Trong bối cảnh này, nhiều hướng tiếp cận mới đang tìm cách chuyển AI từ mô hình tập trung sang các kiến trúc phân tán, có thể kiểm chứng và bảo mật hơn. Đây cũng chính là nhóm vấn đề mà Inference Labs hướng tới khi kết hợp AI với hạ tầng Web3 và các cơ chế mật mã. Vậy điểm đặc biệt của Inference Labs? Hãy cùng Coin68 tìm hiểu về dự án cơ sở hạ tầng phi tập trung cho trí tuệ nhân tạo trên blockchain.
Inference Labs là gì? Cơ sở hạ tầng phi tập trung cho trí tuệ nhân tạo trên blockchain
Inference Labs là gì?
Inference Labs là dự án tập trung vào việc dân chủ hóa AI bằng cách xây dựng một lớp hạ tầng giúp suy luận AI (inference) có thể vận hành theo hướng phi tập trung, bảo mật và quan trọng nhất là có thể kiểm chứng. Thay vì yêu cầu người dùng tin vào nhà cung cấp AI, dự án hướng tới mô hình trong đó đầu ra AI đi kèm cơ chế chứng minh bằng toán học, nhằm giảm phụ thuộc vào trung gian.
Trang chủ của dự án Inference Labs
Về định vị, Inference Labs không chỉ xây một ứng dụng AI đơn lẻ, mà tập trung thiết kế các thành phần nền tảng (framework, toolkit, mạng lưới) để các mô hình và tác nhân AI có thể được triển khai, gọi dịch vụ và xác minh kết quả trong một hệ sinh thái Web3.
Điểm đặc biệt của Inference Labs
Điểm đặc biệt của Inference Labs nằm ở cách dự án tiếp cận trực tiếp bài toán niềm tin trong AI phi tập trung. Thay vì yêu cầu người dùng tin vào kết quả suy luận như một hộp đen, Inference Labs xây dựng cơ chế Proof of Inference, trong đó mỗi đầu ra AI đều đi kèm bằng chứng mật mã để xác nhận mô hình đã được thực thi đúng như cam kết mà không làm lộ dữ liệu hay tham số nhạy cảm.
Trên nền tảng đó, khung DSperse cho phép chia mô hình thành các lát cắt và chỉ xác thực những phần quan trọng, giúp tối ưu chi phí và hiệu suất so với việc chứng minh toàn bộ mô hình. Dự án cũng chú trọng khả năng triển khai thực tế thông qua bộ công cụ JSTprove, giúp các kỹ sư ML tiếp cận zkML mà không cần chuyên sâu về mật mã học. Kết hợp với triết lý AI mô-đun và tầm nhìn về các “sovereign agents” hoạt động tự trị trên hạ tầng Web3, Inference Labs định vị mình như một lớp hạ tầng giúp suy luận AI trở nên minh bạch, có thể kiểm chứng và phù hợp với các hệ thống phi tập trung.
Các tính năng của Inference Labs
- Proof of Inference (Bằng chứng suy luận): Cơ chế cốt lõi sử dụng Zero-Knowledge Proofs để xác thực rằng quá trình suy luận AI đã được thực thi đúng theo mô hình cam kết, không cần dựa vào niềm tin với bên vận hành và không làm lộ dữ liệu hay tham số mô hình nhạy cảm.
- Khung xác thực DSperse (Targeted Verification): Cho phép phân tích và chia mô hình AI thành các “lát cắt” để xử lý song song, đồng thời chỉ áp dụng ZKP cho những phần quan trọng nhất của mô hình, giúp cân bằng giữa chi phí, hiệu suất và mức độ bảo mật.
- Bộ công cụ JSTprove cho nhà phát triển: Toolkit zkML mã nguồn mở hỗ trợ quy trình end-to-end từ biên dịch mô hình (ONNX), tạo mạch tính toán đến tạo và xác minh bằng chứng, thông qua giao diện CLI đơn giản, giúp kỹ sư ML dễ tiếp cận mà không cần chuyên sâu về mật mã học.
- Cơ chế tối ưu hóa hiệu suất: Bao gồm mạch tổng hợp bằng chứng (aggregation circuits) để giảm chi phí on-chain và cơ chế Staked Deferred Proofs (SDP), cho phép trả kết quả AI trước bằng cam kết stake, sau đó bổ sung bằng chứng, kèm cơ chế xử phạt nếu sai lệch.
- Hạ tầng thị trường và quản trị on-chain: Inference Market cho phép người dùng gửi yêu cầu suy luận và thanh toán bằng token; Model Registry dùng để đăng ký mô hình và thông số xác minh; cơ chế vetting phi tập trung đánh giá chất lượng mô hình dựa trên dữ liệu sử dụng và lịch sử kinh tế thay vì kiểm duyệt tập trung.
