Bán USDT qua P2P có thể khiến tài khoản ngân hàng bị khóa: Nhà đầu tư cần biết gì? Ảnh: Finhay
P2P tiềm ẩn rủi ro khóa tài khoản ngân hàng
Một giao dịch bán USDT tưởng như hoàn tất bình thường có thể khiến tài khoản ngân hàng của nhà đầu tư bị phong tỏa. Rủi ro này đang trở thành vấn đề gây chú ý đối với người giao dịch tiền mã hóa qua P2P tại Việt Nam.
Theo Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, từ giữa tháng 10/2026, cơ quan chức năng và các đơn vị ngân hàng ghi nhận hàng loạt trường hợp người dân bị khóa, phong tỏa tài khoản sau khi chủ tài khoản giao dịch tài sản mã hóa.
Phần lớn các trường hợp liên quan đến giao dịch P2P (Peer-to-Peer), trong đó dòng tiền thanh toán bắt nguồn từ những tài khoản nằm trong danh sách nghi vấn rửa tiền hoặc là tài sản do tội phạm lừa đảo chiếm đoạt. Không ít nhà đầu tư dù không biết nguồn tiền có vấn đề vẫn gặp rắc rối pháp lý, thậm chí chưa thể mở lại tài khoản sau nhiều lần làm việc với ngân hàng.
Rủi ro lớn nhất của giao dịch P2P nằm ở sự tách biệt giữa tài sản mã hóa và dòng tiền thanh toán. Việc mua bán USDT, Bitcoin trên sàn có thể diễn ra hoàn toàn bình thường, nhưng khoản tiền Việt Nam đồng (VND) chuyển vào tài khoản ngân hàng của người bán lại có thể bắt nguồn từ hoạt động phạm pháp.
Chẳng hạn, một nhà đầu tư bán USDT và nhận 100 triệu đồng qua chuyển khoản ngân hàng. Sàn giao dịch xác nhận lệnh hoàn tất, USDT đã được chuyển cho người mua. Tuy nhiên, nếu khoản tiền 100 triệu đồng thực chất xuất phát từ một vụ lừa đảo trực tuyến đang bị cơ quan công an điều tra, tài khoản nhận tiền có thể bị kiểm soát hoặc phong tỏa để phục vụ xác minh.
Vấn đề nằm ở chỗ người bán gần như không có khả năng kiểm tra nguồn gốc dòng tiền từ những tài khoản đứng trước trong chuỗi giao dịch. Ngay cả khi đối tác có lịch sử giao dịch lâu năm, tỷ lệ hoàn thành lệnh cao và tài khoản được xác minh trên sàn, những yếu tố này cũng không bảo đảm khoản tiền chuyển đến có nguồn gốc hợp pháp.
VnExpress còn ghi nhận trường hợp một nhà đầu tư 29 tuổi tại TP.HCM bị khóa tài khoản ngân hàng sau khi bán USDT trên Binance. Khoản tiền lương và thu nhập từ công việc làm thêm của người này cũng bị mắc kẹt. Ngân hàng giải thích giao dịch trước đó có dòng tiền bắt nguồn từ tài khoản nghi liên quan đến rửa tiền. Sau nhiều lần làm việc và cung cấp bằng chứng, tài khoản được gỡ phong tỏa sau 5 ngày.
Trong khi đó, một nhà đầu tư khác 24 tuổi tại TP.HCM bị khóa tài khoản từ cuối tháng 10. Ngân hàng thông báo hồ sơ đã được chuyển sang cơ quan công an để điều tra, nhưng chưa xác định thời điểm mở lại tài khoản.
Việc tài khoản bị khóa hoặc giao dịch bị xác định đáng ngờ không đồng nghĩa chủ tài khoản đã thực hiện hành vi rửa tiền. Theo luật sư Lương Huy Hà, Giám đốc Công ty Luật TNHH Lawkey, việc cá nhân sử dụng tài khoản thanh toán hợp pháp để chuyển tiền đồng mua bán tài sản mã hóa không mặc nhiên bị coi là hành vi vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc ngân hàng áp dụng biện pháp quản lý rủi ro, xác minh khách hàng, từ chối hoặc tạm dừng giao dịch với biện pháp phong tỏa tài khoản theo quy định pháp luật. Theo Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, tài khoản thanh toán có thể bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Một diễn biến đáng chú ý khác là Bộ Tài chính vừa có phản hồi chính thức về tình trạng pháp lý của hoạt động giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam. Theo nội dung trả lời ngày 28/10, tính đến thời điểm này, chưa có tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa nào được cấp phép theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.
