Những “ông lớn” nào đang chiếm ưu thế trong cuộc đua thí điểm tiền mã hoá tại Việt Nam. Ảnh: Observer Voice
Hành lang pháp lý dần hình thành
Việt Nam đang tiến những bước đầu tiên trong việc đưa thị trường tài sản mã hóa vào khuôn khổ pháp lý chính thức. Được Chính phủ tạo điều kiện triển khai cơ chế thí điểm có kiểm soát, nhiều doanh nghiệp tài chính và công nghệ trong nước đã nhanh chóng chuẩn bị hạ tầng để tham gia cuộc chơi.
Trong số các hồ sơ đăng ký, 4 cái tên gồm HDEX, VIXEX, TCEX và CAEX đang nổi lên là những ứng viên sáng giá nhất. Điểm chung của nhóm này là sự hậu thuẫn từ các hệ sinh thái ngân hàng, chứng khoán và công nghệ lớn.
Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng vừa ban hành Thông tư số 15/2026/TT-BTC, hướng dẫn nguyên tắc kế toán đối với các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Thông tư này áp dụng cho các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức phát hành tài sản mã hóa và nhà đầu tư trong nước trong giai đoạn thí điểm, theo phạm vi của Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP được nhà nước ban hành ngày 09/09/2025.
Theo quy định, các tổ chức tham gia phải tuân thủ đầy đủ Luật Kế toán, chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp, đồng thời thực hiện hạch toán theo Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành kèm Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính.
Trong trường hợp các tổ chức phát hành tài sản mã hóa hoặc nhà đầu tư là doanh nghiệp đang áp dụng chế độ kế toán riêng, các đơn vị này vẫn tiếp tục áp dụng chế độ hiện hành, đồng thời tuân thủ các quy định bổ sung của Thông tư mới khi ghi sổ và lập báo cáo tài chính.
Theo định hướng của Chính phủ, mô hình thí điểm sẽ kéo dài khoảng 5 năm, tương tự cơ chế sandbox mà nhiều trung tâm tài chính như Singapore hay Hong Kong từng áp dụng để thử nghiệm các sản phẩm tài chính mới trước khi ban hành khung pháp lý chính thức. Kể từ ngày 01/01/2026, khi Luật Công nghiệp Công nghệ số bắt đầu có hiệu lực, Việt Nam đã trở thành quốc gia thứ 46 trên thế giới thừa nhận tính hợp pháp của tài sản mã hóa.
Cuộc đua giữa các hệ sinh thái tài chính
Tính đến hiện hành, có khoảng 10 công ty chứng khoán và ngân hàng đã hoàn tất công tác chuẩn bị, sẵn sàng triển khai dịch vụ sàn giao dịch khi cơ chế thí điểm được kích hoạt.
Danh sách các doanh nghiệp tham gia có thể kể đến CTCP Kinh doanh Tiền mã hóa và Tài sản mã hóa Vimexchange (Vimexchange), CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) thuộc hệ sinh thái Techcombank, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX) của Chứng khoán VIX, CTCP Sàn giao dịch Tài sản số DNEX của HVA Group, cùng một số công ty chứng khoán lớn như SSI.
Tuy nhiên, theo định hướng quản lý, số lượng sàn giao dịch được cấp phép trong giai đoạn thí điểm có thể chỉ giới hạn ở vài đơn vị, khiến cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp càng trở nên đặc biệt khốc liệt. Trong số các ứng viên, 4 cái tên HDEX, VIXEX, TCEX và CAEX được đánh giá có nhiều lợi thế nhờ nguồn lực tài chính, hạ tầng công nghệ và khả năng kết nối với hệ thống ngân hàng.
HDEX: Nền tảng tài chính từ HDBank - Sovico
CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa HD (HDEX) được xem là một trong những ứng viên đáng chú ý nhờ sự hậu thuẫn từ hệ sinh thái tài chính - công nghệ lớn. Doanh nghiệp được thành lập ngày 25/09/2025, với vốn điều lệ ban đầu 200 tỷ đồng, đặt trụ sở tại PV Gas Tower (TP.HCM).
Cơ cấu cổ đông của HDEX gồm CTCP Chứng khoán HD - công ty liên kết của HDBank - nắm 15% vốn; Galaxy Pay sở hữu 10%; Galaxy Technology Services nắm 75%.
Hai pháp nhân Galaxy này đều thuộc Galaxy Holdings, tập đoàn công nghệ số trong hệ sinh thái Sovico Group, nơi nữ doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo từng giữ vai trò Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc.
Nhờ sự hậu thuẫn của hệ sinh thái Sovico - HDBank, HDEX được nhìn nhận không chỉ là một sàn giao dịch đơn lẻ mà là một phần trong chiến lược số hóa tài chính toàn diện, nơi ngân hàng, thanh toán, dữ liệu và công nghệ được kết nối chặt chẽ.
