trị từ 1.000 USD/ngày.
Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 19/2023/NĐ-CP, tổ chức tài chính hiện phải thực hiện KYC khách hàng trong các trường hợp như lần đầu thiết lập quan hệ, phát sinh giao dịch thuộc diện phải nhận biết, xuất hiện dấu hiệu đáng ngờ liên quan đến rửa tiền hoặc có nghi vấn về tính chính xác của thông tin khách hàng.
Quy định mới sẽ áp dụng khi khách hàng chưa có tài khoản, ví hoặc không giao dịch trong vòng 6 tháng liên tục trước đó, rồi mới phát sinh giao dịch có tổng giá trị quy đổi từ 1.000 USD trong một ngày.
Góp ý dự thảo, BIDV và Vietcombank đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng, tránh chồng chéo với trách nhiệm phòng, chống rửa tiền của ngân hàng. Cơ quan quản lý cũng giữ mốc 6 tháng không giao dịch thay vì 12 tháng như đề xuất của First Commercial Bank, Chi nhánh Hà Nội.
Theo khuyến nghị của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF), các sàn giao dịch tài sản mã hóa thuộc nhóm tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP) phải áp dụng biện pháp KYC, lưu trữ thông tin và giám sát giao dịch nhằm phòng chống rửa tiền. Đặc biệt, quy tắc Travel Rule yêu cầu các đơn vị này thu thập, lưu giữ và truyền tải thông tin về người gửi, người nhận khi thực hiện chuyển tài sản ảo. Đối với dòng tiền chuyển từ ví cá nhân, sàn cũng cần thu thập thông tin liên quan và đánh giá rủi ro để xác định nguồn gốc tài sản.
Quá trình chuẩn bị cho thị trường tài sản mã hóa trong nước cũng đang có thêm tiến triển. Tính đến cuối tháng 10/2026, ba doanh nghiệp gồm CAEX, SCEX và TCEX đã hoàn tất thẩm định an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4. SCEX cũng đã nâng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng, đạt mức tối thiểu theo Nghị quyết 05.
Đây là ba trong năm đơn vị có hồ sơ hợp lệ vượt qua vòng thẩm định ban đầu, bên cạnh VIXEX và Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam (Moonbase). Theo lộ trình, các doanh nghiệp có 12 tháng kể từ khi được thông báo đáp ứng điều kiện ban đầu để hoàn thiện hồ sơ và các yêu cầu còn lại. Nếu tính từ tháng 5/2026, hạn chót rơi vào khoảng tháng 5/2027.
Coin68 tổng hợp
