Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Randall Taylor
Đang có nhiều điều thú vị diễn ra bên trong cộng đồng Bitcoin, và có vẻ như một số người đang cố gây hoang mang và bàn tán sôi nổi. Nếu bạn đang đọc bài viết này, bạn chính thực là một cá nhân mà muốn bước ra khỏi cái tâm lý đám đông, cái “cơn say” Bitcoin cùng những lời mời gọi, tuyên truyền và thay vào đó, thật sự thấu hiểu bản chất và cách các đợt fork ảnh hưởng đến mỗi người dùng Bitcoin chúng ta.
Trong phiên bản đầu tiên của bài viết này, chúng ta sẽ giới hạn chủ đề bàn luận xuống những đợt fork mà có khả năng cao nhất sẽ diễn ra sau ngày 1/8, tạo nên hai đồng tiền Bitcoin mà trong bài viết này sẽ được gọi là Bitcoin Cash và SegWit Coin. Mọi chuyện thực chất là còn phức tạp hơn thế nữa, nhưng có lẽ chúng ta sẽ cùng đề cập đến chúng trong những bài sau. Để các bạn có thể hình dung được tình hình, sau đây hãy cùng điểm lại nhanh những thông tin đã biết.
Giới thiệu về SegWit Coin
Đợt fork SegWit Coin hiện đang được thúc đẩy bởi thoả thuận tiến hành SegWit2x và là kết quả của việc trước hết, SegWit được kích hoạt trên mạng lưới Bitcoin, và ba tháng sau đó block size sẽ được nâng từ mức 1 MB hiện tại lên thành 2 MB.
Nghe thì có vẻ bản nâng cấp này rất hợp lí, rất cần thiết cho sự phát triển lâu dài của Bitcoin sau này khi mạng lưới gần đay đã liên tục bị quá tải và cần phải được nới rộng thêm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng, phải không nào? Nhưng để là phức tạp thêm vấn đề, đội ngũ phát triển Bitcoin Core cùng một bộ phận cộng đồng lại lên tiếng cho rằng 1-megabyte hiện tại là quá đủ rồi, gia tăng kích thước block là hành động vô cùng mạo hiểm. Chính vì vậy, người ta lo ngại rằng những tranh cãi về chính trị sẽ tạo nên thêm nhiều rắc rối mà rốt cuộc cũng sẽ trì hoãn nỗ lực gia tăng kích thước block.
“Và đến khi nào thì mạng lưới mới có thể tiếp nhận hard fork kích thước block của SegWit2x đây?” – DeathScythe676 (một người dùng ngẫu nhiên).
“Tôi ước đoán việc ấy sẽ diễn ra cùng lúc với khi “địa ngục đóng băng” [hàm ý chỉ nó sẽ không bao giờ được tiến hành].” – Gregory Maxwell, nhà phát triển của Core, Giám đốc Công nghệ của Blockstream.
Liệu có ai có thể cam đoan rằng gia tăng kích thước block chắc chắn sẽ xảy ra không?
• Nới rộng block thậm chí có bao giờ được tiến hành?
• Nó có bị trì hoãn thêm lần nào nữa hay không?
• Nếu nó thật sự tăng lên được 2-megabyte, liệu sau này người ta sẽ tiếp tục vận động để có thêm đợt tăng nào nữa không?
Nếu ai đó từ trước đến giờ chỉ tin vào thoả thuận triển khai SegWit2x và kích hoạt SegWit vì nghĩ đây là cách thức duy nhất để nới rộng kích thước block và thu hút thêm nhiều người vào giao dịch, đây là lúc họ sẽ bắt đầu “toát mồ hôi” và cảm thấy chút lo sợ.
Giới thiệu về Bitcoin Cash
Thật buồn cười khi biết rằng đợt fork Bitcoin Cash ban đầu được Bitmain tạo nên chỉ với mục tiêu tạo thêm đòn bẩy để thúc đẩy gia tăng kích thước block. Nhưng hiện tại, nó đang là mối đe doạ chia tách Bitcoin lớn nhất từ trước đến nay.
