Đội ngũ phát triển Zcash đồng loạt rời đi, giá ZEC chịu áp lực giảm sâu. Ảnh: CoinGape
Khủng hoảng quản trị tại Zcash
Toàn bộ đội ngũ Electric Coin Company (ECC), đơn vị phát triển chủ lực của blockchain tập trung vào quyền riêng tư Zcash, đồng loạt từ chức, phơi bày những rạn nứt sâu sắc trong mô hình quản trị của một trong những dự án lâu đời nhất thị trường tiền mã hóa.
CEO Josh Swihart đã xác nhận trên X rằng quyết định rời đi xuất phát từ xung đột không thể hàn gắn với đa số thành viên hội đồng quản trị của Bootstrap, tổ chức phi lợi nhuận giám sát ECC. Theo Swihart, các điều khoản làm việc đã bị thay đổi theo cách khiến đội ngũ không thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả và chính trực, cấu thành một trường hợp “sa thải mang tính xây dựng” theo định nghĩa của luật lao động Mỹ.
Over the past few weeks, it's become clear that the majority of Bootstrap board members (a 501(c)(3) nonprofit created to support Zcash by governing the Electric Coin Company), specifically Zaki Manian, Christina Garman, Alan Fairless, and Michelle Lai (ZCAM), have moved into…
— Josh Swihart 🛡 (@jswihart) January 7, 2026
Bootstrap là tổ chức phi lợi nhuận theo diện 501(c)(3), được lập ra nhằm quản trị ECC và hỗ trợ hệ sinh thái Zcash. Trong tuyên bố công khai, Swihart cho rằng một số thành viên hội đồng - bao gồm Zaki Manian, Christina Garman, Alan Fairless và Michelle Lai - đã đi chệch khỏi sứ mệnh cốt lõi của Zcash, dù ông khẳng định giao thức blockchain này không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi sự ra đi của đội ngũ phát triển.
ZEC kéo dài đà điều chỉnh
Phản ứng của thị trường diễn ra gần như ngay lập tức. Sau thông tin đội ngũ ECC rời đi, giá ZEC tiếp tục xu hướng điều chỉnh, giảm thêm gần 12% trong 24 giờ và mất 16% trong vòng một tuần qua, không thể giữ vững mốc 450 USD.
Biến động giá ZEC trong 1 năm qua, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko vào lúc 03:30 PM ngày 08/01/2026
Tại thời điểm viết bài, ZEC đang giao dịch quanh mốc 432 USD. Dù tăng khoảng 5,5% trong 30 ngày, token này vẫn thấp hơn khoảng 93% so với đỉnh lịch sử gần 6.000 USD thiết lập vào năm 2016.
Các nguồn tin đều nhấn mạnh đây không phải một cuộc chia tách giao thức (hard fork) hay xung đột công nghệ. Zcash là dự án mã nguồn mở, được duy trì bởi mạng lưới thợ đào, node và cộng đồng toàn cầu. Blockchain vẫn xử lý giao dịch bình thường, không ghi nhận sự cố kỹ thuật nào liên quan đến sự thoái lui của ECC.
Song, sự cố quản trị con người lần này lại làm dấy lên mối lo ngại rằng ai sẽ dẫn dắt lộ trình phát triển Zcash trong giai đoạn tiếp theo. ECC trong nhiều năm qua đóng vai trò trung tâm trong việc thiết kế nâng cấp giao thức, triển khai các cải tiến về quyền riêng tư và phát triển ví Zashi, sản phẩm được xem là cầu nối quan trọng giữa công nghệ Zcash và người dùng cuối.
Về việc này, Swihart cho biết đội ngũ cũ đang thành lập một công ty mới để tiếp tục xây dựng cái mà ông gọi là đồng tiền riêng tư không thể bị ngăn chặn. Dù chưa có thông tin về việc liệu nhóm này có tiếp tục đóng góp trực tiếp cho Zcash hay theo đuổi một hướng đi độc lập, động thái này làm gia tăng khả năng phân tán nguồn lực phát triển trong tương lai.
Chuỗi biến động âm ỉ
Cuộc khủng hoảng hiện tại không phải là nhất thời. Zcash đã chứng kiến nhiều sự ra đi của các lãnh đạo cấp cao trong vài năm trở lại đây. Swihart chỉ mới đảm nhận vai trò CEO từ tháng 12/2023, sau khi nhà sáng lập lâu năm Zooko Wilcox rút lui sau 8 năm điều hành. Đến tháng 01/2025, Peter Van Valkenburgh cũng rời hội đồng quản trị của Zcash Foundation.
Chỉ vài tuần trước làn sóng từ chức, ECC còn công bố kế hoạch tái cấu trúc nội bộ, hợp nhất các nhóm kỹ thuật cốt lõi và mảng di động dưới một đầu mối lãnh đạo, đồng thời thống nhất toàn bộ hoạt động marketing và truyền thông. Mục tiêu được nêu ra là giảm ma sát vận hành và gắn chặt phát triển công nghệ với trải nghiệm người dùng, đặc biệt xoay quanh ví Zashi.
Những bất ổn hiện tại càng trở nên đáng chú ý khi đặt cạnh giai đoạn bứt phá mạnh của Zcash chỉ vài tháng trước. Tháng 11, ZEC từng vượt mốc vốn hóa 10 tỷ USD, quay trở lại top 20 thị trường tiền mã hóa. Anh da đen Arthur Hayes khi ấy còn tiết lộ ZEC đã trở thành tài sản có tính thanh khoản lớn thứ 2 trong danh mục của quỹ Maelstrom, chỉ sau Bitcoin, với mức tăng khoảng 750% kể từ tháng 10.
Giờ đây, đà tăng đó đang bị thử thách bởi chính các vấn đề nội tại. Với giới đầu tư, câu hỏi không chỉ là Zcash có tiếp tục vận hành hay không, mà là liệu dự án có thể duy trì nhịp độ đổi mới và sự đồng thuận chiến lược trong bối cảnh thiếu vắng đội ngũ phát triển cốt lõi từng dẫn dắt nó suốt nhiều năm.
Coin68 tổng hợp
