Khi nào có sàn crypto đầu tiên tại Việt Nam phụ thuộc vào năng lực của doanh nghiệp. Ảnh: Vietstock
Sau nhiều năm tăng trưởng gần như tự phát, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng nhất kể từ trước tới nay - chuyển từ “vùng xám” sang mô hình được quản lý chính thức.
Tuy nhiên, theo đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), thời điểm Việt Nam xuất hiện sàn giao dịch tài sản mã hóa hợp pháp đầu tiên sẽ không còn phụ thuộc vào cơ quan quản lý, mà phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của doanh nghiệp tham gia cuộc chơi.
Phát biểu tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 ngày 12/05, ông Tô Trần Hòa - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc UBCKNN - cho biết Bộ Tài chính hiện đã chấp thuận nguyên tắc cho 5 doanh nghiệp tham gia triển khai mô hình thị trường tài sản mã hóa thí điểm. Tuy nhiên, để được vận hành chính thức, các doanh nghiệp này vẫn phải vượt qua loạt điều kiện khắt khe về vốn và hạ tầng công nghệ.
Trong đó, hai yêu cầu khó nhằn nhất gồm góp đủ tối thiểu 10.000 tỷ đồng vốn điều lệ và xây dựng hệ thống công nghệ thông tin đạt chuẩn an ninh an toàn cấp độ 4.
Theo ông Hòa, bài toán khó nhất hiện nay không nằm ở cơ chế pháp lý mà nằm ở năng lực triển khai thực tế của doanh nghiệp, đặc biệt là hàng rào bảo mật trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng nhắm vào crypto ngày càng tinh vi và có tính xuyên quốc gia.
Chia sẻ tại diễn đàn, các chuyên gia cho biết Việt Nam có thể đạt khoảng 15 triệu tài khoản tài sản mã hóa vào năm 2025, với tổng giá trị giao dịch hàng năm ước tính lên tới 220 tỷ USD. Việt Nam cũng liên tục nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ sở hữu crypto cao hàng đầu thế giới, đồng thời là thị trường hoạt động sôi động của cả sàn giao dịch tập trung lẫn DeFi.
Quy mô tăng trưởng quá nhanh khiến thị trường này lọt vào tầm giám sát của các tổ chức quốc tế như FATF trong các đánh giá liên quan tới phòng chống rửa tiền và kiểm soát dòng vốn xuyên biên giới.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ đang từng bước dựng khung pháp lý toàn diện cho ngành tài sản số. Luật Công nghiệp công nghệ số lần đầu tiên đưa ra định nghĩa chính thức về tài sản số, tài sản ảo và tài sản mã hóa, đồng thời thừa nhận đây là loại tài sản được pháp luật bảo vệ. Song song, Luật Đầu tư cũng bổ sung kinh doanh tài sản mã hóa vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Ở bình diện vận hành, Nghị quyết số 05 được xem là nền tảng cho cơ chế thí điểm phát hành, giao dịch và cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Việt Nam, bao gồm cả hoạt động ICO gắn với tài sản thực.
Các quy định liên quan tới kế toán, thuế và nghĩa vụ báo cáo cũng đang được hoàn thiện nhằm đưa dòng tài sản này vào khuôn khổ tài chính chính thống thay vì tồn tại song song như giai đoạn trước.
Đại diện UBCKNN lập luận, khác với tài chính truyền thống, thị trường tài sản mã hóa không còn mang tính “xuyên biên giới” mà là “không biên giới”, bởi các giao dịch blockchain diễn ra tức thời và gần như không bị giới hạn bởi lãnh thổ quốc gia. Từ đó khiến việc truy vết dòng tiền, xử lý các vụ hack hay ngăn chặn rửa tiền trở nên khó hơn đáng kể so với hệ thống ngân hàng truyền thống.
Ông Hòa cho biết nếu xảy ra tấn công mạng, tài sản số có thể bị rút và dịch chuyển gần như ngay lập tức qua nhiều blockchain và nền tảng khác nhau. Đây là lý do cơ quan quản lý lựa chọn cách tiếp cận thận trọng nhưng có kiểm soát, đồng thời yêu cầu sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Tài chính, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước trong giám sát thị trường.
Việt Nam cũng đang mở cơ chế để doanh nghiệp trong nước hợp tác với các đối tác quốc tế có kinh nghiệm nhằm tận dụng năng lực công nghệ, quản trị rủi ro và vận hành hệ thống.
Cơ quan quản lý khẳng định “phần việc của Nhà nước” về cơ bản đã được mở đường, áp lực hiện nay đã chuyển sang phía doanh nghiệp. Việc đáp ứng chuẩn an toàn cấp độ 4 đòi hỏi hạ tầng công nghệ có khả năng chống chịu cao trước nguy cơ tấn công mạng, đồng thời phải tích hợp cơ chế giám sát giao dịch, lưu trữ dữ liệu, quản lý tài sản khách hàng và phối hợp điều tra theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
Mặt khác, yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng cũng đang biến cuộc chơi giấy phép crypto tại Việt Nam thành sân chơi dành cho các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh, thay vì mô hình startup tăng trưởng nhanh như giai đoạn trước.
Theo CafeF