Dự án Bitcoin ABC được tạo nên bởi các nhà phát triển độc lập lấy cảm hứng từ tuyên bố của Bitmain, như là biện pháp cải thiện Bitcoin client một cách tối thiểu và an toàn mà sẽ cho phép quá trình đào tiền và giao dịch Bitcoin trên một block lớn. Bên cạnh đó, nó cũng tích hợp thêm các biện pháp bảo vệ chống lặp lại (replay protection) cùng một số đặc tính nữa mà chúng ta sẽ nhắc lại ở phần sau.
Thông qua yêu cầu rằng block đầu tiên trên Blockchain đã phân tách của nó phải lớn hơn giới hạn 1 MB hiện tại, Bitcoin Cash và bất cứ ai tham gia vào nó cam kết sử dụng block có kích thước lớn hơn.
Chuyện gì sẽ xảy ra với địa chỉ Bitcoin cá nhân?
Bạn có một ví tiền với địa chỉ riêng. Nó kết nối với Blockchain Bitcoin và giúp bạn thực hiện các giao dịch, gửi và nhận Bitcoin từ các sàn. Nhưng với việc một đợt fork Blockchain đang đến gần, không ai thực sự chắc chắn chuyện gì có thể xảy đến đối với địa chỉ cá nhân.
Điều mấu chốt ở đây chính là thời điểm khi nào mà đợt fork xảy ra. Blockchain mà bạn đang dùng lúc này đơn giản là sẽ chia tách thành hai Blockchain riêng biệt mà có cùng lịch sử giao dịch như nhau. Địa chỉ và số dư tài khoản của bạn khi đó nhiều khả năng sẽ tồn tại trên cả hai Blockchain, với số liệu được lấy từ lịch sử Blockchain gốc ở thời điểm đó. Sau sự kiện fork, theo lý thuyết thì bạn vẫn có thể tiến hành giao dịch trên một Blockchain, và điều ấy sẽ không ảnh hưởng đến địa chỉ trên Blockchain còn lại.
Lấy ví dụ đơn giản: Giả sử bạn có địa chỉ tài khoản là 123456 với 10 đồng BTC trong đó, và bạn gửi chúng vào Lightning Network hay một hệ thống off-chain tương tự. Lúc này thì bạn đã tiến hành giao dịch trên Blockchain của SegWit Coin, và số dư của tài khoản 123456 trên ấy chuyển thành con số 0. Tuy nhiên, Blockchain của Bitcoin Cash sẽ báo rằng tài khoản 123456 vẫn chứa trong nó 10 Bitcoin.
Xin nhắc lại là những giao dịch đơn lẻ trên từng Blockchain như vậy theo lý thuyết vẫn có thể được tiến hành, nhưng bây giờ khi mà client của Core Bitcoin đang được thực hiện, chẳng có thứ gì có thể đánh dấu rằng mỗi giao dịch chỉ hợp lệ cho một Blockchain mà thôi. Đây là cái mà ở trên chúng ta đã gọi là replay protection (bảo vệ chống lặp lại), tính năng mà khi được sử dụng sẽ ngăn cản node của Bitcoin Cash chấp nhận giao dịch.
Tại sao lại phải cần đến replay protection?
Như các bạn đã hiểu thì địa chỉ Blockchain cùng số tiền bạn sở hữu tại thời điểm diễn ra sự kiện fork sẽ tồn tại đồng thời và tách biệt trên các Blockchain mà có thể sẽ xuất hiện sau đấy. Vì thế cho nên khi bạn thực hiện một thương vụ bằng địa chỉ trên thì chẳng có gì bất bình thường nếu nó chỉ được ghi nhận trên một Blockchain thay vì là tất cả.
