Nhà đầu tư tài sản mã hóa tại Việt Nam cần lưu ý những gì về thuế sau Thông tư 32?

Nhà đầu tư tài sản mã hóa tại Việt Nam cần lưu ý những gì về thuế sau Thông tư 32?

Trong nhiều năm qua, tài sản mã hóa tại Việt Nam luôn tồn tại trong "vùng xám" pháp lý. Khoảng trống này không chỉ gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc thu thuế, mà còn khiến quyền lợi của nhà đầu tư trở nên mong manh trước những biến động của thị trường.

Tuy nhiên, kể từ ngày 27/03/2026, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư số 32/2026/TT-BTC. Đây được xem là văn bản hướng dẫn then chốt nhằm triển khai chương trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên tài sản mã hóa được định danh rõ ràng thông qua hành lang thuế cụ thể.

Thông tư 32 không chỉ đơn thuần là công cụ thu ngân sách, mà còn đóng vai trò như một nền tảng pháp lý góp phần chuẩn hóa thị trường crypto tại Việt Nam trong thời gian sắp tới.

Thuế suất

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Điều 5 của Thông tư 32/2026 quy định rõ rằng nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân chỉ phát sinh khi bất kỳ cá nhân nào (không phân biệt cư trú hay không cư trú) thực hiện chuyển nhượng tài sản mã hóa thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Vì vậy, một giao dịch crypto của nhà đầu tư cá nhân phát sinh nghĩa vụ thuế khi đồng thời đáp ứng hai điều kiện:

• Có hoạt động chuyển nhượng (như mua, bán hoặc hoán đổi tài sản mã hóa).
  
  
• Giao dịch đó được thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ nằm trong phạm vi quản lý theo quy định.

Khi đáp ứng các điều kiện này, nhà đầu tư sẽ phải nộp thuế 0,1% trên giá trị của từng lần giao dịch tài sản mã hóa. Khoản thuế được tính trực tiếp trên số tiền của mỗi lần chuyển nhượng và mỗi giao dịch đều được xem là độc lập, không phụ thuộc vào việc nhà đầu tư đang lãi hay lỗ.

Bên cạnh đó, nghĩa vụ thuế phát sinh ngay khi giao dịch được thực hiện thành công, tức là khi lệnh mua bán hoặc hoán đổi tài sản mã hóa được khớp. Nhà đầu tư không cần chờ đến khi rút tiền về tài khoản ngân hàng hay kết thúc toàn bộ quá trình đầu tư mới phải tính thuế, mỗi lần chuyển nhượng đều được tính riêng ngay tại thời điểm diễn ra.

Tại thời điểm viết bài, thông tư chỉ áp dụng với những giao dịch diễn ra trong hệ thống có thể quản lý, tức các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025. Với các trường hợp ngoài hệ thống này, hiện vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể.

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Đối với các tổ chức được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam, doanh nghiệp sẽ phát sinh nghĩa vụ thuế trong hai trường hợp chính với các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa.

Thứ nhất, doanh nghiệp có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa. Tức là khi doanh nghiệp mua – bán, đầu tư hoặc kinh doanh crypto và phát sinh thu nhập từ việc chuyển nhượng, thì phần lợi nhuận này sẽ chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) với thuế suất 20%. Thu nhập chịu thuế được tính bằng cách lấy giá bán trừ đi giá mua và các chi phí liên quan. Tuy nhiên, các khoản chi phí này phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ mới được chấp nhận.

Thứ hai là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa. Đây là các tổ chức đóng vai trò trung gian trên thị trường, như sàn giao dịch hoặc các nền tảng cung cấp dịch vụ liên quan đến crypto theo khuôn khổ Nghị quyết 05/2025. Phần thu nhập mà các doanh nghiệp này thu được từ việc cung cấp dịch vụ cũng phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp với cùng mức thuế suất 20%.

Về phía các tổ chức nước ngoài phát sinh giao dịch chuyển nhượng thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Việt Nam, cách tính thuế được đơn giản hóa. Nếu có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tại Việt Nam, họ sẽ nộp thuế theo tỷ lệ 0,1% trên giá trị mỗi lần giao dịch, thay vì tính trên phần lợi nhuận như doanh nghiệp trong nước.