Theo cơ chế thí điểm tại nghị quyết này, sau 6 tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư trong nước giao dịch ngoài các đơn vị được Bộ Tài chính cấp phép có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy tính chất và mức độ vi phạm. Như vậy, thời hạn 6 tháng nói trên hiện chưa bắt đầu tính.
Tiến trình xây dựng thị trường giao dịch tài sản mã hóa trong nước cũng đang có những bước tiến mới. Tính đến ngày 26/10, CAEX, SCEX và TCEX là ba doanh nghiệp đầu tiên hoàn tất thẩm định an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 sau khi được Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an chấp thuận hồ sơ. Đây là yêu cầu quan trọng đối với hạ tầng công nghệ của các sàn giao dịch, bao gồm bảo mật dữ liệu, quản lý ví nóng, ví lạnh, kiểm soát khóa mật mã và giám sát giao dịch nhằm phát hiện dòng tiền có dấu hiệu bất thường.
Việt Nam hiện có 5 doanh nghiệp tham gia lộ trình đăng ký cung cấp dịch vụ giao dịch tài sản mã hóa, gồm VIXEX, SCEX, CAEX, TCEX và Moonbase. Các đơn vị có thời hạn đến tháng 05/2027 để hoàn thiện những điều kiện còn lại theo lộ trình thí điểm, trong đó có yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Dù vậy, việc cấp phép vẫn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của từng doanh nghiệp.
Nhà đầu tư cần làm gì để tránh bị khóa tài khoản?
Theo hướng dẫn của Cục An ninh mạng, khi tài khoản ngân hàng bị khóa hoặc phong tỏa liên quan đến giao dịch P2P, nhà đầu tư cần chuẩn bị bằng chứng để chứng minh tính hợp pháp của hoạt động mua bán. Trọng tâm là làm rõ ba yếu tố:
-
Nguồn gốc dòng tiền: Chứng minh khoản tiền sử dụng để đầu tư ban đầu có nguồn gốc hợp pháp thông qua sao kê ngân hàng, chứng từ thu nhập và các tài liệu liên quan.
-
Tài sản giao dịch: Cung cấp bằng chứng về số lượng tài sản thực tế đang sở hữu, lịch sử mua bán và quá trình chuyển giao tài sản.
-
Mối liên hệ giữa giao dịch và khoản tiền nhận được: Chứng minh khoản VND chuyển vào tài khoản ngân hàng tương ứng với lệnh mua bán trên sàn.
Các tài liệu cần được lưu trữ đầy đủ gồm sao kê tài khoản ngân hàng, chứng từ chứng minh nguồn thu nhập ban đầu, lịch sử đặt lệnh P2P, thông tin định danh đối tác, số lượng tài sản, tỷ giá, thời điểm chuyển tiền và nhật ký tin nhắn trao đổi giữa hai bên.
Đối với giao dịch liên quan đến ví blockchain, nhà đầu tư cần lưu chính xác địa chỉ ví gửi, ví nhận và mã giao dịch (TXID/Transaction Hash) để có thể đối chiếu khi cần thiết.
Để hạn chế rủi ro ngay từ đầu, Cục An ninh mạng khuyến cáo người dân không nhận tiền thanh toán từ tài khoản ngân hàng có tên chủ tài khoản không trùng khớp với thông tin đối tác đã xác minh trên sàn P2P.
Nhà đầu tư cũng tuyệt đối không cho người khác mượn, thuê tài khoản ngân hàng, không nhận hoặc chuyển tiền hộ dưới bất kỳ hình thức nào. Những hành vi này có thể khiến chủ tài khoản bị cuốn vào quá trình luân chuyển tiền có nguồn gốc bất hợp pháp và bị xem xét trách nhiệm pháp lý tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Theo báo Thanh Niên và Vnexpress