VIXEX: Liên minh Gelex - VIX - công nghệ
CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX) nổi bật nhờ quy mô vốn lớn và cấu trúc cổ đông chiến lược. Doanh nghiệp được thành lập ngày 26/08/2025 tại Hà Nội, với vốn điều lệ lên tới 1.000 tỷ đồng, cao nhất trong nhóm các ứng viên.
Cơ cấu cổ đông gồm FTG Việt Nam nắm 64,5%; Chứng khoán VIX sở hữu 15%; CTCP Máy tính - Truyền thông - Điều khiển 3C nắm 20,5%.
Cấu trúc này tạo nên mô hình “ba trụ cột”. FTG Việt Nam có mối liên hệ với Gelex Group, Chứng khoán VIX cung cấp kinh nghiệm vận hành thị trường vốn, trong khi 3C đảm nhiệm hạ tầng công nghệ.
Đáng chú ý, Gelex hiện sở hữu khoảng 10% cổ phần tại Eximbank, mở ra khả năng kết nối giữa thị trường tài sản số và hệ thống ngân hàng truyền thống khi khung pháp lý cho phép.
Ngoài ra, việc VIXEX hợp tác với Tập đoàn FPT trong phát triển tài sản số gần đây cũng cho thấy tham vọng mở rộng nhanh chóng của liên minh này trong giai đoạn thí điểm.
TCEX: Hướng tiếp cận mới từ Techcombank
Khác với hai mô hình trên, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) lựa chọn chiến lược tập trung vào công nghệ quản lý tài sản và tệp khách hàng chất lượng cao.
Doanh nghiệp được thành lập ngày 05/05/2025, đặt trụ sở tại Tòa nhà Techcombank (Hà Nội). Người đại diện pháp luật là ông Nguyễn Xuân Minh, hiện giữ chức Chủ tịch HĐQT tại TCBS và TechcomCapital. Ban đầu, TCEX có vốn điều lệ 3 tỷ đồng, sau đó tăng lên 101 tỷ đồng vào tháng 08/2025.
TCEX được xem là một phần trong hệ sinh thái Techcombank - TCBS, với chiến lược trọng tâm là tích hợp tài sản mã hóa vào danh mục quản lý tài sản bên cạnh cổ phiếu, trái phiếu và các sản phẩm đầu tư truyền thống.
Nhờ sở hữu lượng lớn khách hàng affluent sẵn có, TCEX được đánh giá có lợi thế đáng kể trong việc chuyển đổi nhà đầu tư truyền thống sang tài sản số.
CAEX: Dấu ấn VPBank
CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) là đại diện cuối cùng trong nhóm bốn ứng viên, mang đậm dấu ấn của hệ sinh thái VPBank.
Trong cơ cấu cổ đông, CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS) góp 2,75 tỷ đồng, tương đương 11% vốn điều lệ; CTCP LynkiD nắm 50%. Công ty TNHH Đầu tư Future Land sở hữu 39%.
Theo kế hoạch công bố ngày 25/02, CAEX đang hoàn tất thủ tục tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng, mức cao gấp 400 lần vốn hiện tại (25 tỷ đồng) nhằm đáp ứng điều kiện tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
Trong đó, LynkiD hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử và nền tảng tích điểm - đổi quà, đồng thời là đối tác loyalty độc quyền của VPBank từ năm 2022. Future Land được thành lập cuối năm 2023, tăng vốn lên 120 tỷ đồng vào tháng 03/2025, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực bất động sản.
Trong nhiều năm qua, thị trường crypto tại Việt Nam gần như xoay quanh các sàn giao dịch quốc tế, đặc biệt là Binance. Tuy nhiên, khi cơ chế thí điểm thị trường tài sản mã hóa được triển khai, cục diện này được dự báo sẽ thay đổi, khi các sàn giao dịch được cấp phép trong nước bắt đầu xuất hiện. Sự dịch chuyển này có thể khiến thị trường trở nên phân mảnh hơn, đồng thời mở ra cơ hội lớn cho các nền tảng nội địa trong việc thu hút dòng vốn và người dùng Việt.
Song song với đó, Việt Nam cũng đang từng bước xây dựng hạ tầng blockchain “Made in Vietnam”, tiêu biểu là mạng dịch vụ đa chuỗi blockchain VBSN. Nền tảng này được thiết kế để kết nối nhiều blockchain khác nhau, phục vụ các ứng dụng tài chính số, định danh và quản trị dữ liệu, qua đó góp phần tạo nền tảng công nghệ cho thị trường tài sản số trong nước phát triển lâu dài.
Coin68 tổng hợp