- Tích hợp hạ tầng phi tập trung: Vận hành Bittensor Subnet 2 như môi trường thử nghiệm thực tế cho việc tối ưu tạo bằng chứng ZK; sử dụng Arweave để lưu trữ dữ liệu lớn off-chain; hỗ trợ xác minh và tương tác multichain thông qua các hợp đồng verifier.
Thông tin chi tiết về token của dự án Inference Labs
Hiện tại, thông tin chi tiết về token của dự án vẫn chưa được công bố ngoài công dụng của nó như sau:
- Thanh toán dịch vụ AI: Dùng để trả phí cho các tác vụ suy luận trong Inference Market, với chi phí phụ thuộc vào mức độ phức tạp tính toán của mô hình.
- Phí đăng ký mô hình: Nhà phát triển sử dụng token để niêm yết mô hình lên mạng lưới, nhằm hạn chế spam và duy trì chất lượng hệ sinh thái.
- Quản trị giao thức: Cho phép người nắm giữ token tham gia bỏ phiếu và rà soát các quyết định quản trị của mạng lưới.
- Staking bảo mật (Staked Deferred Proof): Các nút xử lý đặt cọc token để cam kết cung cấp kết quả và bằng chứng hợp lệ, giúp giảm độ trễ cho người dùng.
- Cơ chế phạt (Slashing): Token đặt cọc bị tịch thu nếu nút vi phạm, không hoàn thành nhiệm vụ hoặc cung cấp kết quả sai; phần này được dùng để bồi thường cho người dùng.
- Phần thưởng cho người tham gia mạng lưới: Phân phối token cho các thực thể cung cấp tài nguyên tính toán, tạo bằng chứng ZK và tham gia thiết lập tin cậy cho mô hình mới.
Lộ trình phát triển của Inference Labs
Hiện tại, lộ trình phát triển của Inference Labs vẫn chưa được công bố chính thức. Coin68 sẽ cập nhật ngay nếu có thông tin chi tiết.
Đội ngũ phát triển dự án Inference Labs
- Colin Gagich: Đồng tác giả whitepaper, tham gia thiết kế kiến trúc tổng thể của Inference Network.
- Ronald Chan: Đồng tác giả whitepaper, tập trung vào các cơ chế xác thực và mật mã.
- Spencer Graham: Đồng tác giả whitepaper, đóng góp vào thiết kế hệ thống phân tán.
- Will Prangley: Đồng tác giả whitepaper, tham gia xây dựng các thành phần hạ tầng của mạng lưới.
- Jonathan Gold: Nghiên cứu và phát triển các cơ chế zkML và xác thực suy luận.
- Tristan Freiberg: Đóng góp vào khung xác thực mục tiêu và tối ưu hóa bằng chứng.
- Haruna Isah: Tham gia phát triển các công cụ và framework cho suy luận AI có thể kiểm chứng.
- Shirin Shahabi: Nghiên cứu các phương pháp kết hợp ML với bằng chứng mật mã.
- Dan Ivanov: Phát triển các thành phần hạ tầng và tích hợp zkML với blockchain.
Các nhà đầu tư vào dự án Inference Labs
Inference Labs đã huy động tổng cộng hơn 6,3 triệu USD qua nhiều vòng gọi vốn để phát triển hạ tầng bảo mật cho AI phi tập trung. Vòng gọi vốn mới nhất là Echo round, được điều phối thông qua nền tảng Echo với Native Capital dẫn dắt syndicate, thu hút sự tham gia mạnh mẽ từ cộng đồng và hoàn tất chỉ trong chưa đầy một tuần. Bên cạnh đó, dự án nhận được sự hậu thuẫn từ nhiều quỹ đầu tư lớn trong lĩnh vực crypto và AI như Delphi Ventures, Mechanism Capital, Digital Asset Capital Management, cùng các nhà đầu tư khác bao gồm Arche Capital, Big Brain Holdings, Bitscale Capital và Contango Digital.
Tổng kết
Trên đây là toàn bộ thông tin về dự án Inference Labs, Coin68 hy vọng bạn đọc sẽ nắm được những thông tin cơ bản để hiểu rõ hơn về dự án và cách hoạt động dự án này. Chúc bạn có thêm nhiều kiến thức hữu ích!
Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính chất cung cấp kiến thức và tổng hợp thông tin công khai về dự án, không phải lời khuyên đầu tư. Coin68 không chịu trách nhiệm với bất kỳ quyết định tài chính nào của bạn.