Bây giờ lại xuất hiện thêm một vấn đề mới. Bạn bây giờ có thể tiến hành giao dịch từ Blockchain A gửi đên Blockchain B. Miễn là lượng tiền trong tài khoản Blockchain B của bạn vẫn lớn hơn hoặc bằng số lượng mang đi giao dịch thì có thể chúng sẽ được chuyển đi tương tự với cách thức trên A. Bây giờ, giả sử bạn gửi tiền cho ai đó bằng Blockchain A, hệ thống có thể sẽ gửi giao dịch đó thêm một lần nữa trên Blockchain B – như vậy đối tác của bạn sẽ nhận được hai lần tiền. Đây hoàn toàn không phải là điều mà ai cũng mong muốn cả.
Đó chính là lí do các biện pháp bảo vệ chống lặp lại được cần tới. Mỗi giao dịch chỉ nên được thực hiện với Blockchain tương thích của nó mà thôi. Nếu nó được gửi sang một Blockchain khác dù là do nhầm lẫn hay cố ý thì đều sẽ bị bỏ qua.
Tính năng replay protection đến từ đâu?
Bitcoin Cash sẽ thiết lập một vài thay đổi nhỏ đến giao thức hệ thống, giúp replay protection được triển khai trên cả hai Blockchain.
Khi ấy thì ví SegWit Coin chỉ có thể giao dịch trên Blockchian SegWit Coin mà thôi, giao dịch sẽ không bị lặp lại trên Blockchain của Bitcoin Cash. Ngược lại, những gì xảy ra trên Bitcoin Cash thì vẫn sẽ ở lại đó mà không có ảnh hưởng gì lên Blockchain SegWit Coin.
Về phía Bitcoin Cash, tính năng replay protection sẽ là miễn phí vì nó đã được tích hợp vào mỗi giao dịch tiêu chuẩn. Thương vụ Bitcoin Cash cần đính kèm trong đó một dấu hiện chứng minh nó thuộc về Blockchain Bitcoin Cash: SIGHASH_FORKID. SegWit Coin sẽ không thể nào nhận ra được dấu hiệu nào và vì vậy sẽ phải cho giao dịch trên là không hợp lệ.
Còn về phần SegWit Coin, một dấu hiệu khác cần phải được thêm vào mỗi giao dịch, Nó là một dòng script ngắn. Nếu không có nó, giao dịch có thể sẽ được chuyển đến Bitcoin Cash, sau đó lặp lại. Còn nếu có nó, các node của Bitcoin Cash đơn giản chỉ cần từ chối các giao dịch trên, còn node SegWit Coin thì chấp nhận chúng giống như những giao dịch tương thích khác.
Nên sử dụng ví nào cho từng Blockchain riêng biệt?
Các chức năng chính của SegWit Coin hiện đã được đặt trong host của nó là client Bitcoin Core suốt mấy năm nay rồi. Đây chính là tất cả những gì một đợt soft fork phải làm, bạn chỉ cần thêm mã rồi kích hoạt chúng lên.
Nói chung là các tính năng hỗ trợ SegWit hiện đã được bao gồm trong client Core và cả những ví hoạt động được với nó rồi. Điều này đồng nghĩa với việc tất cả các ví hiện hành mà đang được sử dụng trên Blockchain Bitcoin hiện tại đều sẽ có thể tiếp tục hoạt động bình thường với SegWit Coin, miễn là ví đó được kết nối với một server hay node thuộc Blockchain của nó. Nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc tiền của bạn vẫn có thể bị đánh cắp hoặc được tặng thêm đi vì hiện chúng vẫn chưa có replay protection. Nhưng nếu bạn là người không quan tâm đến SegWit Coin và là fan của Bitcoin Cash thì điều này cũng chẳng quan trọng là bao. Nhưng hãy lưu ý rằng kể cả trước khi diễn ra sự kiện fork thì bạn vẫn có thể bán Bitcoin Cash với giá tối thiểu hàng trăm USD/đồng.
Vậy nếu muốn bán các đồng Bitcoin Cash thì bạn nên làm gì đây? Trước tiên, bạn cần một nền tảng ví mà có thể hỗ trợ được cho nó. Một cái tên nổi bật là Electrum Cash.