Thuế giá trị gia tăng (VAT)

Trong giai đoạn thí điểm thị trường tài sản mã hóa, giao dịch như mua, bán hoặc trao đổi tài sản mã hóa sẽ không thuộc diện chịu thuế VAT. Nhà đầu tư không cần kê khai hay nộp thuế giá trị gia tăng cho các giao dịch này. 

Tuy nhiên, các hoạt động dịch vụ liên quan vẫn có thể chịu thuế VAT theo quy định chung. Chẳng hạn, các khoản như phí nền tảng, phí môi giới hoặc các dịch vụ hỗ trợ khác vẫn có thể bị đánh thuế.

Đây là cách tiếp cận cân bằng, vừa giảm chi phí cho nhà đầu tư, vừa đảm bảo cơ quan quản lý vẫn kiểm soát được thị trường trong giai đoạn thử nghiệm.

Bảng tóm tắt nhanh thuế suất theo Thông tư 32/2026

Nhóm đối tượng	Thuế GTGT	Thuế TNDN	Thuế TNCN
Doanh nghiệp VN chuyển nhượng crypto	-	20% trên lợi nhuận	-
Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ crypto	VAT theo luật dịch vụ	20% trên thu nhập	-
Tổ chức nước ngoài	-	0,1% trên doanh thu từng lần	-
Cá nhân (không phân biệt cư trú hay không cư trú)	-	-	0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần

Thời điểm áp dụng

Thông tư 32/2026 chính thức có hiệu lực từ ngày 27/03/2026. Tuy nhiên, đây không phải là một chính sách áp dụng lâu dài ngay lập tức, mà được triển khai trong chương trình thí điểm theo Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ.

Nói cách khác, các quy định về thuế crypto hiện tại chỉ được triển khai với mục đích thử nghiệm. Trong giai đoạn này, cơ quan quản lý sẽ theo dõi, đánh giá thực tế thị trường để điều chỉnh và hoàn thiện khung pháp lý trước khi áp dụng chính thức trên diện rộng. Thông tư cũng nêu rõ việc áp dụng sẽ kéo dài trong suốt thời gian thí điểm hoặc cho đến khi có quy định mới thay thế.

Một điểm quan trọng khác là Thông tư không áp dụng hồi tố. Điều này có nghĩa là chỉ những giao dịch phát sinh từ ngày 27/03/2026 trở đi mới phải tuân theo quy định mới, còn các giao dịch trước đó về nguyên tắc sẽ không bị ảnh hưởng.

Chỉ có giao dịch qua tổ chức cung cấp dịch vụ mới bị tính thuế?

Trong Thông tư 32, một điểm được lặp lại rất nhiều lần nhiều lần đó chính là việc tính thuế gắn với điều kiện giao dịch phải thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa. 

Theo Nghị quyết 05/2025, các tổ chức cung cấp dịch vụ này là những doanh nghiệp được cấp phép để vận hành các hoạt động như sàn giao dịch, lưu ký tài sản, tự doanh hoặc cung cấp nền tảng phát hành. Quan trọng hơn, chỉ những đơn vị được Bộ Tài chính cấp phép mới được phép hoạt động, và các giao dịch hợp lệ phải đi qua các đơn vị này.

Nhà nước cũng thiết kế mô hình theo hướng ít đầu mối để dễ quản lý, khi chỉ cho phép tối đa 5 tổ chức tham gia trong giai đoạn đầu. Đồng thời, toàn bộ giao dịch được quy đổi bằng VND, giúp việc xác định giá trị giao dịch và tính thuế trở nên rõ ràng, thống nhất.

Sau khi hệ thống chính thức đi vào vận hành, các giao dịch không thông qua tổ chức được cấp phép có thể bị xử lý, tùy theo mức độ vi phạm.

Vì vậy, nhiều khả năng, việc thu thuế sẽ được thực hiện ngay trên các nền tảng này (tức là bị trừ trực tiếp khi giao dịch), tương tự như cách thu thuế trên thị trường chứng khoán.

Những câu hỏi thường gặp xoay quanh Thông tư 32

Chưa có sàn được cấp phép thì đóng thuế thế nào?

Theo thiết kế của chương trình thí điểm, các giao dịch crypto hợp lệ phải đi qua tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép. Đây cũng là nơi Nhà nước dự kiến thực hiện việc ghi nhận và thu thuế.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu khi số lượng đơn vị được cấp phép còn ít (hoặc chưa có), cơ chế này sẽ chưa thể vận hành đầy đủ vì thiếu đầu mối thực hiện.

Có nên tự đóng thuế không?

Thông tư 32 không quy định chi tiết về việc tự kê khai thuế đối với crypto, mà chủ yếu gắn nghĩa vụ thuế với các giao dịch được thực hiện thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ. 

Dù vậy, định hướng chính sách là rất rõ, trong tương lai, việc giao dịch qua các nền tảng được cấp phép sẽ là cách đúng và dễ nhất để thực hiện nghĩa vụ thuế.

Do đó, trong giai đoạn đầu cũng như về lâu dài, nhà đầu tư nên ưu tiên thực hiện giao dịch trên các nền tảng được cấp phép khi hệ thống này đi vào vận hành, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan đến giao dịch tài sản mã hóa do cơ quan quản lý ban hành.

Việc hạn chế giao dịch ngoài hệ thống, đặc biệt khi cơ chế quản lý đã được triển khai đầy đủ, cũng là điều cần lưu ý để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Trong trường hợp vẫn phát sinh giao dịch ngoài hệ thống, việc tự kê khai thuế có thể trở nên phức tạp và dễ xảy ra sai sót. Khi đó, nhà đầu tư nên lưu giữ lại sổ sách, dữ liệu giao dịch trên những nền tảng bên ngoài, cũng như cân nhắc tham khảo ý kiến từ các đơn vị tư vấn chuyên môn để đảm bảo thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định.

Giao dịch trên DEX được xử lý như thế nào?

Các nền tảng DEX không được xem là tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đã được cấp phép. Vì vậy, các giao dịch diễn ra trên DEX không nằm trong cơ chế thu thuế chính mà Thông tư 32 thiết kế.

Giao dịch trên DEX tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là về tuân thủ pháp lý và khả năng chứng minh dữ liệu giao dịch vì thiếu hệ thống ghi và xác nhận giao dịch, từ đó việc xác định giá trị giao dịch cũng như nghĩa vụ thuế có thể trở nên phức tạp hơn trong thực tế.

Đây cũng là lý do cơ quan quản lý định hướng đưa hoạt động giao dịch về các nền tảng được cấp phép, nhằm đảm bảo tính minh bạch và thuận tiện cho việc quản lý cũng như tính thuế.

Airdrop, staking, farming có bị đánh thuế không?

Thông tư 32 chủ yếu tập trung vào hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa, tức là khi phát sinh giao dịch bán hoặc trao đổi.

Vì vậy, nếu nhà đầu tư nhận token từ các hoạt động như airdrop, staking hoặc farming, hiện vẫn chưa có quy định cụ thể về việc đánh thuế tại thời điểm nhận.

Tuy nhiên, khi bạn thực hiện bán hoặc chuyển nhượng các token này thông qua hệ thống được quản lý, thì vẫn phải nộp thuế 0,1% trên giá trị giao dịch đối với cá nhân.

Lỗ vẫn phải đóng thuế?

Câu trả lời là có, đối với cá nhân.

Theo quy định, thuế được tính ở mức 0,1% trên giá trị mỗi lần chuyển nhượng, chứ không dựa trên phần lợi nhuận. Vì vậy, nghĩa vụ thuế phát sinh ngay khi có giao dịch chuyển nhượng, không phụ thuộc vào việc bạn đang lãi hay lỗ.

Ví dụ, nếu bạn bán tài sản mã hóa với giá 100 triệu đồng, thì số thuế phải nộp là 100.000 đồng. Ngay cả trong trường hợp khoản đầu tư đó đang thua lỗ, bạn vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Giá chuyển nhượng được tính như thế nào?

Giá chuyển nhượng được xác định theo hướng đơn giản và thống nhất: các giao dịch sẽ được quy đổi sang VND, giá trị giao dịch được lấy dựa trên dữ liệu khớp lệnh ghi nhận trực tiếp trên các nền tảng đã được cấp phép.

Ngược lại, với các giao dịch diễn ra ngoài hệ thống như P2P hoặc trên các nền tảng phi tập trung (DEX), việc xác định giá sẽ trở nên phức tạp hơn do thiếu một chuẩn chung và chưa có cơ chế ghi nhận giao dịch chính thức trên các sàn DEX.

Coin68 tổng hợp