Bây giờ, bạn có thể đi đến website của Electrum Cash và bật cười: “Cái quái gì thế này? Chẳng có gì ở đây cả! …” Nhưng nên biết là tất cả bộ mã đều đã sẵn sàng và được viết bởi một nhà phát triển có tiếng (Kyuupichan) trong cộng đồng Electrum. Nó sẽ sớm được triển khai trong tuần này, và bảo đảm 100% sẵn sàng đi vào hoạt động vào deadline 1/8. Electrum Cash sẽ không thay đổi gì nhiều so với phiên bản ví Electrum gốc.
Cái mà Kyuupichan đã thêm vào là replay protection và một vài thay đổi nhỏ để giúp Electrum Cash có thể được sử dụng trên Bitcoin Cash một cách an toàn.
Chuyện gì sẽ xảy ra nếu tôi giữ tiền trên tài khoản thuộc các sàn giao dịch?
Nếu như bạn giữ tiền trên sàn giao dịch thì rất tiếc, địa chỉ tài khoản phải thuộc về sàn giao dịch đó. Điều này đồng nghĩa với việc nếu họ không công khai tuyên bố rằng mình sẽ trả phần Bitcoin Cash cho người dùng thì coi như là bạn đã mất chúng và sàn giao dịch sau đó sẽ bán phần Bitcoin Cash đó để lấy lời. Đó là lí do vì sao nhiều chuyên gia đã khuyên rằng người sử dụng nên rút tiền trên sàn giao dịch về khi sự kiện fork đang đến gần.
Một vài sàn giao dịch có thể sẽ chấp nhận chia tiền và trả Bitcoin Cash lại cho bạn, cho phép người dùng gửi nó về ví cá nhân kèm theo replay protection. Tất nhiên, trong các giao dịch sau đó thì bạn phải là người tự chịu trách nhiệm trang bị replay protection nếu muốn chuyển khoản tiền tiếp.
Mỗi sàn giao dịch một biểu tượng khác nhau? BCC, BCU, BMC?
Bitsquare dường như đang có một cách tiếp cận khá trẻ con, gắn đồng tiền sắp tạo thành với tên của Bitmain.
“Chúng tôi quyết định sẽ gọi nó là BitMainCoin (BMC), để tránh gây hiểu nhầm vì kí hiệu BCC hiện đã được sử dụng bởi BitConnect…”
ViaBTC thì lại đang sử dụng biểu tượng BCC để viết tắt cho Bitcoin Cash. Đây trông có vẻ là một lựa chọn vô cùng hợp lý, nhưng như đã được chỉ ra bởi Bitsquare thì cái tên đó dường như đã “đụng hàng” người khác rồi.
Tuyên bố về hard fork do người dùng kích hoạt (User Activated Hard Fork – UAHF) của ViaBTC.
Bifinex thì bỗng nhiên quyết định phức tạp hoá vấn đề: họ dùng ký hiệu BCC cho SegWit Coin [chắc là ám chỉ Bitcoin Core] và gọi Bitcoin Cash là BCU [ám chỉ Bitcoin Unlimited].
“Bifinex đã tạo ra những cặp tỉ giá cho Các đồng tiền bị phân tách (Coin Split Tokens – CSTs), bao gồm BCC/USD, BCC/BTC, BCU/USD, và BCU/BTC.”
Nguồn: Randall Taylor – A Bitcoin User’s Guide to the August 1st Forks — Version 1.0
Lưu ý: Coin68 không trực tiếp ủng hộ bất cứ thông tin gì từ bài viết trên. Tuy chúng tôi nhắm mục tiêu cung cấp cho bạn đọc tất cả các thông tin quan trọng mà chúng tôi tìm được, nhưng lời khuyên là bạn đọc nên tự tiến hành tìm hiểu trước khi đưa ra các quyết định có ảnh hưởng đến bản thân hay doanh nghiệp của mình và sẵn sàng chịu trách nhiệm cho những lựa chọn của cá nhân. Bài viết trên không nên được xem như là một lời khuyên đầu tư.
